Юпик ситвэлкэн
יופיק סיבירי מרכזי
Eskimo-Aleut (Yupik branch — sister to Central Alaskan Yupʼik (esu) and Aleut)
Central Siberian Yupik (Юпик ситвэлкэн Yupik sityelken) is the language spoken on Saint Lawrence Island (USA) and the Chukchi Peninsula (Russia), occupying the Bering Strait between the two countries. It belongs to the Yupik branch of Eskimo-Aleut, distinct from Central Alaskan Yupʼik (esu) and Inuit varieties (Inupiaq ipk, Inuktitut iu, Greenlandic kl). The Saint Lawrence Island Yupik community of Gambell and Savoonga has maintained the language under Alaska's bilingual education programs since the 1970s. Russian-side speakers in Provideniya are more pressured by Russian. Linguistically, the language has classic Eskimo-Aleut features: agglutinative polysynthesis with up to 100+ derivational suffixes per word, ergative-absolutive alignment, and dual + plural number distinctions.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות ביופיק סיבירי מרכזי
מים
мэк
/mək/
אש
кэныг
/kənəɡ/
שמש
маасьихта
/maːsʲixta/
ירח
аасʼта
/aːsʼta/
אמא
аакаг
/aːkaɡ/
אבא
аатаг
/aːtaɡ/
לאכול
нэвлэк
/nəvlək/
לשתות
эвлэк
/əvlək/
אהבה
сахвэк
/saxvək/
לב
эунгэк
/əuŋək/
עץ
эивкʼак
/əivkʼak/
בית
нэӈэн
/nəŋən/
כלב
кагилхак
/kaɡilxak/
חתול
пусʼик
/pusʼik/
יד
унаак
/unaːk/
עין
ии
/iː/
שלום
аипак
/aipak/
תודה
игамсиӄанаӄ
/iɡamsiqanaq/
אחד
атасʼек
/atasʼek/
טוב
асʼилкʼа
/asʼilkʼa/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Eskimo-Aleut (Yupik branch — sister to Central Alaskan Yupʼik (esu) and Aleut) קשורות
| משמעות | יופיק סיבירי מרכזי | יופיק מרכז אלסקה | אינופיאק | קולואי | דסנך | גרינלנדית | טלוגו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | мэк /mək/ | meq /meq/ | imiq /imiq/ | पाणी /paːɳiː/ | no /no/ | imeq /imeq/ | నీళ్ళు /niːɭːu/ |
| אש | кэныг /kənəɡ/ | keneq /keneq/ | igniq /iɡniq/ | आग /aːɡ/ | mes /mes/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | అగ్ని /əɡni/ |
| שמש | маасьихта /maːsʲixta/ | akerta /akerta/ | siqiñiq /siqiŋiq/ | सूरज /suːɾədʒ/ | sicho /sitʃo/ | seqineq /seqineq/ | సూర్యుడు /suːɾjuɖu/ |
| ירח | аасʼта /aːsʼta/ | iraluq /iraluq/ | tatqiq /tatqiq/ | चांद /tʃãːd/ | mar /mar/ | qaammat /qaːmːat/ | చంద్రుడు /tʃəndɾuɖu/ |
| אמא | аакаг /aːkaɡ/ | aana /aːna/ | aaka /aːka/ | आमा /aːma/ | waana /waːna/ | anaana /anaːna/ | అమ్మ /əmːə/ |
| אבא | аатаг /aːtaɡ/ | ata /ata/ | aapa /aːpa/ | बाबा /baːba/ | kaaba /kaːba/ | ataata /ataːta/ | నాన్న /naːnːə/ |
| לאכול | нэвлэк /nəvlək/ | ner'uq /nerʔuq/ | niġiruq /niʁiruq/ | खाणु /kʰaːɳu/ | icho /itʃo/ | nerivoq /neɾivoq/ | తినడం /tɪnəɖəm/ |
| לשתות | эвлэк /əvlək/ | mertuq /mertuq/ | imiġuq /imiʁuq/ | पीणु /piːɳu/ | ʔurro /ʔuro/ | imerpoq /imeɾpoq/ | తాగడం /taːɡəɖəm/ |
| אהבה | сахвэк /saxvək/ | kenka /kenka/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | प्यार /pjaːɾ/ | kashed /kaʃed/ | asaaq /asaːq/ | ప్రేమ /pɾeːmə/ |
| לב | эунгэк /əuŋək/ | irua /irua/ | uumman /uːmːan/ | मन /mən/ | lubeen /lubeːn/ | uummat /uːmːat/ | హృదయం /ɦɾudəjəm/ |
| עץ | эивкʼак /əivkʼak/ | napa /napa/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | रूख /ɾuːkʰ/ | hecho /hetʃo/ | orpik /oɾpik/ | చెట్టు /tʃeʈːu/ |
| בית | нэӈэн /nəŋən/ | ena /ena/ | iglu /iɡlu/ | घर /ɡʱəɾ/ | mar /maɾ/ | illu /iɬːu/ | ఇల్లు /ɪlːu/ |
| כלב | кагилхак /kaɡilxak/ | qimugta /qimuɣta/ | qimmiq /qimːiq/ | कुकर /kukəɾ/ | kashe /kaʃe/ | qimmeq /qimːeq/ | కుక్క /kukːə/ |
| חתול | пусʼик /pusʼik/ | qassraaraq /qassraːraq/ | pussiq /pusːiq/ | बिल्ली /bilːiː/ | paka /paka/ | qitsuk /qitsuk/ | పిల్లి /pɪlːɪ/ |
| יד | унаак /unaːk/ | unirak /unirak/ | argak /arɡak/ | हाथ /haːtʰ/ | hark /haɾk/ | assak /asːak/ | చేయి /tʃeːjɪ/ |
| עין | ии /iː/ | ii /iː/ | iri /iri/ | आँख /ãːkʰ/ | ill /ilː/ | isi /isi/ | కన్ను /kənːu/ |
| שלום | аипак /aipak/ | waqaa /waqaː/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | nagaya /naɡaja/ | aluu /aluː/ | నమస్కారం /nəməskaːɾəm/ |
| תודה | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | quyana /qujana/ | quyanaq /qujanaq/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | galche /ɡaltʃe/ | qujanaq /qujanaq/ | ధన్యవాదాలు /dʱənjəʋaːdaːlu/ |
| אחד | атасʼек /atasʼek/ | ataucik /atautʃik/ | atausiq /atausiq/ | एक /ek/ | takka /takːa/ | ataaseq /ataːseq/ | ఒకటి /okəʈɪ/ |
| טוב | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | assirtuq /asːirtuq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | भलो /bʱəlo/ | ash /aʃ/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | మంచి /məntʃɪ/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.