Kabɩyɛ
Kabiyè
Rumpun Atlantik-Kongo (cabang Gur, Oti-Volta Timur)
Kabiye (Kabɩyɛ) adalah bahasa Gur (Oti-Volta Timur) yang dituturkan di wilayah Kara di Togo utara, tempat suku Kabye merupakan kelompok etnis terbesar kedua. Diakui sebagai salah satu dari dua bahasa nasional Togo bersama bahasa Ewe, bahasa ini memiliki ortografi baku yang dikembangkan oleh SIL dan pemerintah Togo pada tahun 1970-an. Bersifat tonal dengan inventaris vokal yang kaya termasuk ɩ dan ʋ (relatif terhadap /i/ dan /u/).
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Kabiyè
Air
lɩm
/lɩm/
Api
miŋ
/miŋ/
Matahari
wɩsɩ
/wɩsɩ/
Bulan
fenaɣ
/fenaɣ/
Bintang
tɩɩŋa
/tɪːŋa/
Ibu
ɖoo
/ɖoː/
Ayah
caa
/caː/
Saya
ma
/má/
Kamu
ña
/ɲá/
Nama
hɩɖɛ
/hɪɖɛ/
Mata
ɛsɩ
/ɛsɩ/
Tangan
nesi
/nesi/
Hati
laŋɩyɛ
/laŋɩjɛ/
Cinta
sɔɔlɩm
/sɔːlɩm/
Pohon
tɩʋ
/tɩʋ/
Rumah
ɖɩɣa
/ɖɩɣa/
Anjing
hayʋ
/hajʋ/
Kucing
takpaŋ
/takpaŋ/
Makan
tɔɔ
/tɔː/
Minum
ñɔɔ
/ɲɔː/
Satu
kʋyʋmaɣ
/kʋjʋmaɣ/
Dua
naalɛ
/naːlɛ/
Halo
ndɩ na
/ndɩ na/
Terima kasih
agɔndɩ
/aɡɔndɩ/
Baik
ɖeu
/ɖeu/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Atlantic-Congo (Gur, Eastern Oti-Volta) terkait
| Arti | Kabiyè | Bahasa Khmu | Bahasa Malayalam | Bahasa Kannada | Bahasa Donno So | Odia | Bahasa Parauk Wa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | lɩm /lɩm/ | ɔm /ʔɔm/ | വെള്ളം /ʋeɭːəm/ | ನೀರು /niːɾu/ | di /di/ | ପାଣି /paːɳi/ | tʃɔː /tʃɔː/ |
| Api | miŋ /miŋ/ | ʔus /ʔus/ | തീ /tiː/ | ಬೆಂಕಿ /beŋkɪ/ | yɔ /jɔ/ | ନିଆଁ /niãː/ | miː /miː/ |
| Matahari | wɩsɩ /wɩsɩ/ | maŋ /maŋ/ | സൂര്യൻ /suːɾjən/ | ಸೂರ್ಯ /suːɾjə/ | naa /naː/ | ସୂର୍ଯ୍ୟ /suːɾjɔ/ | waː /waː/ |
| Bulan | fenaɣ /fenaɣ/ | kee /keː/ | ചന്ദ്രൻ /tʃəndɾən/ | ಚಂದ್ರ /tʃəndɾə/ | ele /ele/ | ଚନ୍ଦ୍ର /tʃɔndɾɔ/ | lɔː /lɔː/ |
| Bintang | tɩɩŋa /tɪːŋa/ | sənʔaang /sənʔaːŋ/ | നക്ഷത്രം /nakʂat̪ram/ | ನಕ್ಷತ್ರ /nakʂat̪ra/ | tolo /tolo/ | ତାରା /taɾa/ | si-ngai /sŋaɪ/ |
| Ibu | ɖoo /ɖoː/ | mɔɔʔ /mɔːʔ/ | അമ്മ /əmːə/ | ಅಮ್ಮ /əmːə/ | na /na/ | ମା /maː/ | maː /maː/ |
| Ayah | caa /caː/ | ʔaaʔ /ʔaːʔ/ | അച്ഛൻ /ətʃːʰən/ | ಅಪ್ಪ /əpːə/ | ba /ba/ | ବାପା /baːpaː/ | pʰaː /pʰaː/ |
| Saya | ma /má/ | oʔ /ʔoʔ/ | ഞാൻ /ɲaːn/ | ನಾನು /naːnu/ | mi /mi/ | ମୁଁ /mũ/ | ê /ʔɤʔ/ |
| Kamu | ña /ɲá/ | meʔ /meʔ/ | നീ /niː/ | ನೀನು /niːnu/ | u /u/ | ତୁମେ /tume/ | mêh /mɤʔ/ |
| Nama | hɩɖɛ /hɪɖɛ/ | hmɔh /hmɔh/ | പേര് /peːrɨ/ | ಹೆಸರು /hesaru/ | boy /bɔj/ | ନାମ /namɔ/ | yaom /jɔm/ |
| Mata | ɛsɩ /ɛsɩ/ | ŋtaa /ŋtaː/ | കണ്ണ് /kəɳːə/ | ಕಣ್ಣು /kəɳːu/ | giré /ɡiɾe/ | ଆଖି /aːkʰi/ | miːn /miːn/ |
| Tangan | nesi /nesi/ | tii /tiː/ | കൈ /kəi/ | ಕೈ /kəi/ | nu /nu/ | ହାତ /haːtɔ/ | miːk /miːk/ |
| Hati | laŋɩyɛ /laŋɩjɛ/ | kruɛŋ /kruɛŋ/ | ഹൃദയം /ɦɾudəjəm/ | ಹೃದಯ /ɦɾudəjə/ | kɛɛla /kɛːla/ | ହୃଦୟ /hɾudɔjɔ/ | sɛɛ /sɛɛ/ |
| Cinta | sɔɔlɩm /sɔːlɩm/ | kɔɔh /kɔːh/ | സ്നേഹം /sneːɦəm/ | ಪ್ರೀತಿ /pɾiːtɪ/ | suuli /suːli/ | ପ୍ରେମ /pɾemɔ/ | rəŋ /rəŋ/ |
| Pohon | tɩʋ /tɩʋ/ | cmuul /tʃmuːl/ | മരം /məɾəm/ | ಮರ /məɾə/ | ti /ti/ | ଗଛ /ɡɔtʃʰɔ/ | tʰɔː /tʰɔː/ |
| Rumah | ɖɩɣa /ɖɩɣa/ | kaaŋ /kaːŋ/ | വീട് /ʋiːʈə/ | ಮನೆ /məne/ | gina /ɡina/ | ଘର /ɡʱɔɾɔ/ | miː /miː/ |
| Anjing | hayʋ /hajʋ/ | cɔ /tʃɔ/ | നായ /naːjə/ | ನಾಯಿ /naːjɪ/ | gɛɛ /ɡɛː/ | କୁକୁର /kukuɾɔ/ | kʰɔː /kʰɔː/ |
| Kucing | takpaŋ /takpaŋ/ | meeo /meːo/ | പൂച്ച /puːtʃːə/ | ಬೆಕ್ಕು /bekːu/ | monyi /moɲi/ | ବିଲେଇ /bilei/ | mɛː /mɛː/ |
| Makan | tɔɔ /tɔː/ | caa /tʃaː/ | കഴിക്കുക /kəɻɪkːukə/ | ತಿನ್ನು /tɪnːu/ | kɔɔ /kɔː/ | ଖାଇବା /kʰaːɪbaː/ | sɛː /sɛː/ |
| Minum | ñɔɔ /ɲɔː/ | ɲɔɔp /ɲɔːp/ | കുടിക്കുക /kuɖɪkːukə/ | ಕುಡಿ /kuɖɪ/ | nɔ /nɔ/ | ପିଇବା /piːɪbaː/ | pə /pə/ |
| Satu | kʋyʋmaɣ /kʋjʋmaɣ/ | muei /muei/ | ഒന്ന് /onːə/ | ಒಂದು /ondu/ | tum /tum/ | ଏକ /ekɔ/ | tʃit /tʃit/ |
| Dua | naalɛ /naːlɛ/ | baar /baːr/ | രണ്ട് /raɳɖɯ/ | ಎರಡು /eraɖu/ | lɛy /lɛj/ | ଦୁଇ /dui/ | rao /ra̤ɯ/ |
| Halo | ndɩ na /ndɩ na/ | lɔh /lɔh/ | നമസ്കാരം /nəməskaːɾəm/ | ನಮಸ್ಕಾರ /nəməskaːɾə/ | agandɛla /aɡandɛla/ | ନମସ୍କାର /nɔmɔskaːɾɔ/ | sawʔdiː /sawʔdiː/ |
| Terima kasih | agɔndɩ /aɡɔndɩ/ | ɔrkun /ʔɔrkun/ | നന്ദി /nəndi/ | ಧನ್ಯವಾದ /dʱənjəʋaːdə/ | biguƞ /biɡũ/ | ଧନ୍ୟବାଦ /dʱɔnjɔbaːdɔ/ | tʰɔk /tʰɔk/ |
| Baik | ɖeu /ɖeu/ | gee /ɡeː/ | നല്ല /nəlːə/ | ಒಳ್ಳೆಯ /oɭːejə/ | suuli /suːli/ | ଭଲ /bʱɔlɔ/ | jɔː /jɔː/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.