Avañe'ẽ
Guaraní
Tupi
Guaraní (Avañe’ẽ) termasuk cabang Tupi–Guaraní dalam rumpun Tupi. Kode makrobahasa Guaraní ISO 639-3 ialah grn, sedangkan Guaraní Paraguay memiliki kode tersendiri gug; varietas Guaraní berkerabat di Bolivia, Argentina, dan Brasil berbeda dan tidak boleh semuanya diperlakukan sebagai satu standar. Konstitusi Paraguay 1992 menetapkan Guaraní dan Kastilia sebagai bahasa resmi, dan Guaraní Paraguay digunakan luas oleh masyarakat pribumi maupun nonpribumi dalam percakapan, penyiaran, pendidikan, dan sastra. Tata bahasa aglutinatifnya menandai persona pada verba dan mencakup pola penjajaran aktif–statif, sedangkan harmoni nasal dapat memengaruhi vokal, konsonan, serta afiks dalam satu kata. Ejaan baku memakai alfabet berbasis Latin dengan huruf seperti ñ dan diakritik bagi vokal nasal. Kontak dengan bahasa Spanyol menghasilkan rentang luas penggunaan campuran yang sering disebut Jopara, bukan satu varietas berbatas tegas.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Guaraní
Air
y
/ɨ/
Api
tata
/tata/
Matahari
kuarahy
/kwaɾahɨ/
Bulan
jasy
/dʒasɨ/
Bintang
mbyja
/mbɨˈdʒa/
Ibu
sy
/sɨ/
Ayah
túva
/tuva/
Saya
che
/ʃe/
Kamu
nde
/nde/
Nama
téra
/ˈtera/
Mata
tesa
/tesa/
Tangan
po
/po/
Hati
pyʼa
/pɨʔa/
Cinta
hayhu
/haɨhu/
Pohon
yvyra
/ɨvɨɾa/
Rumah
óga
/oɡa/
Anjing
jagua
/dʒaɡwa/
Kucing
mbarakaja
/mbaɾakadʒa/
Makan
karu
/kaˈɾu/
Minum
yʼu
/ɨʔu/
Satu
peteĩ
/peteĩ/
Dua
mokõi
/mokõĩ/
Halo
mbaʼéichapa
/mbaʔeitʃapa/
Terima kasih
aguyje
/aɡuɨdʒe/
Baik
porã
/poɾã/
Burung kangkok
anó
/aˈno/
Komputer
mohendaha
/mohendaˈha/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Tupian terkait
| Arti | Guaraní | Bahasa Mbyá Guaraní | Bahasa Tupinambá | Bahasa Nheengatu | Bahasa Rapanui | Bahasa Kiribati | Bahasa Hiligaynon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | y /ɨ/ | y /ɨ/ | 'y /ʔɨ/ | ig /iɡ/ | vai /vai/ | ran /ɾan/ | tubig /tubiɡ/ |
| Api | tata /tata/ | tata /ta.ˈta/ | tatá /taˈta/ | tatá /tata/ | ahi /ahi/ | ai /ai/ | kalayo /kalajɔ/ |
| Matahari | kuarahy /kwaɾahɨ/ | nhamandu /ɲã.mɑ̃.ˈdu/ | kuarasy /kwaɾaˈsɨ/ | kuarasi /kwaɾasi/ | raʻā /raʔaː/ | taai /taːi/ | adlaw /ʔadlaw/ |
| Bulan | jasy /dʒasɨ/ | jaxy /ʒa.ˈʃɨ/ | iasy /jaˈsɨ/ | yasi /jasi/ | mahina /mahina/ | namwakaina /namʷakaina/ | bulan /bulan/ |
| Bintang | mbyja /mbɨˈdʒa/ | jaxy tata /dʒaʃɨ taˈta/ | jasytata /jasɨtaˈta/ | yasytatá /jasɨtaˈta/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | itoi /iˈtoi/ | bituon /bituˈʔon/ |
| Ibu | sy /sɨ/ | sy /ˈsɨ/ | sy /sɨ/ | mãi /mãi/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | tinau /tinau/ | nanay /nanaj/ |
| Ayah | túva /tuva/ | tupa /ˈtu.pa/ | tuba /ˈtuβa/ | paiá /paja/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamau /tamau/ | tatay /tataj/ |
| Saya | che /ʃe/ | xee /ʃeː/ | ixé /iˈʃɛ/ | ixé /iˈʃe/ | au /au/ | ngai /ŋai/ | ako /ʔaˈko/ |
| Kamu | nde /nde/ | ndee /ndeː/ | endé /ẽˈdɛ/ | indé /ĩˈde/ | koe /koe/ | ngkoe /ŋkoe/ | ikaw /ʔiˈkaw/ |
| Nama | téra /ˈtera/ | téra /ˈteɾa/ | tera /ˈtɛra/ | sera /seˈɾa/ | ingoa /iˈŋoa/ | ara /ˈara/ | ngalan /ˈŋalan/ |
| Mata | tesa /tesa/ | ãg̃u /ɑ̃.ɡ̃u/ | t-esá /teˈsa/ | sesa /sesa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tangan | po /po/ | tape /ta.ˈpe/ | pó /po/ | pó /po/ | rima /ɾima/ | bai /bai/ | kamot /kamɔt/ |
| Hati | pyʼa /pɨʔa/ | py'a /pɨ.ˈa/ | nhe'ã /ɲẽˈʔã/ | py'ã /pɨʔã/ | mahatu /mahatu/ | nano /nano/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ |
| Cinta | hayhu /haɨhu/ | rohayhu /ro.ha.ˈɨ.u/ | aûsub /aˈwsuβ/ | saysu /sajsu/ | hanga /haŋa/ | tangira /taŋiɾa/ | gugma /ɡuɡma/ |
| Pohon | yvyra /ɨvɨɾa/ | yvyra /ɨ.vɨ.ˈra/ | yby'rá /ɨβɨˈɾa/ | mira-vra /miɾavɾa/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | kai /kai/ | kahoy /kahɔj/ |
| Rumah | óga /oɡa/ | óga /ˈo.ɡa/ | oka /ˈoka/ | oka /oka/ | hare /haɾe/ | auti /auti/ | balay /balaj/ |
| Anjing | jagua /dʒaɡwa/ | asu /a.ˈsu/ | îagûara /jaˈɣwaɾa/ | yawara /jawaɾa/ | paihega /paiheŋa/ | kamea /kamea/ | ido /ʔidɔ/ |
| Kucing | mbarakaja /mbaɾakadʒa/ | jaguá /ʒa.ɡu.ˈa/ | marakaîá /maɾakaˈja/ | mariwa /maɾiwa/ | kati /kati/ | katu /katu/ | kuting /kutiŋ/ |
| Makan | karu /kaˈɾu/ | jepota /ʒe.ˈpo.ta/ | 'u /ʔu/ | ku /ku/ | kai /kai/ | amwarake /amʷaɾake/ | kaon /kaʔɔn/ |
| Minum | yʼu /ɨʔu/ | inumbo /i.ˈnum.bo/ | 'u /ʔu/ | yú /ju/ | unu /unu/ | nima /nima/ | inom /ʔinɔm/ |
| Satu | peteĩ /peteĩ/ | peteĩ /pe.te.ˈĩ/ | oîepé /ojeˈpe/ | yepé /jepe/ | tahi /tahi/ | teuana /teuana/ | isa /ʔisa/ |
| Dua | mokõi /mokõĩ/ | mokõi /mokõˈĩ/ | mokõi /moˈkõj/ | mukũi /muˈkũĩ/ | rua /ˈrua/ | uoua /uˈoua/ | duha /duˈha/ |
| Halo | mbaʼéichapa /mbaʔeitʃapa/ | mba'éichapa /m.ba.ˈe.i.ʃa.pa/ | ereîubé /eɾejuˈβe/ | poranga /poɾaŋɡa/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | mauri /mauɾi/ | kamusta /kamusta/ |
| Terima kasih | aguyje /aɡuɨdʒe/ | aguyje /a.ɡu.ˈɨ.ʒe/ | — /—/ | katu /katu/ | maururu /mauɾuɾu/ | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | salamat /salamat/ |
| Baik | porã /poɾã/ | porã /po.ˈrɑ̃/ | katu /kaˈtu/ | katu /katu/ | riva /ɾiva/ | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | maayo /maʔajɔ/ |
| Burung kangkok | anó /aˈno/ | — | anũ /ãˈnũ/ | anú /aˈnu/ | — | — | — |
| Komputer | mohendaha /mohendaˈha/ | — | — | — | — | — | kompyuter /komˈpjutɛr/ |
Perbandingan urutan kata
Bandingkan dengan bahasa utama dunia
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.