Aymar aru
Aymara
aymara
L'aymara est la principale langue des Aymaras autour du lac Titicaca et l'une des trois langues officielles de la Bolivie. Réputé pour ses marqueurs d'évidentialité (le locuteur a-t-il été témoin de l'événement) et son système numéral à base trois.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Aymara
Eau
uma
/uma/
Feu
nina
/nina/
Soleil
inti
/inti/
Lune
phaxsi
/pʰaχsi/
Étoile
warawara
/waɾawaɾa/
Mère
mama
/mama/
Père
tata
/tata/
Je
naya
/naja/
Tu
juma
/huma/
Nom
suti
/suti/
Œil
nayra
/najɾa/
Main
ampara
/ampaɾa/
Cœur
chuyma
/tʃujma/
Amour
munasiña
/munasiɲa/
Arbre
quqa
/quqa/
Maison
uta
/uta/
Chien
anu
/anu/
Chat
phisi
/pʰisi/
Manger
manqʼaña
/manqʼaɲa/
Boire
umaña
/umaɲa/
Un
maya
/maja/
Deux
paya
/paja/
Bonjour
kamisaki
/kamisaki/
Merci
yuspagara
/juspaɣaɾa/
Bon
suma
/suma/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Aymaran apparentées
| Sens | Aymara | Jaqaru | Quechua classique | Quechua cuzqueño | Quechua | Guambien | Quechua ayacuchano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | uma /uma/ | uma /uma/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | unø /unø/ | yaku /jaku/ |
| Feu | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | nina /nina/ |
| Soleil | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | inti /inti/ |
| Lune | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | atru /atɾu/ | killa /kiʎa/ |
| Étoile | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎʊr/ | kualøm /kwalʌm/ | quyllur /ˈqojʎur/ |
| Mère | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Père | tata /tata/ | awki /awki/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ |
| Je | naya /naja/ | naya /naja/ | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲʊqa/ | na /na/ | ñuqa /ˈɲoqa/ |
| Tu | juma /huma/ | juma /huma/ | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | ñui /ɲui/ | qam /qam/ |
| Nom | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | wetø /wetʌ/ | suti /ˈsuti/ |
| Œil | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | kab /kab/ | ñawi /ɲawi/ |
| Main | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | mar /maɾ/ | maki /maki/ |
| Cœur | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | mun /mun/ | sunqu /suŋqu/ |
| Amour | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | kausrap /kawsɾap/ | kuyay /kujaj/ |
| Arbre | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | sach'a /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | yu /ju/ | sacha /satʃa/ |
| Maison | uta /uta/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ya /ja/ | wasi /wasi/ |
| Chien | anu /anu/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | kuchi /kutʃi/ | allqu /aʎqu/ |
| Chat | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | mishi /miʃi/ | michi /mitʃi/ |
| Manger | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mɵ /mɵ/ | mikuy /mikuj/ |
| Boire | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | ushi /uʃi/ | upyay /upjaj/ |
| Un | maya /maja/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | kan /kan/ | huk /huk/ |
| Deux | paya /paja/ | paya /paja/ | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | pa /pa/ | iskay /ˈiskaj/ |
| Bonjour | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | ma'rik /maʔɾik/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ |
| Merci | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | payn /pajn/ | añay /aɲaj/ |
| Bon | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kausrik /kawsɾik/ | allin /aʎin/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.