Lumasaaba
Masaaba
rumpun Atlantik-Kongo (Bantu, Masaba-Luhya)
Bahasa Masaaba (Lumasaaba; ISO 639-3: myx), juga dikenal sebagai Gisu atau Lugisu, adalah bahasa Bantu yang digunakan komunitas Bamasaaba atau Bagisu di lereng barat dan selatan Gunung Elgon, Uganda timur, serta Kenya yang bersebelahan. Bahasa ini dekat dengan Bukusu dan bahasa lain yang lazim dikelompokkan sebagai Luhya, tetapi Masaaba diidentifikasi tersendiri dan tidak boleh sekadar diberi kode makrobahasa Luhya. Seperti bahasa Bantu lain, bahasa ini memiliki sistem kelas nomina yang persesuaiannya tampak pada pewatas dan unsur tata bahasa lain. Masaaba bernada dan aglutinatif, umumnya berurutan subjek–verba–objek, serta membentuk verba kompleks yang menandai partisipan, kala, aspek, dan kategori terkait. Bahasa ini ditulis dengan ortografi berbasis Latin dan digunakan dalam penyiaran, gereja, sastra lokal, serta sebagian pendidikan; tidak ada status resmi nasional, sementara penutur multibahasa juga memakai Inggris, Swahili, Luganda, atau bahasa tetangga sesuai keadaan.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Masaaba
Air
kamaatsi
/kamaːtsi/
Api
kamulilo
/kamulilo/
Matahari
suuba
/suːba/
Bulan
umweesi
/umweːsi/
Bintang
kumunyeenye
/kumuɲeːɲe/
Ibu
mayi
/maji/
Ayah
papa
/papa/
Saya
ise
/ise/
Kamu
iwe
/iwe/
Nama
lisiina
/lisiːna/
Mata
liiso
/liːso/
Tangan
kumukhono
/kumukʰono/
Hati
umwoyo
/umwojo/
Cinta
khusima
/kʰusima/
Pohon
kumusaala
/kumusaːla/
Rumah
nzu
/nzu/
Anjing
imbwa
/imbwa/
Kucing
paka
/paka/
Makan
khulya
/kʰuʎa/
Minum
khunywa
/kʰuɲwa/
Satu
mulala
/mulala/
Dua
babili
/βaβili/
Halo
mulembe
/mulembe/
Terima kasih
ole nise
/ole nise/
Baik
kalayi
/kalaji/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Atlantic-Congo (Bantu, Masaba-Luhya) terkait
| Arti | Masaaba | Bahasa Bukusu | Bahasa Luhya | Bahasa Nyaturu | Bahasa Runyankole | Bahasa Tonga (Zambia) | Sangu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | kamaatsi /kamaːtsi/ | kamatsi /kamatsi/ | amatsi /amatsi/ | maazi /maːzi/ | amaizi /amaizi/ | meenda /meːnda/ | ameenzi /ameːnzi/ |
| Api | kamulilo /kamulilo/ | kamulilo /kamulilo/ | omuliro /omuliro/ | moto /moto/ | omuriro /omuriro/ | mulilo /mulilo/ | umoto /umoto/ |
| Matahari | suuba /suːba/ | liuba /liuba/ | liuba /liuba/ | nzua /nzua/ | izooba /izoːba/ | zuba /zuba/ | liluga /liluɡa/ |
| Bulan | umweesi /umweːsi/ | kumwesi /kumwesi/ | omwesi /omwesi/ | umweri /umweɾi/ | omwezi /omwezi/ | mwezi /mwezi/ | umwesi /umwesi/ |
| Bintang | kumunyeenye /kumuɲeːɲe/ | kumunyeenye /kumuɲeːɲe/ | eng'ining'ini /eŋiniŋini/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | enyonyoozi /eɲoɲoːzi/ | nyenyezi /ɲeˈɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| Ibu | mayi /maji/ | mayi /maji/ | mayi /maji/ | mama /mama/ | maawe /maːwe/ | bama /bama/ | mama /mama/ |
| Ayah | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | tata /tata/ | tata /tata/ | bataata /bataːta/ | baba /baba/ |
| Saya | ise /ise/ | ese /ese/ | ese /ese/ | une /une/ | nyowe /ɲowe/ | ime /ime/ | une /une/ |
| Kamu | iwe /iwe/ | ewe /ewe/ | ewe /ewe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ |
| Nama | lisiina /lisiːna/ | lisina /lisiːna/ | elira /elira/ | izina /izina/ | eiziina /eiziːna/ | izina /iˈziːna/ | litawa /litawa/ |
| Mata | liiso /liːso/ | liiso /liːso/ | liiso /liːso/ | iriiso /iɾiːso/ | eriiso /eriːso/ | liso /liso/ | iliho /iliho/ |
| Tangan | kumukhono /kumukʰono/ | kumukhono /kumukʰono/ | omukhono /omukʰono/ | ukuboko /ukuboko/ | omukono /omukono/ | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Hati | umwoyo /umwojo/ | kumwoyo /kumwojo/ | omwoyo /omwojo/ | umutima /umutima/ | omutima /omutima/ | moyo /mojo/ | umutima /umutima/ |
| Cinta | khusima /kʰusima/ | busiani /busiani/ | obuyanzi /obujanzi/ | butogwa /butoɡwa/ | rukundo /rukundo/ | luyando /lujando/ | ulungu /uluŋɡu/ |
| Pohon | kumusaala /kumusaːla/ | kumusaala /kumusaːla/ | omusala /omusala/ | umuti /umuti/ | omuti /omuti/ | cisamu /tʃisamu/ | umuti /umuti/ |
| Rumah | nzu /nzu/ | enju /endʒu/ | enzu /enzu/ | nyumba /ɲumba/ | enju /endʒu/ | ng'anda /ŋanda/ | inyumba /iɲumba/ |
| Anjing | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | embwa /embwa/ | muvwa /muvwa/ | imbwa /imbwa/ |
| Kucing | paka /paka/ | enyawu /eɲawu/ | lipusi /lipusi/ | paka /paka/ | kapa /kapa/ | kaaze /kaːze/ | paka /paka/ |
| Makan | khulya /kʰuʎa/ | khulya /kʰuʎa/ | khulia /kʰulia/ | kuria /kuɾia/ | kurya /kurja/ | kulya /kulja/ | kulya /kuʎa/ |
| Minum | khunywa /kʰuɲwa/ | khunywa /kʰuɲwa/ | khunywa /kʰuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Satu | mulala /mulala/ | ndala /ndala/ | ndala /ndala/ | umwe /umwe/ | emwe /emwe/ | -mwi /mwi/ | imo /imo/ |
| Dua | babili /βaβili/ | babili /βaβili/ | tsibili /tsiβili/ | aviri /aβiri/ | ibiri /iβiri/ | -bili /bili/ | avili /aβili/ |
| Halo | mulembe /mulembe/ | mulembe /mulembe/ | mulembe /mulembe/ | mbukire /mbukiɾe/ | agandi /aɡandi/ | mwabuka buti /mwabuka buti/ | mbasala /mbasala/ |
| Terima kasih | ole nise /ole nise/ | orio /orio/ | orio /orio/ | asante /aˈsante/ | webare /webare/ | twalumba /twalumba/ | nashukulu /naʃukulu/ |
| Baik | kalayi /kalaji/ | kalayi /kalaji/ | malayi /malaji/ | kihi /kihi/ | kirungi /kiruŋɡi/ | kabotu /kabotu/ | kwifwa /kwifwa/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.