Lazuri
Bahasa Laz
Kartvelia
Bahasa Laz (autonim Lazuri) adalah bahasa Kartvelia yang berkerabat dekat dengan bahasa Mingrelia, dituturkan oleh sekitar 150.000 orang terutama di pesisir Laut Hitam di Turki timur laut (provinsi Rize dan Artvin) serta populasi kecil di Adjara, Georgia. Orang Laz adalah masyarakat berasal-usul Kristen yang memeluk Islam pada masa Utsmaniyah dan kini mengidentifikasi diri terutama sebagai orang Turki Muslim Sunni berketurunan Kaukasus. Secara linguistik, bahasa Laz merupakan bagian dari cabang Zan rumpun Kartvelia bersama bahasa Mingrelia (xmf), dan bersama-sama membentuk kontinum dialek yang melintasi perbatasan Turki-Georgia. Bahasa Laz tidak memiliki status resmi di Turki, tempat bahasa ini ditekan di bawah kebijakan homogenisasi linguistik Republik Turki sejak 1923, dan kini sangat terancam karena generasi muda hanya berbicara bahasa Turki. Institut Laz (Laz Enstitüsü) yang didirikan pada 2013 merupakan upaya revitalisasi kontemporer yang utama.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Laz
Air
წკარი
/tsʼkari/
Api
დაჩხური
/datʃxuri/
Matahari
მჟორა
/mʒora/
Bulan
თუთა
/tʰutʰa/
Bintang
მურუცხი
/murutsxi/
Ibu
ნანა
/nana/
Ayah
ბაბა
/baba/
Saya
მა
/ma/
Kamu
სი
/si/
Nama
ჯოხო
/dʒoxo/
Mata
თოლი
/tʰoli/
Tangan
ხე
/xe/
Hati
გური
/ɡuri/
Cinta
ოროფა
/oropa/
Pohon
ჯა
/dʒa/
Rumah
ოხორი
/oxori/
Anjing
ჯოღორი
/dʒoɣori/
Kucing
კატუ
/kʼatʼu/
Makan
ჩამუ
/tʃamu/
Minum
ხცემა
/xtsema/
Satu
არ
/ar/
Dua
ჟურ
/ʒur/
Halo
ბრუნდი
/brundi/
Terima kasih
ბერეკეთი
/berekʰetʰi/
Baik
ჯურა
/dʒura/
Burung kangkok
guguli
/ɡuɡuli/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Kartvelian terkait
| Arti | Bahasa Laz | Bahasa Mingrelia | Bahasa Georgia | Bahasa Svan | Bahasa Sranan Tongo | Nahuatl Huasteca Tengah | Nahuatl Huasteca Barat |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | წკარი /tsʼkari/ | წყარი /tsʼqʼari/ | წყალი /tsʼqʼali/ | ლიც /litsʼ/ | watra /watra/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ |
| Api | დაჩხური /datʃxuri/ | დაჩხირი /datʃxiri/ | ცეცხლი /tsetsxli/ | ლემესგ /lemesɡ/ | faya /faja/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ |
| Matahari | მჟორა /mʒora/ | ბჟა /bʒa/ | მზე /mze/ | მიჟ /miʒ/ | son /son/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ |
| Bulan | თუთა /tʰutʰa/ | თუთა /tʰutʰa/ | მთვარე /mtʰvare/ | დოშდულ /doʃdul/ | mun /mun/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ |
| Bintang | მურუცხი /murutsxi/ | მურიცხი /muritsxi/ | ვარსკვლავი /varskvlavi/ | ანჩხ /antʃx/ | stari /ˈstari/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ |
| Ibu | ნანა /nana/ | დიდა /dida/ | დედა /deda/ | დი /di/ | mama /mama/ | nana /nana/ | nana /nana/ |
| Ayah | ბაბა /baba/ | მუმა /muma/ | მამა /mama/ | ფუ /pʰu/ | papa /papa/ | tata /tata/ | tata /tata/ |
| Saya | მა /ma/ | მა /ma/ | მე /me/ | მი /mi/ | mi /mi/ | na /na/ | na /na/ |
| Kamu | სი /si/ | სი /si/ | შენ /ʃen/ | სი /si/ | yu /ju/ | ta /ta/ | ta /ta/ |
| Nama | ჯოხო /dʒoxo/ | ჯოხო /dʒɔxɔ/ | სახელი /saxeli/ | ჟახ /ʒax/ | nen /nɛn/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ |
| Mata | თოლი /tʰoli/ | თოლი /tʰoli/ | თვალი /tʰvali/ | თე /tʰe/ | ai /ai/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ |
| Tangan | ხე /xe/ | ხე /xe/ | ხელი /xeli/ | შდიხ /ʃdix/ | anu /anu/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ |
| Hati | გური /ɡuri/ | გური /ɡuri/ | გული /ɡuli/ | გვი /ɡwi/ | ati /ati/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ |
| Cinta | ოროფა /oropa/ | ჸოროფა /ʔorofa/ | სიყვარული /siqʼvaruli/ | ხოჩა /xotʃa/ | lobi /lobi/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ |
| Pohon | ჯა /dʒa/ | ჯა /dʒa/ | ხე /xe/ | ხან /xan/ | bon /boŋ/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ |
| Rumah | ოხორი /oxori/ | ოხორი /oxori/ | სახლი /saxli/ | კოჯ /kʼodʒ/ | oso /oso/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ |
| Anjing | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჯოღორი /dʒoʁori/ | ძაღლი /dzaɣli/ | ჯეღ /dʒeʁ/ | dagu /daɡu/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ |
| Kucing | კატუ /kʼatʼu/ | კატა /kʼatʼa/ | კატა /kʼatʼa/ | ფისკ /pʰisk/ | poesi /pusi/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ |
| Makan | ჩამუ /tʃamu/ | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | ჭამა /tʃʼama/ | ჭიმედ /tʃʼimed/ | nyan /ɲan/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ |
| Minum | ხცემა /xtsema/ | წუმა /tsʼuma/ | დალევა /daleva/ | ლიშგი /liʃɡi/ | dringi /driŋi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ |
| Satu | არ /ar/ | არ /ar/ | ერთი /ertʰi/ | ეშხუ /eʃxu/ | wan /wan/ | ce /se/ | ce /se/ |
| Dua | ჟურ /ʒur/ | ჟირი /ʒiri/ | ორი /ori/ | ჲორი /jori/ | tu /tu/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ |
| Halo | ბრუნდი /brundi/ | გეგაჯანას /ɡeɡadʒanas/ | გამარჯობა /ɡamardʒoba/ | ხოჩაპ /xotʃapʰ/ | odi /odi/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ |
| Terima kasih | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | გიდიდი /ɡididi/ | მადლობა /madloba/ | ხოჩამდ /xotʃamd/ | grantangi /ɡrantaŋi/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ |
| Baik | ჯურა /dʒura/ | ჯგირი /dʒɡiri/ | კარგი /kʼarɡi/ | ხოჩა /xotʃa/ | bun /bun/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ |
| Burung kangkok | guguli /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | — | — | — | — |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.