ᏣᎳᎩ
Cherokee
Iroquoien
Le cherokee (ᏣᎳᎩ Tsalagi) est une langue iroquoienne méridionale comptant environ 2 000 locuteurs courants et près de 10 000 apprenants — langue principale de la Cherokee Nation (Oklahoma) et de l'Eastern Band of Cherokee Indians (Caroline du Nord, Qualla Boundary). Elle est célèbre pour le syllabaire cherokee inventé par Sequoyah en 1821 — 86 caractères représentant des syllabes, cas rare d'un système d'écriture conçu par un seul individu jusque-là analphabète. Gravement menacée, elle bénéficie d'écoles d'immersion (Cherokee Immersion School) qui en portent la revitalisation.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Cherokee
Eau
ᎠᎹ
/ama/
Feu
ᎠᏥᎳ
/atʃila/
Soleil
ᏅᏓ
/nə̃daː/
Lune
ᏅᏓ ᏒᏃᏱ
/nə̃daː sə̃noji/
Étoile
ᏃᏈᏏ
/noˈkʷisi/
Mère
ᎡᏥ
/edʒi/
Père
ᎡᏙᏓ
/edoda/
Je
ᎠᏯ
/aˈja/
Tu
ᏂᎯ
/niˈhi/
Nom
ᏚᏙᎥ
/tuˈtohṽ/
Œil
ᎠᎦᏔ
/akta/
Main
ᎤᏬᏰᏂ
/uwojeːni/
Cœur
ᎠᏓᏅᏙ
/adanə̃do/
Amour
ᎠᏓᎨᏳᏗ
/adaɡejudi/
Arbre
ᏡᎬ
/tluɡə̃/
Maison
ᎦᎵᏦᏕ
/ɡalitsode/
Chien
ᎩᏟ
/ɡitli/
Chat
ᏪᏌ
/wesa/
Manger
ᎠᎩᏍᏔ
/aɡista/
Boire
ᎠᏗᏔ
/adita/
Un
ᏌᏊ
/sakʷuː/
Deux
ᏔᎵ
/taˈli/
Bonjour
ᎣᏏᏲ
/osijo/
Merci
ᎢᎴᎯᏍᏗ
/ilehisdi/
Bon
ᎣᏍᏓ
/osda/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Iroquoian apparentées
| Sens | Cherokee | Tuvaluan | Wolaytta | Abkhaze | Maori des îles Cook | Niouéen | Aari |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ᎠᎹ /ama/ | vai /vai/ | haatta /haːtːa/ | аӡы /adzə/ | vai /vai/ | vai /vai/ | waki /waki/ |
| Feu | ᎠᏥᎳ /atʃila/ | afi /afi/ | tama /tama/ | амца /amtsa/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | mola /mola/ |
| Soleil | ᏅᏓ /nə̃daː/ | laa /laː/ | awa /awa/ | амра /amra/ | rā /raː/ | lā /laː/ | háy /haj/ |
| Lune | ᏅᏓ ᏒᏃᏱ /nə̃daː sə̃noji/ | masina /masina/ | aginaa /aɡinaː/ | амза /amza/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | arfi /arfi/ |
| Étoile | ᏃᏈᏏ /noˈkʷisi/ | fetū /feˈtuː/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | аеҵәа /ajtsʷʼa/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | manka /ˈmanka/ |
| Mère | ᎡᏥ /edʒi/ | maatua /maːtua/ | aaya /aːja/ | ан /an/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | inde /inde/ |
| Père | ᎡᏙᏓ /edoda/ | tamana /tamana/ | aawa /aːwa/ | аб /ab/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | baba /baba/ |
| Je | ᎠᏯ /aˈja/ | au /au/ | taani /taːni/ | сара /saˈra/ | au /au/ | au /au/ | ita /ʔiˈta/ |
| Tu | ᏂᎯ /niˈhi/ | koe /koe/ | neeni /neːni/ | уара /waˈra/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ahna /ahˈna/ |
| Nom | ᏚᏙᎥ /tuˈtohṽ/ | igoa /iˈŋoa/ | sunttaa /suntːaː/ | ахьӡ /axʲdz/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | naami /naːˈmi/ |
| Œil | ᎠᎦᏔ /akta/ | mata /mata/ | ayfee /ajfeː/ | абла /abla/ | mata /mata/ | mata /mata/ | aafi /aːfi/ |
| Main | ᎤᏬᏰᏂ /uwojeːni/ | lima /lima/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | анапы /anapə/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | kushum /kuʃum/ |
| Cœur | ᎠᏓᏅᏙ /adanə̃do/ | fatu /fatu/ | wozanaa /wozanaː/ | агәы /aɡʷə/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | lubba /lubːa/ |
| Amour | ᎠᏓᎨᏳᏗ /adaɡejudi/ | alofa /alofa/ | siiqaa /siːqaː/ | абзиабара /abziabara/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | gaya /ɡaja/ |
| Arbre | ᏡᎬ /tluɡə̃/ | laakau /laːkau/ | mittaa /mitːaː/ | аҵла /atsʼla/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | miza /miza/ |
| Maison | ᎦᎵᏦᏕ /ɡalitsode/ | fale /fale/ | keettaa /keːtːaː/ | аҩны /aːɥnə/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | kara /kara/ |
| Chien | ᎩᏟ /ɡitli/ | kuli /kuli/ | kanaa /kanaː/ | ала /aˈlːa/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kana /kana/ |
| Chat | ᏪᏌ /wesa/ | pusi /pusi/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | ацгәы /atsɡʷə/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | shanɡo /ʃaŋɡo/ |
| Manger | ᎠᎩᏍᏔ /aɡista/ | kai /kai/ | miya /miːja/ | афара /afara/ | kai /kai/ | kai /kai/ | itte /itːe/ |
| Boire | ᎠᏗᏔ /adita/ | inu /inu/ | ushiya /uʃija/ | ажәра /aʒʷra/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ushe /uʃe/ |
| Un | ᏌᏊ /sakʷuː/ | tasi /tasi/ | issino /isːino/ | акы /akə/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | kollo /kolːo/ |
| Deux | ᏔᎵ /taˈli/ | lua /ˈlua/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | ҩба /ɥba/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | qasken /qasˈken/ |
| Bonjour | ᎣᏏᏲ /osijo/ | taalofa /taːlofa/ | saro /saro/ | мшыбзиа /mʃəbzia/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | saro /saro/ |
| Merci | ᎢᎴᎯᏍᏗ /ilehisdi/ | fakafetai /fakafetai/ | galatay /ɡalataj/ | иҭабуп /itʰabup/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | galatoma /ɡalatoma/ |
| Bon | ᎣᏍᏓ /osda/ | lei /lei/ | lo'o /loʔo/ | абзиа /abzia/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | goodi /ɡoːdi/ |
Ordre des mots comparé
Comparer avec les grandes langues du monde
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.