Chitonga
Tonga (Zambie)
atlantique-congo (bantou, tonga-lenje)
Le tonga zambien (chitonga) est une langue différente du tonga du Pacifique (de même nom). Parlé dans les provinces du sud et de l’ouest de la Zambie, notamment autour du lac Kariba, c’est l’une des principales langues régionales.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Tonga (Zambie)
Eau
meenda
/meːnda/
Feu
mulilo
/mulilo/
Soleil
zuba
/zuba/
Lune
mwezi
/mwezi/
Étoile
nyenyezi
/ɲeˈɲezi/
Mère
bama
/bama/
Père
bataata
/bataːta/
Je
ime
/ime/
Tu
iwe
/iwe/
Nom
izina
/iˈziːna/
Œil
liso
/liso/
Main
kuboko
/kuboko/
Cœur
moyo
/mojo/
Amour
luyando
/lujando/
Arbre
cisamu
/tʃisamu/
Maison
ng'anda
/ŋanda/
Chien
muvwa
/muvwa/
Chat
kaaze
/kaːze/
Manger
kulya
/kulja/
Boire
kunywa
/kuɲwa/
Un
-mwi
/mwi/
Deux
-bili
/bili/
Bonjour
mwabuka buti
/mwabuka buti/
Merci
twalumba
/twalumba/
Bon
kabotu
/kabotu/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Atlantic-Congo (Bantu, Tonga-Lenje) apparentées
| Sens | Tonga (Zambie) | Bemba | Shambala | Manyika | Shona | Ndau | Sena |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | meenda /meːnda/ | amenshi /amenʃi/ | mazi /mazi/ | mvura /mvuɾa/ | mvura /mvuɾa/ | mvura /mvuɾa/ | madzi /madzi/ |
| Feu | mulilo /mulilo/ | umulilo /umulilo/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | muriro /muɾiɾo/ | moto /moto/ |
| Soleil | zuba /zuba/ | akasuba /akasuba/ | zuwa /zuwa/ | zuva /zuva/ | zuva /zuva/ | zuva /zuva/ | dzuwa /dzuwa/ |
| Lune | mwezi /mwezi/ | umweshi /umweʃi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| Étoile | nyenyezi /ɲeˈɲezi/ | intanda /intanda/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyenyedzi /ɲeɲedzi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| Mère | bama /bama/ | bamayo /bamajo/ | mama /mama/ | amai /amai/ | amai /amai/ | amai /amai/ | mai /mai/ |
| Père | bataata /bataːta/ | bataata /bataːta/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Je | ime /ime/ | ine /ine/ | niye /nije/ | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | ine /ine/ |
| Tu | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | weye /weje/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| Nom | izina /iˈziːna/ | ishina /iʃina/ | izina /izina/ | zita /zita/ | zita /zita/ | zina /zina/ | dzina /dzina/ |
| Œil | liso /liso/ | ilinso /ilinso/ | izo /izo/ | ziso /ziso/ | ziso /ziso/ | ziso /ziso/ | diso /diso/ |
| Main | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | ukono /ukono/ | ruoko /ɾwoko/ | ruoko /ɾwoko/ | chanza /tʃanza/ | nkono /nkono/ |
| Cœur | moyo /mojo/ | umutima /umutima/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ |
| Amour | luyando /lujando/ | ukutemwa /ukutemwa/ | kwenda /kwenda/ | rudo /ɾudo/ | rudo /ɾudo/ | rudo /ɾudo/ | kufuna /kufuna/ |
| Arbre | cisamu /tʃisamu/ | icimuti /itʃimuti/ | mti /mti/ | muti /muti/ | muti /muti/ | muti /muti/ | mtengo /mteŋɡo/ |
| Maison | ng'anda /ŋanda/ | ing'anda /iŋːanda/ | nyumba /ɲumba/ | mhatso /mhatso/ | imba /imba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Chien | muvwa /muvwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbga /imbɡa/ | mbwa /mbwa/ |
| Chat | kaaze /kaːze/ | pushi /puʃi/ | paka /paka/ | katsi /katsi/ | katsi /katsi/ | kiti /kiti/ | paka /paka/ |
| Manger | kulya /kulja/ | ukulya /ukulja/ | kuya /kuja/ | kudya /kudʒa/ | kudya /kudja/ | kudya /kudʒa/ | kudya /kudja/ |
| Boire | kunywa /kuɲwa/ | ukunwa /ukunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ |
| Un | -mwi /mwi/ | cimo /tʃimo/ | imo /imo/ | rimwe /ɾimwe/ | potsi /potsi/ | chimwe /tʃimwe/ | posi /posi/ |
| Deux | -bili /bili/ | fibili /fibili/ | mbili /mbili/ | piri /piri/ | piri /piri/ | piri /piɾi/ | piŵiri /piwiri/ |
| Bonjour | mwabuka buti /mwabuka buti/ | muli shani /muli ʃani/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | makadii /makadiː/ | mhoro /mhoɾo/ | mhoroi /mhoɾoji/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ |
| Merci | twalumba /twalumba/ | natotela /natotela/ | asante /asante/ | mazviita /mazviita/ | maita /maita/ | ndatenda /ndatenda/ | ndatenda /ndatenda/ |
| Bon | kabotu /kabotu/ | chisuma /tʃisuma/ | hedi /hedi/ | kunaka /kunaka/ | chakanaka /tʃakanaka/ | kanaka /kanaka/ | nadidi /nadidi/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.