تۆرکجه
Azéri du Sud
Turcique (Oghuz, Azerbaijani)
Aussi appelé: Iranian Azerbaijani, Azeri (Iran)
L'azéri méridional est la plus grande langue minoritaire d'Iran, parlée par 13 à 15 millions de personnes (probablement sous-estimées) principalement dans les provinces d'Azerbaïdjan oriental/occidental, d'Ardabil et de Zandjan. Langue turque oghouze, sœur de l'azéri (du Nord) parlé en République d'Azerbaïdjan, avec une influence lexicale persane importante reflétant des siècles de domination administrative persane. Écrite en alphabet perso-arabe modifié (contrairement à l'alphabet latin utilisé en Azerbaïdjan). Bien que la Constitution iranienne de 2002 autorise l'enseignement dans les langues minoritaires, les restrictions officielles sur la scolarisation en azéri restent vivement débattues.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Azéri du Sud
Eau
سو
/su/
Feu
اوْد
/od/
Soleil
گۆنش
/ɡyneʃ/
Lune
آی
/aj/
Étoile
اولدوز
/ulˈduz/
Mère
آنا
/ɑnɑ/
Père
آتا
/ɑtɑ/
Je
من
/mæn/
Tu
سن
/sæn/
Nom
آد
/ɑd/
Œil
گؤز
/ɡøz/
Main
اَل
/æl/
Cœur
اۆرک
/yræk/
Amour
سئوگی
/sevɡi/
Arbre
آغاج
/ɑɣɑdʒ/
Maison
ائو
/ev/
Chien
ایت
/it/
Chat
پیشیک
/piʃik/
Manger
یئمک
/jemæk/
Boire
ایچمک
/itʃmæk/
Un
بیر
/bir/
Deux
ایکی
/iˈci/
Bonjour
سلام
/sælam/
Merci
ساغ اول
/saɣ ol/
Bon
یاخشی
/jaxʃɯ/
Coucou
گوگوک
/ɡuˈɡuk/
Ordinateur
کامپیوتر
/kɑmpjuˈter/
Sushi
سوشی
/suˈʃi/
Dopamine
دوپامین
/dopɑˈmin/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Turkic (Oghuz, Azerbaijani) apparentées
| Sens | Azéri du Sud | Azéri | Qashqaï | Ouïghour | Gagaouze | Karakhanide | Tatar de Crimée |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | سو /su/ | su /su/ | su /su/ | سۇ /su/ | su /su/ | suw /suw/ | suv /suv/ |
| Feu | اوْد /od/ | od /od/ | od /od/ | ئوت /ot/ | ateş /aˈteʃ/ | ot /ot/ | ateş /ateʃ/ |
| Soleil | گۆنش /ɡyneʃ/ | günəş /ɟynæʃ/ | gün /ɟyn/ | قۇياش /qujɑʃ/ | güneş /ɟyˈneʃ/ | kün /kyn/ | küneş /kyneʃ/ |
| Lune | آی /aj/ | ay /ɑj/ | ay /aj/ | ئاي /ɑj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ |
| Étoile | اولدوز /ulˈduz/ | ulduz /ulˈduz/ | ulduz /ulduz/ | يۇلتۇز /julˈtuz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | yultuz /jultuz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ |
| Mère | آنا /ɑnɑ/ | ana /ɑnɑ/ | ana /ana/ | ئانا /ɑnɑ/ | ana /aˈna/ | ana /ana/ | ana /ana/ |
| Père | آتا /ɑtɑ/ | ata /ɑtɑ/ | ata /ata/ | ئاتا /ɑtɑ/ | boba /boˈba/ | ata /ata/ | baba /baba/ |
| Je | من /mæn/ | mən /mæn/ | men /mæn/ | مەن /mæn/ | bän /bæn/ | men /men/ | men /men/ |
| Tu | سن /sæn/ | sən /sæn/ | sen /sæn/ | سەن /sæn/ | sän /sæn/ | sen /sen/ | sen /sen/ |
| Nom | آد /ɑd/ | ad /ɑd/ | ad /ad/ | ئىسىم /iˈsim/ | ad /ad/ | at /at/ | isim /iˈsim/ |
| Œil | گؤز /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | göz /ɟøz/ | كۆز /køz/ | göz /ɟøz/ | köz /køz/ | köz /køz/ |
| Main | اَل /æl/ | əl /æl/ | el /el/ | قول /qol/ | el /el/ | qol /qol/ | el /el/ |
| Cœur | اۆرک /yræk/ | ürək /yɾæc/ | ürek /yˈɾæc/ | يۈرەك /jyɾɛk/ | üräk /yˈræk/ | yürek /jyrek/ | yürek /jyrek/ |
| Amour | سئوگی /sevɡi/ | sevgi /sevɟi/ | sevgi /sevˈɟi/ | مۇھەببەت /muhɛbbɛt/ | sevgi /sevˈɟi/ | sevgü /sevɡy/ | sevgi /sevɡi/ |
| Arbre | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | ağac /ɑɣɑdʒ/ | ağaç /aˈʁatʃ/ | دەرەخ /dɛɾɛx/ | aaç /aːtʃ/ | ığač /ɯɣatʃ/ | terek /terek/ |
| Maison | ائو /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ئۆي /øj/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ |
| Chien | ایت /it/ | it /ɪt/ | it /it/ | ئىت /it/ | köpek /køˈpek/ | it /it/ | köpek /køpek/ |
| Chat | پیشیک /piʃik/ | pişik /pɪʃɪc/ | pišik /piˈʃic/ | مۈشۈك /myʃyk/ | kedi /keˈdi/ | piši /piʃi/ | mışıq /mɯʃɯq/ |
| Manger | یئمک /jemæk/ | yemək /jemæc/ | yemek /jeˈmæc/ | يېمەك /jemɛk/ | imää /iˈmæː/ | yi- /ji/ | aşamaq /aʃamaq/ |
| Boire | ایچمک /itʃmæk/ | içmək /ɪtʃmæc/ | içmek /itʃˈmæc/ | ئىچمەك /itʃmɛk/ | içmää /itʃˈmæː/ | ič- /itʃ/ | içmek /itʃmek/ |
| Un | بیر /bir/ | bir /bɪɾ/ | bir /biɾ/ | بىر /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ |
| Deux | ایکی /iˈci/ | iki /iˈci/ | iki /iki/ | ئىككى /ikˈki/ | iki /iˈki/ | iki /iki/ | eki /eˈci/ |
| Bonjour | سلام /sælam/ | salam /sɑlɑm/ | salam /saˈlam/ | ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم /ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/ | selam /seˈlam/ | salām /salaːm/ | selâm /selæm/ |
| Merci | ساغ اول /saɣ ol/ | təşəkkür /tæʃecːyɾ/ | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ | رەھمەت /ɾɛhmɛt/ | saa ol /saː ol/ | tabug /tabuɡ/ | sağ ol /saɣ ol/ |
| Bon | یاخشی /jaxʃɯ/ | yaxşı /jɑxʃɯ/ | yaxşı /jaxˈʃɯ/ | ياخشى /jɑxʃi/ | ii /iː/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ |
| Coucou | گوگوک /ɡuˈɡuk/ | ququ /ɡuˈɡu/ | — | كاككۇك /kɑkˈkuk/ | — | — | kukuquş /kukuˈquʃ/ |
| Ordinateur | کامپیوتر /kɑmpjuˈter/ | kompüter /kɑmˈpyteɾ/ | — | كومپيۇتېر /kompjuˈter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ |
| Sushi | سوشی /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | — | سۇشى /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | — | suşi /suˈʃi/ |
| Dopamine | دوپامین /dopɑˈmin/ | dopamin /dopaˈmin/ | — | — | — | — | — |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.