Shuar Chicham
Shuar
Jivaroan
Shuar (Shuar Chicham) is the principal Jivaroan language, spoken by the Shuar people of Ecuadorian and Peruvian Amazon. Historically infamous in Western anthropology for the tsantsa (shrunken-head) practice — a now-discontinued mortuary ritual that was extensively misrepresented in 19th-20th century travel literature. The Shuar Federation (1964) was a pioneering indigenous rights organization. Closely related to Awajún (Aguaruna) and Achuar within the Jivaroan family. Active intergenerational use; bilingual education programs in Spanish and Shuar across Ecuador.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Shuar
Agua
yumi
/jumi/
Fuego
ji
/dʒi/
Sol
etsa
/etsa/
Luna
nantu
/nantu/
Madre
nukur
/nukuɾ/
Padre
apar
/apaɾ/
Comer
yuata
/juata/
Beber
umarta
/umaɾta/
Amor
anentaiti
/anentaiti/
Corazón
enentai
/enentai/
Árbol
numi
/numi/
Casa
jea
/dʒea/
Perro
yawá
/jaˈwa/
Gato
micha
/mitʃa/
Mano
uwej
/uwedʒ/
Ojo
jii
/dʒiː/
Hola
pujamek
/pudʒamek/
Gracias
yuminsajme
/juminsadʒme/
Uno
chikichik
/tʃikitʃik/
Bueno
penker
/peŋkeɾ/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Jivaroan relacionadas
| Significado | Shuar | Achuar | Aguaruna | tumbuka | yupik del Alaska central | Chichewa | Shambala |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | maji /madʒi/ | meq /meq/ | madzi /madzi/ | mazi /mazi/ |
| Fuego | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | úkam /úkam/ | moto /moto/ | keneq /keneq/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Sol | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | etsá /etsá/ | zuwa /zuwa/ | akerta /akerta/ | dzuwa /dzuwa/ | zuwa /zuwa/ |
| Luna | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | nántu /nántu/ | mwezi /mwezi/ | iraluq /iraluq/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ |
| Madre | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | dukú /dukú/ | amama /amama/ | aana /aːna/ | amayi /amaji/ | mama /mama/ |
| Padre | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | apá /apá/ | adada /adada/ | ata /ata/ | abambo /abambo/ | baba /baba/ |
| Comer | yuata /juata/ | yuata /juata/ | yuwámu /juwámu/ | kurya /kuɾja/ | ner'uq /nerʔuq/ | kudya /kudja/ | kuya /kuja/ |
| Beber | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | úmag /úmaɡ/ | kumwa /kumwa/ | mertuq /mertuq/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Amor | anentaiti /anentaiti/ | anentin /anentin/ | amaja /amaha/ | kutemwa /kutemwa/ | kenka /kenka/ | chikondi /tʃikondi/ | kwenda /kwenda/ |
| Corazón | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | anéntai /anɛ́ntaj/ | mtima /mtima/ | irua /irua/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ |
| Árbol | numi /numi/ | numi /numi/ | númi /númi/ | khuni /kʰuni/ | napa /napa/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ |
| Casa | jea /dʒea/ | jea /dʒea/ | jegámu /heɡámu/ | nyumba /ɲumba/ | ena /ena/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Perro | yawá /jaˈwa/ | yawa /jawa/ | yawá /jawá/ | ncheŵe /ntʃewe/ | qimugta /qimuɣta/ | galu /ɡalu/ | mbwa /mbwa/ |
| Gato | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | chona /tʃona/ | qassraaraq /qassraːraq/ | mphaka /mpʰaka/ | paka /paka/ |
| Mano | uwej /uwedʒ/ | uwej /uwedʒ/ | uwéj /uwéh/ | woko /woko/ | unirak /unirak/ | dzanja /dzandʒa/ | ukono /ukono/ |
| Ojo | jii /dʒiː/ | jii /dʒiː/ | jíi /híː/ | jiso /dʒiso/ | ii /iː/ | diso /diso/ | izo /izo/ |
| Hola | pujamek /pudʒamek/ | pujamek /pudʒamek/ | pujámek /puhámɛk/ | monire /moniɾe/ | waqaa /waqaː/ | moni /moni/ | nashukuru /naʃukuɾu/ |
| Gracias | yuminsajme /juminsadʒme/ | mai-tikut /majtikut/ | see /sɛː/ | yewo /jewo/ | quyana /qujana/ | zikomo /zikomo/ | asante /asante/ |
| Uno | chikichik /tʃikitʃik/ | kichik /kitʃik/ | makichik /makitʃik/ | cimoza /tʃimoza/ | ataucik /atautʃik/ | chimodzi /tʃimodzi/ | imo /imo/ |
| Bueno | penker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | ímia /ímia/ | cwemi /tʃwemi/ | assirtuq /asːirtuq/ | chabwino /tʃabwino/ | hedi /hedi/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.