中原音韻
Early Mandarin (Yuan)
Sinitic > Mandarin (Early)
Reconstructed phonology of the Zhongyuan Yinyun (中原音韻), a 1324 rime book compiled by Zhou Deqing (周德清) as a pronunciation guide for sanqu and zaju verse. It codifies the koiné of Yuan-dynasty northern China and is the foundational document for Early Mandarin: the entering tone (入聲) has already been lost and redistributed across the three open tones, the level tone has split into yin (陰平) and yang (陽平) registers by initial voicing, and the inventory has collapsed to 19 initials, 19 rhyme groups, and 4 tones — a system already structurally close to modern Mandarin but retaining bilabial nasal codas (-m), the v- initial, and the apical vowels distinct from -i.
Where it is spoken
Han character readings in Early Mandarin (Yuan)
| Character | Meaning | Reading | Form | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | i3 | /i˨˩˦/ | |
| 二 | two | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 三 | three | sam1 | /sam˥/ | |
| 四 | four | sï4 | /sɿ˥˩/ | |
| 五 | five | u3 | /u˨˩˦/ | |
| 六 | six | lieu4 | /liəu˥˩/ | |
| 七 | seven | tshi3 | /tsʰi˨˩˦/ | |
| 八 | eight | pa3 | /pa˨˩˦/ | |
| 九 | nine | kieu3 | /kiəu˨˩˦/ | |
| 十 | ten | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 日 | sun | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 月 | moon | ye4 | /yɛ˥˩/ | |
| 山 | mountain | ʂan1 | /ʂan˥/ | |
| 水 | water | ʂuei3 | /ʂuei˨˩˦/ | |
| 火 | fire | xuo3 | /xuɔ˨˩˦/ | |
| 木 | tree | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | thu3 | /tʰu˨˩˦/ | |
| 天 | sky | thien1 | /tʰiɛn˥/ | |
| 地 | ground | ti4 | /ti˥˩/ | |
| 海 | sea | xai3 | /xai˨˩˦/ | |
| 龍 | dragon | luŋ2 | /luŋ˧˥/ | |
| 虎 | tiger | xu3 | /xu˨˩˦/ | |
| 犬 | dog | khyen3 | /kʰyɛn˨˩˦/ | |
| 馬 | horse | ma3 | /ma˨˩˦/ | |
| 鳥 | bird | tiau3 | /tiau˨˩˦/ | |
| 魚 | fish | y2 | /y˧˥/ | |
| 牛 | ox | nieu2 | /niəu˧˥/ | |
| 羊 | sheep | iaŋ2 | /iaŋ˧˥/ | |
| 貓 | cat | miau1 | /miau˥/ | |
| 人 | person | ʐen2 | /ʐən˧˥/ | |
| 手 | hand | ʂeu3 | /ʂəu˨˩˦/ | |
| 足 | foot | tsu3 | /tsu˨˩˦/ | |
| 目 | eye | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | ʐï3 | /ʐʅ˨˩˦/ | |
| 口 | mouth | kheu3 | /kʰəu˨˩˦/ | |
| 頭 | head | theu2 | /tʰəu˧˥/ | |
| 心 | heart | sim1 | /sim˥/ | |
| 血 | blood | ɕye3 | /ɕyɛ˨˩˦/ | |
| 肉 | meat | ʐieu4 | /ʐiəu˥˩/ | |
| 上 | up | ʂaŋ4 | /ʂaŋ˥˩/ | |
| 下 | down | xia4 | /xia˥˩/ | |
| 中 | middle | tʂuŋ1 | /tʂuŋ˥/ | |
| 中 | hit | tʂuŋ4 | /tʂuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | iaŋ1 | /iaŋ˥/ | |
| 左 | left | tsuo3 | /tsuɔ˨˩˦/ | |
| 右 | right | ieu4 | /iəu˥˩/ | |
| 東 | east | tuŋ1 | /tuŋ˥/ | |
| 西 | west | si1 | /si˥/ | |
| 南 | south | nam2 | /nam˧˥/ | |
| 北 | north | pei3 | /pəi˨˩˦/ | |
| 行 | go | ɕiŋ2 | /ɕiŋ˧˥/ | |
| 行 | row | xaŋ2 | /xaŋ˧˥/ | |
| 来 | come | lai2 | /lai˧˥/ | |
| 去 | leave | khy4 | /kʰy˥˩/ | |
| 見 | see | kien4 | /kiɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | ven2 | /vən˧˥/ | |
| 食 | eat | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 飲 | drink | im3 | /im˨˩˦/ | |
| 走 | run | tseu3 | /tsəu˨˩˦/ | |
| 坐 | sit | tsuo4 | /tsuɔ˥˩/ | |
| 立 | stand | li4 | /li˥˩/ |
Sources
- Zhou Deqing 周德清 (1324), Zhongyuan Yinyun 中原音韻
- Hsueh F.S. 薛鳳生 (1975), Phonology of Old Mandarin
- Coblin, W. South (2007), Modern Chinese Phonology: From Guānhuà to Mandarin
- Wikipedia: Zhongyuan Yinyun / Phonological history of Mandarin Chinese
Han readings compared
Compared with related Sinitic > Mandarin (Early) languages
| Character | Early Mandarin (Yuan) | Chinese (Mandarin) | Northeastern Mandarin | Taiwan Mandarin | Thai Mandarin (heritage) | Central Bai | Tianjin Mandarin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | i3 /i˨˩˦/ | yī /i˥˥/ | yi⁵⁵ /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | it6 /ʔit̚˨˨˨/ | yi²¹ /i˨˩/ |
| 二 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | nox3 /no˨˩˦/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 三 | sam1 /sam˥/ | sān /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sae1 /sæ˥/ | san²¹ /sɑn˨˩/ |
| 四 | sï4 /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sv4 /sɿ˨˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ |
| 五 | u3 /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu²¹³ /u˨˩˧/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | ngux3 /ŋu˨˩˦/ | wu¹³ /u˩˧/ |
| 六 | lieu4 /liəu˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | lox6 /lo˨˨˨/ | liu⁵³ /liou˥˧/ |
| 七 | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | chi1 /tɕʰi˦˦/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ |
| 八 | pa3 /pa˨˩˦/ | bā /pa˥˥/ | ba⁵⁵ /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | be2 /pe˧˥/ | ba²¹ /pa˨˩/ |
| 九 | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiux3 /tɕiu˨˩˦/ | jiu¹³ /tɕiou˩˧/ |
| 十 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | cix6 /tsʰɿ˨˨˨/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ |
| 日 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | rì /z̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | nix4 /ni˨˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ |
| 月 | ye4 /yɛ˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | nyuex4 /ɲyɛ˨˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ |
| 山 | ʂan1 /ʂan˥/ | shān /ʂan˥˥/ | shan⁵⁵ /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | shān /san˥˥/ | sae1 /sæ˥/ | shan²¹ /ʂɑn˨˩/ |
| 水 | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shui²¹³ /ʂueɪ˨˩˧/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | syq3 /sɿ˨˩˦/ | shui¹³ /ʂueɪ˩˧/ |
| 火 | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo²¹³ /xuo˨˩˧/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | hox3 /xo˨˩˦/ | huo¹³ /xuo˩˧/ |
| 木 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu⁵³ /mu˥˧/ |
| 土 | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu²¹³ /tʰu˨˩˧/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | thux3 /tʰu˨˩˦/ | tu¹³ /tʰu˩˧/ |
| 天 | thien1 /tʰiɛn˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tie1 /tʰiɛ˥/ | tian²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | ti4 /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di4 /ti˨˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ |
| 海 | xai3 /xai˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai²¹³ /xai˨˩˧/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hae3 /xæ˨˩˦/ | hai¹³ /xai˩˧/ |
| 龍 | luŋ2 /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long³⁵ /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long2 /loŋ˧˥/ | long⁴⁵ /luŋ˦˥/ |
| 虎 | xu3 /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu²¹³ /xu˨˩˧/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hux3 /xu˨˩˦/ | hu¹³ /xu˩˧/ |
| 犬 | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan²¹³ /tɕʰyɛn˨˩˧/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | khoe4 /kʰwɛ˨˩/ | quan¹³ /tɕʰyɛn˩˧/ |
| 馬 | ma3 /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma²¹³ /ma˨˩˧/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | maq3 /ma˨˩˦/ | ma¹³ /ma˩˧/ |
| 鳥 | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao²¹³ /niɔ˨˩˧/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niux3 /niu˨˩˦/ | niao¹³ /niau˩˧/ |
| 魚 | y2 /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yu³⁵ /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | ngvx2 /ŋɯ˧˥/ | yu⁴⁵ /y˦˥/ |
| 牛 | nieu2 /niəu˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niu³⁵ /niou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | ngiux2 /ŋiu˧˥/ | niu⁴⁵ /niou˦˥/ |
| 羊 | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang³⁵ /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang2 /jaŋ˧˥/ | yang⁴⁵ /iɑŋ˦˥/ |
| 貓 | miau1 /miau˥/ | māo /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | maox1 /mɑu˥/ | mao²¹ /mau˨˩/ |
| 人 | ʐen2 /ʐən˧˥/ | rén /ʐən˧˥/ | ren³⁵ /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | niex2 /niɛ˧˥/ | ren⁴⁵ /ʐən˦˥/ |
| 手 | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shou²¹³ /ʂou˨˩˧/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shiux3 /ɕiu˨˩˦/ | shou¹³ /ʂou˩˧/ |
| 足 | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zú /tsu˧˥/ | zu³⁵ /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | jvx6 /tɕɯ˨˨˨/ | zu⁴⁵ /tsu˦˥/ |
| 目 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu⁵³ /mu˥˧/ |
| 耳 | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | nix3 /ni˨˩˦/ | er¹³ /ɚ˩˧/ |
| 口 | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou²¹³ /kʰou˨˩˧/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | khux3 /kʰu˨˩˦/ | kou¹³ /kʰou˩˧/ |
| 頭 | theu2 /tʰəu˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou³⁵ /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | thox2 /tʰo˧˥/ | tou⁴⁵ /tʰou˦˥/ |
| 心 | sim1 /sim˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xim1 /ɕim˥/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ |
| 血 | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | xuè /ɕye˥˩/ | xuè /ɕye˥˩/ | xuex4 /ɕyɛ˨˩/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ |
| 肉 | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | ròu /zou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | nyux6 /ɲu˨˨˨/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ |
| 上 | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂaŋ˥˧/ | shàng /saŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shanx4 /ʂan˨˩/ | shang⁵³ /ʂɑŋ˥˧/ |
| 下 | xia4 /xia˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia⁵³ /ɕja˥˧/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | haq4 /xa˨˩/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhōng /t͡ʂuŋ˥˥/ | zhong⁵⁵ /tʂuŋ˥˥/ | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | zhong1 /ʐoŋ˥/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ |
| 中 | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhòng /t͡ʂuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | zhong4 /ʐoŋ˨˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ |
| 央 | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang1 /jaŋ˥/ | yang²¹ /iɑŋ˨˩/ |
| 左 | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo²¹³ /tsuo˨˩˧/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zuo¹³ /tsuo˩˧/ |
| 右 | ieu4 /iəu˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yux4 /ju˨˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ |
| 東 | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong1 /toŋ˥/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ |
| 西 | si1 /si˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi1 /ɕi˥/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ |
| 南 | nam2 /nam˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nan³⁵ /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nae2 /næ˧˥/ | nan⁴⁵ /nan˦˥/ |
| 北 | pei3 /pəi˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei²¹³ /pei˨˩˧/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei4 /peɪ˨˩/ | bei¹³ /pei˩˧/ |
| 行 | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing³⁵ /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | xing⁴⁵ /ɕiŋ˦˥/ |
| 行 | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang³⁵ /xaŋ˧˥/ | háng /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | hang⁴⁵ /xɑŋ˦˥/ |
| 来 | lai2 /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai³⁵ /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lae2 /læ˧˥/ | lai⁴⁵ /lai˦˥/ |
| 去 | khy4 /kʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qvx4 /tɕʰɯ˨˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ |
| 見 | kien4 /kiɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jie4 /tɕiɛ˨˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | ven2 /vən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen³⁵ /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen2 /wɛn˧˥/ | wen⁴⁵ /uən˦˥/ |
| 食 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | zhix6 /ʐɿ˨˨˨/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ |
| 飲 | im3 /im˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin²¹³ /in˨˩˧/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | im3 /ʔim˨˩˦/ | yin¹³ /in˩˧/ |
| 走 | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou²¹³ /tsou˨˩˧/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zou¹³ /tsou˩˧/ |
| 坐 | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zvx4 /ʦɯ˨˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ |
| 立 | li4 /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li6 /li˨˨˨/ | li⁵³ /li˥˧/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.