ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ
שפת פאו
סינו-טיבטית (קארנית)
פאאו (המכונה גם טאונגתו או 'קארן שחורה') היא שפה קארנית טונאלית ממשפחת השפות הסינו-טיבטיות, המדוברת בפי בני הפאאו — הקבוצה האתנית השנייה בגודלה במדינת שאן שבמיאנמר לאחר בני השאן. היא משמשת בעיקר בדרום מדינת שאן, עם קהילות במדינות קאיין ומון ומעבר לגבול בצפון תאילנד (מאי הונג סון); כ-860,000 דוברים. כמו שפות קארן אחרות, לפאאו יש סדר מילים של נושא–פועל–מושא (SVO) — דבר יוצא דופן בתוך המשפחה הסינו-טיבטית, שבה רוב השפות הטיבטו-בורמזיות הן SOV — תכונה המיוחסת למגע ממושך עם שפות המון והטאי השכנות. היא נכתבת בעיקר בכתב הבורמזי (מון-בורמזי), ולצדו נהוג גם כתיב מבוסס-לטינית שמקורו במסורת המיסיונרית הנוצרית, ויש לה שני ניבים עיקריים: הרמה/הצפוני (טאונגג'י) והשפלה/הדרומי (תאתון). הערה: אוצר המילים המתועד בפומבי של פאאו עם תעתיק IPA מוגבל, ולכן הצורות המוצגות כאן הן מיטב המאמץ וממתינות לאימות בידי דוברים ילידיים.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בשפת פאו
מים
ရေ
/jé/
אש
မီး
/mì/
שמש
နေ
/né/
ירח
လ
/lə/
כוכב
ရှာ
/ʃà/
אמא
အမ
/ʔə ma/
אבא
အဖ
/ʔə pʰə/
אני
ငါ
/ŋà/
אתה
နာ
/nà/
שם
မီ
/mì/
עין
မျက်
/mjɐk/
יד
လက်
/lɐk/
לב
စိတ်
/sɐt/
אהבה
ချစ်
/tɕʰɐt/
עץ
သစ်
/θɐt/
בית
အိမ်
/ʔə ĩ/
כלב
ခွား
/kʰwá/
חתול
မောက်း
/mɔk/
לאכול
စား
/sá/
לשתות
သောက်
/θɔk/
אחד
တစ်
/tɐt/
שתיים
နီ
/ní/
שלום
ဟယ်လို
/hə jɛ̃ lo/
תודה
ကျေးဇူး
/tɕé ðù/
טוב
ကောင်း
/kɔ̃/
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan (Karenic) קשורות
| משמעות | שפת פאו | בורמזית | ראקין | מרו | בורמזית עתיקה | פוו-קארן מערבית | שפת פראוק וא |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ရေ /jé/ | ရေ /jè/ | ရေ /ɹeː/ | o /ɔ/ | ရိ /riy/ | ထံ /tʰi/ | tʃɔː /tʃɔː/ |
| אש | မီး /mì/ | မီး /mí/ | မီး /mí/ | mai wa /mɑɪ wɑ/ | မိး /miːʔ/ | မ့ၣ်ဖါ /mei pʰa/ | miː /miː/ |
| שמש | နေ /né/ | နေ /nè/ | နေ /nè/ | thum /θum/ | နိ /niy/ | မုၢ် /mə/ | waː /waː/ |
| ירח | လ /lə/ | လ /la̰/ | လ /la/ | la /lə/ | လ /la/ | လါ /la/ | lɔː /lɔː/ |
| כוכב | ရှာ /ʃà/ | ကြယ် /tɕɛ̀/ | ကြယ် /krɛ̀/ | kɯr /kɯr/ | ကြယ် /kraj/ | ဆၣ် /sʰã˧/ | si-ngai /sŋaɪ/ |
| אמא | အမ /ʔə ma/ | အမေ /ʔəmè/ | အမေ /ʔəmeː/ | au /əʔu/ | အမိ /ʔamiy/ | မိၢ် /mo/ | maː /maː/ |
| אבא | အဖ /ʔə pʰə/ | အဖေ /ʔəpʰè/ | အဖေ /ʔəpʰeː/ | pa /pə/ | အဖ /ʔap/ | ဖါ /pʰa/ | pʰaː /pʰaː/ |
| אני | ငါ /ŋà/ | ငါ /ŋà/ | ငါ /ŋà/ | nga /ŋa/ | ငာ /ŋaː/ | ယၩ /jə/ | ê /ʔɤʔ/ |
| אתה | နာ /nà/ | နင် /nɪ̀ɰ̃/ | နင် /nɪ̀ɴ/ | nang /naŋ/ | နင် /naŋ/ | နါ /na˦/ | mêh /mɤʔ/ |
| שם | မီ /mì/ | နာမည် /nàmɛ̀/ | နာမည် /nàmì/ | ming /miŋ/ | အမည် /ʔamɲaɲ/ | မဲ /mɛ˦/ | yaom /jɔm/ |
| עין | မျက် /mjɐk/ | မျက်စိ /mjɛʔ sḭ/ | မျက်စိ /mjɛˀsì/ | mik /mɪk/ | မ္ယက် /mlak/ | မဲာ် /mɛ/ | miːn /miːn/ |
| יד | လက် /lɐk/ | လက် /lɛʔ/ | လက် /lɛˀ/ | bong /boŋ/ | လက် /lak/ | စု /sʉ/ | miːk /miːk/ |
| לב | စိတ် /sɐt/ | နှလုံး /n̥əlóuɴ/ | နှလုံး /n̥əlóuɴ/ | tsak /tsʰɑk/ | နှလုံး /hnaluːŋ/ | သး /θa/ | sɛɛ /sɛɛ/ |
| אהבה | ချစ် /tɕʰɐt/ | အချစ် /ʔətɕʰɪʔ/ | အချစ် /ʔəkʰjiˀ/ | akiet /əkiɛt/ | ချစ် /klyit/ | အဲၣ် /ʔain/ | rəŋ /rəŋ/ |
| עץ | သစ် /θɐt/ | သစ်ပင် /θɪʔpìɴ/ | သစ်ပင် /θiˀpìɴ/ | tshing /tsʰɪŋ/ | သစ် /sit/ | သ့ၣ် /θəŋ/ | tʰɔː /tʰɔː/ |
| בית | အိမ် /ʔə ĩ/ | အိမ် /ʔèiɴ/ | အိမ် /ʔèiɴ/ | khim /kʲɪm/ | အိမ် /ʔim/ | ဟံၣ် /həŋ/ | miː /miː/ |
| כלב | ခွား /kʰwá/ | ခွေး /kʰwé/ | ခွေး /kʰwé/ | takui /təkuɪ/ | ခုယ်း /kʰuj/ | ထွံၣ် /tʰwəŋ/ | kʰɔː /kʰɔː/ |
| חתול | မောက်း /mɔk/ | ကြောင် /tɕàuɴ/ | ကြောင် /tɕàuɴ/ | tamin /təmɪn/ | ကြောင် /klaŋ/ | ဆဲၣ် /sʰain/ | mɛː /mɛː/ |
| לאכול | စား /sá/ | စား /sá/ | စား /sá/ | tsa /tsɑ/ | စား /tsaːʔ/ | အီၣ် /ʔoŋ/ | sɛː /sɛː/ |
| לשתות | သောက် /θɔk/ | သောက် /θauʔ/ | သာက် /θaˀ/ | kham /kʰɑm/ | ၐုက် /suk/ | အီ /ʔi/ | pə /pə/ |
| אחד | တစ် /tɐt/ | တစ် /tɪʔ/ | တစ် /tiˀ/ | lok /ləkː/ | တ /tac/ | တ /tə/ | tʃit /tʃit/ |
| שתיים | နီ /ní/ | နှစ် /n̥ɪʔ/ | နှစ် /n̥ɪʔ/ | pəni /pəni/ | နှစ် /n̥ik/ | နီ /ni˦/ | rao /ra̤ɯ/ |
| שלום | ဟယ်လို /hə jɛ̃ lo/ | မင်္ဂလာပါ /mìɴɡəlà bà/ | မင်္ဂလာပါ /mìɴɡəlà pà/ | namaskaro /nɑməskɑro/ | — /—/ | ဂ့ၤထီၣ် /ɣɛ tʰi/ | sawʔdiː /sawʔdiː/ |
| תודה | ကျေးဇူး /tɕé ðù/ | ကျေးဇူးတင်ပါတယ် /tɕézú tìɴ bà dɛ̀/ | ကျေးဇူးတင်ပါတယ် /tɕézú tìɴ pà dɛ̀/ | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | — /—/ | တၢ်ဘျုး /ta pju/ | tʰɔk /tʰɔk/ |
| טוב | ကောင်း /kɔ̃/ | ကောင်း /káuɴ/ | ကောင်း /káuɴ/ | ayong /əjoŋ/ | ကောင်း /kawŋ/ | ဂ့ၤ /ɣɛ/ | jɔː /jɔː/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.