Mayangna
סומו
מיסומלפה
סומו (מאיאנגנה) היא אחת משתי השפות המיסומלפניות ששרדו, אחותה של מיסקיטו (msu/miq). המשפחה המיסומלפנית היא משפחת שפות קטנה ומבודדת של מרכז אמריקה (ניקרגואה, הונדורס), הכוללת כשפות חיות רק את הסומו ואת המיסקיטו, לצד כמה גרסאות שנכחדו. בני העם סומו (או מאיאנגנה, השם העצמי) מרוכזים במשולש הכרייה בּונאנזה-רוסיטה-סיוּנה שבאזור האוטונומי של חוף הקריביים בניקרגואה, עם אוכלוסיות קטנות יותר במוסקיטיה ההונדורסית. מבחינה לשונית, הסומו חולקת עם המיסקיטו תווים מיסומלפניים: סדר רכיבים SOV, מילות יחס נסמכות, מורפולוגיה פועלית רב-גופית מורכבת ומערכת טונים. זהות המאיאנגנה עומדת במוקד החייאה בהובלת הקהילה מאז שנות ה-90, כאשר הפדרציה הילידית מאיאנגנה יאמני תומכת בשימור השפה.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בסומו
מים
was
/was/
אש
kuh
/kuh/
שמש
ma
/ma/
ירח
waikuh
/waikuh/
כוכב
sirihma
/siɾihma/
אמא
nuh
/nuh/
אבא
papang
/papaŋ/
אני
yang
/jaŋ/
אתה
man
/man/
שם
pani
/paˈni/
עין
nakra
/nakɾa/
יד
ting
/tiŋ/
לב
mâ
/maː/
אהבה
walai
/walai/
עץ
âu
/aːu/
בית
utla
/utla/
כלב
suluk
/suluk/
חתול
mistuh
/mistuh/
לאכול
piru
/piɾu/
לשתות
di
/di/
אחד
as
/as/
שתיים
bu
/bu/
שלום
naksa
/naksa/
תודה
yaisi
/jaisi/
טוב
pain
/pain/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Misumalpan קשורות
| משמעות | סומו | איבן | הירי מוטו | טובלואית | בנג'ארית | מוטו | מאורית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | was /was/ | ai /ai/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | banyu /baɲu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ |
| אש | kuh /kuh/ | api /api/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | api /api/ | lahi /lahi/ | ahi /ahi/ |
| שמש | ma /ma/ | mata-ari /mataari/ | dina /dina/ | laa /laː/ | matahari /matahari/ | dina /dina/ | rā /ɾaː/ |
| ירח | waikuh /waikuh/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | masina /masina/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | marama /maɾama/ |
| כוכב | sirihma /siɾihma/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | fetū /feˈtuː/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | whetū /ɸɛtuː/ |
| אמא | nuh /nuh/ | indai /indai/ | sina /sina/ | maatua /maːtua/ | uma /uma/ | sinana /sinana/ | whaea /ɸaea/ |
| אבא | papang /papaŋ/ | apai /apai/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | abah /abah/ | tamana /tamana/ | matua /matua/ |
| אני | yang /jaŋ/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ |
| אתה | man /man/ | nuan /nuan/ | oi /oi/ | koe /koe/ | ikam /ikam/ | oi /oi/ | koe /koe/ |
| שם | pani /paˈni/ | nama /nama/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iˈŋoa/ | ngaran /ŋaran/ | ladana /ladana/ | ingoa /iŋoa/ |
| עין | nakra /nakɾa/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | karu /ˈkaɾu/ |
| יד | ting /tiŋ/ | jari /dʒari/ | ima /ima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ | ringa /ɾiŋa/ |
| לב | mâ /maː/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | ngākau /ŋaːkau/ |
| אהבה | walai /walai/ | rinduai /rinduai/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | sayang /sajaŋ/ | lalokau /lalokau/ | aroha /aɾoha/ |
| עץ | âu /aːu/ | kayu /kaju/ | au /au/ | laakau /laːkau/ | batang /bataŋ/ | au /au/ | rākau /ɾaːkau/ |
| בית | utla /utla/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | whare /ɸaɾe/ |
| כלב | suluk /suluk/ | ukui /ukui/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | anjing /andʒiŋ/ | sisia /sisia/ | kurī /kuɾiː/ |
| חתול | mistuh /mistuh/ | mayau /majau/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusa /pusa/ | gosi /ɡosi/ | ngeru /ŋeɾu/ |
| לאכול | piru /piɾu/ | makai /makai/ | ania /ania/ | kai /kai/ | makan /makan/ | aniani /aniani/ | kai /kai/ |
| לשתות | di /di/ | ngirup /ŋirup/ | inua /inua/ | inu /inu/ | nginum /ŋinum/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ |
| אחד | as /as/ | satu /satu/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | asa /asa/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ |
| שתיים | bu /bu/ | dua /dua/ | rua /rua/ | lua /ˈlua/ | dua /dua/ | rua /rua/ | rua /ɾua/ |
| שלום | naksa /naksa/ | salam /salam/ | namona /namona/ | taalofa /taːlofa/ | salam /salam/ | namo gida /namo ɡida/ | kia ora /kia oɾa/ |
| תודה | yaisi /jaisi/ | terima kasih /terima kasih/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | tarima kasih /tarima kasih/ | oi namo /oi namo/ | ngā mihi /ŋaː mihi/ |
| טוב | pain /pain/ | manah /manah/ | namo /namo/ | lei /lei/ | bagus /baɡus/ | namo /namo/ | pai /pai/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.