ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
סנטאלית
אוסטרו-אסיאתית (מונדה)
סנטאלית (ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ, Santali; קוד ISO 639-3: sat) היא שפה מונדית צפונית מן המשפחה האוסטרו־אסיאתית, המדוברת בעיקר במזרח הודו ובמרכזה וכן בקהילות בבנגלדש ובנפאל. הודו הוסיפה את הסנטאלית לתוספת השמינית לחוקתה ב־2003, ובכך הכירה בשפה בלי לחייב שיטת כתב אחת. פנדיט ראגהונאת מורמו יצר ב־1925 במיוחד לסנטאלית את כתב אול צ'יקי בן 30 האותיות, אך לפי האזור והמוסד היא נכתבת גם בכתב בנגלי, דוונאגרי, אודיה ולטיני. הדקדוק מבחין בין כינויי גוף ראשון רבים כולל ובלתי כולל, כולל נטיית פועל נרחבת ובדרך כלל פועל בסדר נושא–מושא–פועל. אול צ'יקי נעשה סמל חשוב לזהות הסנטאלית ונמצא בשימוש רחב בחינוך ובהוצאה לאור, אך מעמדו המשפטי או המנהלי משתנה בין תחומי שיפוט.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בסנטאלית
מים
ᱫᱟᱜ
/daʔ/
אש
ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ
/seŋɡel/
שמש
ᱥᱤᱸᱜᱤ
/siŋɡi/
ירח
ᱪᱟᱸᱫᱳ
/tʃãndo/
כוכב
ᱤᱯᱤᱞ
/ipil/
אמא
ᱟᱭᱳ
/ajo/
אבא
ᱟᱯᱟᱹ
/apə/
אני
ᱤᱧ
/iɲ/
אתה
ᱟᱢ
/am/
שם
ᱧᱩᱛᱩᱢ
/ɲutum/
עין
ᱢᱮᱫ
/met/
יד
ᱛᱤ
/tiː/
לב
ᱢᱳᱱ
/mon/
אהבה
ᱫᱩᱞᱟᱲᱤ
/dulaɽi/
עץ
ᱫᱟᱨᱮ
/dare/
בית
ᱳᱲᱟᱜ
/oɽaːk/
כלב
ᱥᱮᱛᱟ
/seta/
חתול
ᱯᱩᱥᱤ
/pusi/
לאכול
ᱡᱳᱢ
/dʒom/
לשתות
ᱧᱩ
/ɲu/
אחד
ᱢᱤᱫ
/mit/
שתיים
ᱵᱟᱨ
/bar/
שלום
ᱡᱳᱦᱟᱨ
/dʒohar/
תודה
ᱫᱷᱚᱱᱭᱚᱵᱟᱫ
/dʱonjobad/
טוב
ᱵᱮᱥ
/bes/
קוקייה
ᱠᱚᱭᱮᱞ
/kojel/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Austroasiatic (Munda) קשורות
| משמעות | סנטאלית | מונדארית | הו | שפת סורה | בישנופריה מניפורי | באהנאר | הינדית פיג'ית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ᱫᱟᱜ /daʔ/ | daa /daː/ | daa /daː/ | daŋa /daŋa/ | পানি /paːni/ | dak /dak/ | paani /paːni/ |
| אש | ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ /seŋɡel/ | sengel /seŋɡel/ | sengel /seŋɡel/ | tin /tin/ | আগুন /aːɡun/ | unh /uɲ/ | aagi /aːɡi/ |
| שמש | ᱥᱤᱸᱜᱤ /siŋɡi/ | singi /siŋɡi/ | singi /siŋɡi/ | dag /dag/ | বেল /bel/ | mat trơ /mat trə/ | suraj /suːrədʒ/ |
| ירח | ᱪᱟᱸᱫᱳ /tʃãndo/ | chando /tʃando/ | chando /tʃando/ | dian /dian/ | জুনাক /dʒunak/ | khe /kʰe/ | chaand /tʃãːd/ |
| כוכב | ᱤᱯᱤᱞ /ipil/ | ipil /ipil/ | ipil /ipil/ | tərɖaŋ /tərɖaŋ/ | তারা /taɾa/ | hmang /hmaːŋ/ | taaraa /taːraː/ |
| אמא | ᱟᱭᱳ /ajo/ | ayo /ajo/ | ayu /aju/ | ayo /ajo/ | মা /maː/ | mei /mei/ | amma /əmːaː/ |
| אבא | ᱟᱯᱟᱹ /apə/ | apu /apu/ | apu /apu/ | aba /aba/ | বাবা /baːba/ | bă /bə/ | baap /baːp/ |
| אני | ᱤᱧ /iɲ/ | aiñ /aiɲ/ | aiñ /aiɲ/ | ɲen /ɲɛn/ | মি /mi/ | inh /iɲ/ | ham /ɦəm/ |
| אתה | ᱟᱢ /am/ | am /am/ | am /am/ | am /am/ | তি /ti/ | ih /ʔih/ | tum /tʊm/ |
| שם | ᱧᱩᱛᱩᱢ /ɲutum/ | nutum /nutum/ | nutum /nutum/ | ɲum /ɲum/ | নাম /nam/ | anĕ /anɛ/ | naam /naːm/ |
| עין | ᱢᱮᱫ /met/ | med /med/ | med /med/ | siʔi /siʔi/ | চোখ /tʃokʰ/ | mat /mat/ | aankhi /ãːkʰi/ |
| יד | ᱛᱤ /tiː/ | ti /ti/ | ti /ti/ | si /si/ | হাত /haːt/ | ti /ti/ | haath /haːtʰ/ |
| לב | ᱢᱳᱱ /mon/ | jiu /dʒiu/ | jiu /dʒiu/ | suʔun /suʔun/ | মন /mon/ | blei /blei/ | dil /dɪl/ |
| אהבה | ᱫᱩᱞᱟᱲᱤ /dulaɽi/ | dularaa /dularaː/ | dulaiya /dulaija/ | adi /adi/ | মায়া /maja/ | rơngư /rəŋɨ/ | pyaar /pjaːr/ |
| עץ | ᱫᱟᱨᱮ /dare/ | daru /daru/ | daru /daru/ | dar /dar/ | গাছ /ɡaːtʃʰ/ | lông /loŋ/ | perr /peɽ/ |
| בית | ᱳᱲᱟᱜ /oɽaːk/ | oraa /oraː/ | oraa /oraː/ | suʔuŋ /suʔuŋ/ | ঘর /ɡʱaɾ/ | hnam /hnam/ | ghar /ɡʱər/ |
| כלב | ᱥᱮᱛᱟ /seta/ | seta /seta/ | seta /seta/ | sua /sua/ | কুট্টা /kuʈːaː/ | cho /tʃo/ | kutta /kʊtːaː/ |
| חתול | ᱯᱩᱥᱤ /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | biri /biri/ | বিল্লি /bilːi/ | miao /miao/ | pusi /pusi/ |
| לאכול | ᱡᱳᱢ /dʒom/ | jom /dʒom/ | jom /dʒom/ | kay /kaj/ | খাব /kʰaːb/ | sa /sa/ | khao /kʰaːo/ |
| לשתות | ᱧᱩ /ɲu/ | nu /nu/ | nu /nu/ | pim /pim/ | পান কর /paːn kaɾ/ | ngoah /ŋoah/ | pio /pio/ |
| אחד | ᱢᱤᱫ /mit/ | mid /mid/ | miyad /mijad/ | aboy /aboj/ | এক /ek/ | minh /miɲ/ | ek /ek/ |
| שתיים | ᱵᱟᱨ /bar/ | baria /baria/ | bariya /barija/ | baguu /baɡu/ | দুই /dui/ | bar /ɓaːr/ | dui /dʊi/ |
| שלום | ᱡᱳᱦᱟᱨ /dʒohar/ | johar /dʒohar/ | johar /dʒohar/ | limtam /limtam/ | নমস্কার /nomoskar/ | ô /o/ | namaste /nəməste/ |
| תודה | ᱫᱷᱚᱱᱭᱚᱵᱟᱫ /dʱonjobad/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ | dhanybad /dʱanjbad/ | surai /surai/ | ধইন্যবাদ /dʱoinjobaːd/ | kơbi /kəbi/ | dhanbaad /dʱənbaːd/ |
| טוב | ᱵᱮᱥ /bes/ | bes /bes/ | bugin /buɡin/ | mando /mando/ | ভালা /bʱaːlaː/ | ling /liŋ/ | achchha /ətʃtʃʰaː/ |
| קוקייה | ᱠᱚᱭᱮᱞ /kojel/ | — | — | — | — | jɛːt /jɛːt/ | — |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.