Makasae
מקסאה
טרנס-גינאה החדשה (משפחת טימור-אלור-פנטר, מזרחי טימור)
מאקאסאה היא השפה הפאפואית (הלא-אוסטרונזית) המדוברת ביותר ממערב ליבשת גינאה החדשה, עם כ-100,000 דוברים במחוזות באוקאו וויקקה שבמזרח טימור-לסטה. היא משתייכת לענף מזרח-טימור של משפחת טימור–אלור–פאנטאר (טרנס-גינאה-החדשה), והקרובה ביותר אליה היא המאקאלרו (שעמה היא יוצרת שרשרת ניבים), ואחריה הפאטאלוקו והאוֹיראטה. מאקאסאה היא שפה מבדדת מאוד בעלת סדר מילים SOV, ומכילה שכבת השאלות אוסטרונזית כבדה מן הטֵטוּם ומשפות הקאוואימינה.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות במקסאה
מים
ira
/ˈira/
אש
ata
/ˈata/
שמש
watu
/ˈwatu/
ירח
uru
/ˈuru/
כוכב
ipi
/ipi/
אמא
ina
/ˈina/
אבא
baba
/ˈbaba/
אני
ani
/ani/
אתה
ai
/ai/
שם
naran
/naran/
עין
nana
/ˈnana/
יד
tana
/ˈtana/
לב
—
/—/
אהבה
—
/—/
עץ
ate
/ˈate/
בית
oma
/ˈoma/
כלב
defa
/ˈdɛfa/
חתול
—
/—/
לאכול
nawa
/ˈnawa/
לשתות
gehe
/ˈɡɛhɛ/
אחד
u
/ʔu/
שתיים
lolae
/loˈlae/
שלום
—
/—/
תודה
—
/—/
טוב
rau
/rau/
מקורות
- Huber, J. (2008) First Steps Towards a Reference Grammar of Makasae: A Language of East Timor. LINCOM Studies in Austronesian Linguistics 195.
- Brotherson, A. (2003) A Spatial Odyssey: Referring to Space in Makasae. MA thesis, Leiden Univ.
- Stokhof, W. A. L. (1975) Preliminary notes on the Oirata language. Pacific Linguistics B-43.
- Schapper, A. (ed.) (2017) The Papuan Languages of Timor, Alor and Pantar, Vol. 2. De Gruyter Mouton.
- Glottolog: Makasae
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Trans-New Guinea (Timor-Alor-Pantar, Eastern Timor) קשורות
| משמעות | מקסאה | קוואלאן | דירבל | לוּוית | בידאיוּה בוקאר-סאדונג | ואלמג׳ארי | אבאו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ira /ˈira/ | zanum /zaˈnum/ | bana /ˈbana/ | wār /waːr/ | piin /piːn/ | ngapa /ˈŋapa/ | hu /hu/ |
| אש | ata /ˈata/ | ramaz /raˈmaz/ | buni /ˈbuni/ | — /—/ | apui /aˈpui/ | warlu /ˈwaɭu/ | ya /ja/ |
| שמש | watu /ˈwatu/ | siban /siˈban/ | garri /ˈɡari/ | 𔖖𔓚 /ˈtiwad/ | biduh /biˈduh/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | ey /ej/ |
| ירח | uru /ˈuru/ | buran /buˈran/ | gagara /ɡaˈɡara/ | 𔓜𔒄𔗦 /ˈarmas/ | bulan /buˈlan/ | pira /ˈpira/ | yen /jɛn/ |
| כוכב | ipi /ipi/ | bituqan /bituqan/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ | — /—/ | bitun /bitun/ | wirl /wiɭ/ | por /por/ |
| אמא | ina /ˈina/ | tina /ˈtina/ | gumbu /ˈɡumbu/ | anni- /ˈanni/ | sindo /sinˈdoʔ/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ipey /ˈipej/ |
| אבא | baba /ˈbaba/ | tama /ˈtama/ | ngumi /ˈŋumi/ | 𔐞𔑣𔓯𔗔 /ˈtadis/ | samah /saˈmah/ | kirta /ˈkiʈa/ | aio /aˈio/ |
| אני | ani /ani/ | aiku /aiku/ | ngaja /ŋaɟa/ | 𔐀 /ˈamu/ | aku /aku/ | ngaju /ŋaɟu/ | hane /hane/ |
| אתה | ai /ai/ | aisu /aisu/ | nginda /ŋinda/ | tu /tu/ | muh /muh/ | nyuntu /ɲuntu/ | hme /hme/ |
| שם | naran /naran/ | nangan /naŋan/ | yidyi /jiɟi/ | 𔐓𔓇𔒄𔖪 /ˈalamantsa/ | ngaran /ŋaran/ | yini /jini/ | non /non/ |
| עין | nana /ˈnana/ | mata /maˈta/ | jili /ˈɟili/ | tawi- /ˈtawi/ | bateh /baˈteh/ | purlka /ˈpuɭka/ | nene /ˈnɛnɛ/ |
| יד | tana /ˈtana/ | rima /riˈma/ | mala /ˈmala/ | 𔑁𔓯𔑶𔖸 /ˈistri/ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | marnin /ˈmaɳin/ | yiha /jiha/ |
| לב | — /—/ | — /—/ | mugu /ˈmuɡu/ | — /—/ | — /—/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | — /—/ |
| אהבה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| עץ | ate /ˈate/ | kasuy /kaˈsuj/ | yugu /ˈjuɡu/ | — /—/ | kayuh /kaˈjuh/ | watiya /waˈtija/ | nɔw /nɔw/ |
| בית | oma /ˈoma/ | lepaw /ləˈpaw/ | mija /ˈmiɟa/ | 𔔙𔐤𔖪 /ˈparnantsa/ | ramin /raˈmin/ | ngurra /ˈŋura/ | a /a/ |
| כלב | defa /ˈdɛfa/ | wasu /waˈsu/ | guda /ˈɡuda/ | zuwana- /tsuˈwana/ | kaso /kaˈsoʔ/ | kunyarr /kuˈɲar/ | nwoh /nwɔh/ |
| חתול | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| לאכול | nawa /ˈnawa/ | quman /quˈman/ | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | ad- /ad/ | kuman /kuˈman/ | nga- /ŋa/ | ra /ɾa/ |
| לשתות | gehe /ˈɡɛhɛ/ | mimum /miˈmum/ | jiwuli /ɟiˈwuli/ | — /—/ | ŋinum /ŋiˈnum/ | nga- /ŋa/ | — /—/ |
| אחד | u /ʔu/ | issa /ˈissa/ | yara /ˈjara/ | — /—/ | isaʔ /iˈsaʔ/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | rin /ɾin/ |
| שתיים | lolae /loˈlae/ | zusa /zusa/ | bulgany /bulɡaɲ/ | — /—/ | duɔh /duɔh/ | kujarra /kuɟara/ | sei /sei/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| טוב | rau /rau/ | — /—/ | — /—/ | wasu- /ˈwaːsu/ | biis /biːs/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ | yapre /japɾɛ/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.