Komba
קומבה
טרנס-גינאה החדשה (ענף פיניסטר-הואון, הואון המערבי, קבוום)
שפה הוּאוֹנית מערבית (פיניסטר-הואון, טרנס-גינאה-החדשה) מאזור קַבּווּם שבצפון מחוז מורובה, קרובה מאוד לסֵלֵפֵּט ולטִימְבֵּה. כמו אחיותיה ממשפחת קבווم, לקומבה יש סדר SOV עם מורפולוגיה עשירה שבה הפועל בסוף; פעלים יוצאים בוחרים אחת משתי מחלקות של תחיליות מושא שירשו מפועלי המושא "לתת" (niɣ-) ו"להכות" (noɣ-), חידוש של משפחת קבווم. תועדה בפירוט בידי נוויל וגוונית סאות'וול מ-SIL החל משנות ה-60 של המאה ה-20.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בקומבה
מים
to
/to/
אש
kʌrʌp
/kʌɾʌp/
שמש
mirâsiŋ
/miɾɐsiŋ/
ירח
kain
/kain/
כוכב
kumbu
/kumbu/
אמא
mam
/mam/
אבא
iwâ
/iwɐ/
אני
na
/na/
אתה
ga
/ɡa/
שם
imbi
/imbi/
עין
si
/si/
יד
bit
/bit/
לב
kabiam
/kabiam/
אהבה
—
/—/
עץ
nak
/nak/
בית
—
/—/
כלב
wau
/wau/
חתול
—
/—/
לאכול
ni-
/ni/
לשתות
—
/—/
אחד
kânok
/kɐnok/
שתיים
yaet
/jaʔet/
שלום
—
/—/
תודה
—
/—/
טוב
âlipŋâ
/ɐlipŋɐ/
מקורות
- Southwell, Neville (1979) Komba Grammar Sketch. SIL.
- Southwell, N. & G. (1969) Komba Dictionary (draft). SIL.
- McElhanon, K. A. (1967) Preliminary observations on Huon Peninsula languages.
- Suter, Edgar (2012) Comparative Morphology of the Huon Peninsula Languages. PhD diss., U Cologne.
- TransNewGuinea.org: Komba lexicon
- Glottolog: Komba
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Trans-New Guinea (Finisterre-Huon, Western Huon, Kabwum) קשורות
| משמעות | קומבה | נקו | לרדיל | יאנגקאל | פרוטו קוריאני | פרוטו סינו-טיבטי | פרוטו-אוראלית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | to /to/ | wai /wai/ | kantha /kanθa/ | ngogo /ŋoɡo/ | *mɨr /mɨr/ | — /—/ | *wete /wete/ |
| אש | kʌrʌp /kʌɾʌp/ | titɛ /titɛ/ | jalul /dʒalul/ | ngida /ŋida/ | *pɨr /pɨr/ | *mey /mey/ | — /—/ |
| שמש | mirâsiŋ /miɾɐsiŋ/ | aatʌ /aːtʌ/ | thurara /θuɾaɾa/ | wargu /waɾɡu/ | *hʌy /hʌy/ | *nəy /nəy/ | — /—/ |
| ירח | kain /kain/ | — /—/ | kirdikir /kiɖikir/ | waldar /waldaɾ/ | *tʌr /tʌr/ | *s-la /s-la/ | — /—/ |
| כוכב | kumbu /kumbu/ | kumba /kumba/ | kambin /kambin/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | *pyər /pyər/ | *s-kar /s-kar/ | — /—/ |
| אמא | mam /mam/ | — /—/ | ngama /ŋama/ | ngama /ŋama/ | *emi /emi/ | *ma /ma/ | — /—/ |
| אבא | iwâ /iwɐ/ | — /—/ | — /—/ | kanda /kanda/ | *api /api/ | *pa /pa/ | — /—/ |
| אני | na /na/ | na /na/ | ngada /ŋada/ | ngada /ŋada/ | *na /na/ | *ŋa /ŋa/ | *mun /mun/ |
| אתה | ga /ɡa/ | ga /ɡa/ | nyingki /ɲiŋki/ | nyingka /ɲiŋka/ | *ne /ne/ | *naŋ /naŋ/ | *tun /tun/ |
| שם | imbi /imbi/ | iwi /iwi/ | wangalk /waŋalk/ | warra /wara/ | — /—/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | *nimi /nimi/ |
| עין | si /si/ | ta /ta/ | mela /mela/ | miibul /miːbul/ | *nun /nun/ | *s-mik /s-mik/ | *śilmä /śilmä/ |
| יד | bit /bit/ | — /—/ | marra /maɾa/ | — /—/ | *son /son/ | *lak /lak/ | *käti /käti/ |
| לב | kabiam /kabiam/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | *mʌzʌm /mʌzʌm/ | — /—/ | — /—/ |
| אהבה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| עץ | nak /nak/ | tei /tei/ | tungal /tuŋal/ | — /—/ | *namʌk /namʌk/ | *siŋ /siŋ/ | *puwi /puwi/ |
| בית | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| כלב | wau /wau/ | gonʌ /ɡonʌ/ | ngawu /ŋawu/ | — /—/ | — /—/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | — /—/ |
| חתול | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| לאכול | ni- /ni/ | nei /nei/ | jitha /dʒiθa/ | — /—/ | *mek- /mek-/ | *dzya /dzya/ | *sewe- /sewe-/ |
| לשתות | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| אחד | kânok /kɐnok/ | — /—/ | kunngirr /kuŋŋir/ | — /—/ | *hʌnah /hʌnah/ | *tik /tik/ | *ükte /ükte/ |
| שתיים | yaet /jaʔet/ | iri /iri/ | kiyarrng /kijaraŋ/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | *tur /tur/ | *g-nis /g-nis/ | *kakta /kakta/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| טוב | âlipŋâ /ɐlipŋɐ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.