Чӑваш чӗлхи
Chuvash
Turkik (Oghur)
Bahasa Chuvash (Чӑвашла Čăvašla) adalah satu-satunya bahasa Turkik cabang Oghur yang masih bertahan dan mewakili pemisahan terdalam dalam rumpun Turkik — Turkik Umum (Common Turkic) di satu sisi dan Chuvash (Oghur) di sisi lain, dengan sekitar 1 juta penutur di sepanjang aliran tengah Sungai Volga. Bahasa ini mempertahankan ciri-ciri Proto-Turkik yang hilang di bahasa Turkik lainnya: rotasisme (Turkik Umum z ↔ Chuvash r, mis. Turkik Umum "ökü͡z" ternak ↔ Chuvash "văkăr") dan lambdasisme (Turkik Umum š ↔ Chuvash l), yang menjadikannya penting bagi rekonstruksi historis leluhur Proto-Turkik. Sebagai keturunan langsung bahasa Bulgar Volga abad pertengahan yang dibuktikan pada batu nisan abad ke-13-14, Chuvash menjadi bahasa resmi bersama dengan bahasa Rusia di Republik Chuvashia (ibu kota Cheboksary). Aksara Kiril dengan tanda diakritik (Ӑ ӑ Ӗ ӗ Ҫ ҫ Ӳ ӳ) telah menjadi standar sejak 1872 (ortografi Yakovlev), menggantikan eksperimen singkat sebelumnya dengan aksara Arab dan Latin.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Chuvash
Air
шыв
/ʃɯv/
Api
вут
/vut/
Matahari
хӗвел
/xɘvel/
Bulan
уйӑх
/ujəx/
Bintang
ҫӑлтӑр
/ɕɔlˈtor/
Ibu
анне
/anne/
Ayah
атте
/atte/
Saya
эпӗ
/ˈebə/
Kamu
эсӗ
/eˈzə/
Nama
ят
/jat/
Mata
куҫ
/kuɕ/
Tangan
алӑ
/ˈalə/
Hati
чӗре
/tɕɘre/
Cinta
юрату
/juratu/
Pohon
йывӑҫ
/jɯvəɕ/
Rumah
ҫурт
/ɕurt/
Anjing
йытӑ
/jɯtə/
Kucing
кушак
/kuʃak/
Makan
ҫиес
/ɕies/
Minum
ӗҫес
/ɘɕes/
Satu
пӗр
/pɘr/
Dua
иккӗ
/ikˈkə/
Halo
салам
/salam/
Terima kasih
тав
/tav/
Baik
лайӑх
/lajəx/
Burung kangkok
куккук
/kukˈkuk/
Komputer
компьютер
/kəmˈpjuter/
Susyi
суши
/suˈʃi/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Turkic (Oghur) terkait
| Arti | Chuvash | Bahasa Karachay-Balkar | Bahasa Tuva | Kirgiz | Kumyk | Bahasa Nogai | Bahasa Karakalpak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | шыв /ʃɯv/ | суу /suw/ | суг /suɣ/ | суу /suː/ | сув /suv/ | сув /suv/ | suw /suw/ |
| Api | вут /vut/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ |
| Matahari | хӗвел /xɘvel/ | кюн /kyn/ | хүн /xyn/ | күн /kyn/ | гюн /ɡyn/ | күн /kyn/ | kún /kyn/ |
| Bulan | уйӑх /ujəx/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /ɑj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ |
| Bintang | ҫӑлтӑр /ɕɔlˈtor/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | сылдыс /sɯlˈdɯs/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | юлдуз /julduz/ | юлдыз /juldɯz/ | juldız /ʒuldɯz/ |
| Ibu | анне /anne/ | ана /ana/ | ава /ava/ | эне /ene/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ |
| Ayah | атте /atte/ | ата /ata/ | ача /atɕa/ | ата /ɑtɑ/ | ата /ata/ | атай /ataj/ | ata /ata/ |
| Saya | эпӗ /ˈebə/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ |
| Kamu | эсӗ /eˈzə/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| Nama | ят /jat/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /ɑt/ |
| Mata | куҫ /kuɕ/ | кёз /køz/ | карак /karak/ | көз /køz/ | гёз /ɡøz/ | коьз /køz/ | kóz /køz/ |
| Tangan | алӑ /ˈalə/ | къол /qol/ | хол /xol/ | кол /kol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ |
| Hati | чӗре /tɕɘre/ | джюрек /dʒyrek/ | чүрек /tɕyrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | júrek /ʒyɾek/ |
| Cinta | юрату /juratu/ | сюймеклик /syjmeklik/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | сүйүү /syjyː/ | сюйюв /syjyv/ | суьюв /syjyv/ | muhabbat /muhabbat/ |
| Pohon | йывӑҫ /jɯvəɕ/ | терек /terek/ | ыяш /ɯjaʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ag'ash /aʁaʃ/ |
| Rumah | ҫурт /ɕurt/ | юй /yj/ | бажың /baʒɯŋ/ | үй /yj/ | уьй /yj/ | уьй /yj/ | úy /yj/ |
| Anjing | йытӑ /jɯtə/ | ит /it/ | ыт /ɯt/ | ит /ɪt/ | ит /it/ | ит /it/ | iyt /ijt/ |
| Kucing | кушак /kuʃak/ | киштик /kiʃtik/ | диис /diːs/ | мышык /mɯʃɯk/ | мишик /miʃik/ | мысык /məsəq/ | pishik /piʃik/ |
| Makan | ҫиес /ɕies/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | чиир /tɕiːr/ | жеш /dʒeʃ/ | ашамакъ /aʃamaq/ | аш /aʃ/ | jew /ʒew/ |
| Minum | ӗҫес /ɘɕes/ | ичерге /itʃerɡe/ | ижер /iʒer/ | ичүү /ɪtʃyː/ | ичмек /itʃmek/ | иш /iʃ/ | ishiw /iʃiw/ |
| Satu | пӗр /pɘr/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bɪɾ/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /biɾ/ |
| Dua | иккӗ /ikˈkə/ | эки /eˈki/ | ийи /iˈji/ | эки /eˈki/ | эки /eki/ | эки /eki/ | eki /eki/ |
| Halo | салам /salam/ | салам /salam/ | экии /ekiː/ | салам /sɑlɑm/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | salam /salam/ |
| Terima kasih | тав /tav/ | сау бол /saw bol/ | четтирдим /tɕetːirdim/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | савбол /savbol/ | сав бол /sav bol/ | rahmet /ɾaχmet/ |
| Baik | лайӑх /lajəx/ | ариу /ariw/ | эки /eki/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | яксы /jaksə/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ |
| Burung kangkok | куккук /kukˈkuk/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | хек /xek/ | күкүк /kyˈkyk/ | атъёкъ /atˈjoq/ | коькек /køˈkek/ | átshók /ætˈʃøk/ |
| Komputer | компьютер /kəmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | kompyuter /kompjuˈter/ |
| Susyi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | sushi /suˈʃi/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.