Саха тыла
Jakutisch
Turksprachen (sibirisch / nordosttürkisch)
Sacha (auch Jakutisch genannt) ist eine sibirische Turksprache, die hauptsächlich in der Republik Sacha (Jakutien) im Fernen Osten Russlands gesprochen wird. Sie hat etwa 450.000 Sprecher und ist neben dem Russischen Amtssprache der Republik. Geschrieben wird sie in einem erweiterten kyrillischen Alphabet; bemerkenswert sind ihre ausgeprägte Vokalharmonie, Langvokale und Diphthonge sowie eine große Schicht mongolischer und russischer Lehnwörter, die aus jahrhundertelangem Kontakt stammen.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Jakutisch
Wasser
уу
/uː/
Feuer
уот
/uot/
Sonne
күн
/kyn/
Mond
ый
/ɯj/
Stern
сулус
/suˈlus/
Mutter
ийэ
/ije/
Vater
аҕа
/aʁa/
Ich
мин
/min/
Du
эн
/en/
Name
аат
/aːt/
Auge
харах
/xarax/
Hand
илии
/iliː/
Herz
сүрэх
/syrex/
Liebe
таптал
/taptal/
Baum
мас
/mas/
Haus
дьиэ
/dʒie/
Hund
ыт
/ɯt/
Katze
куоска
/kuoska/
Essen
сиэ
/sie/
Trinken
ис
/is/
Eins
биир
/biːr/
Zwei
икки
/ikˈki/
Hallo
дорообо
/doroːbo/
Danke
махтал
/maxtal/
Gut
үчүгэй
/ytʃyɡej/
Kuckuck
кэҕэ
/keˈɣe/
Computer
көмпүүтэр
/kømpyːˈter/
Sushi
суши
/suˈʃi/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Turkic (Siberian / Northeastern Turkic)-Sprachen
| Bedeutung | Jakutisch | Dolgisch | Tuwinisch | Altaisch | Chakassisch | Tofa | Karatschai-Balkarisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | уу /uː/ | уу /uː/ | суг /suɣ/ | суу /suː/ | суғ /suɣ/ | суғ /suɣ/ | суу /suw/ |
| Feuer | уот /uot/ | уот /uot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Sonne | күн /kyn/ | күн /kyn/ | хүн /xyn/ | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | кюн /kyn/ |
| Mond | ый /ɯj/ | ый /ɯj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ |
| Stern | сулус /suˈlus/ | сулус /sulus/ | сылдыс /sɯlˈdɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | сылдыс /sɯldɯs/ | жулдуз /ʒulˈduz/ |
| Mutter | ийэ /ije/ | ие /ijɛ/ | ава /ava/ | эне /ene/ | иҷе /idʑe/ | ийе /ije/ | ана /ana/ |
| Vater | аҕа /aʁa/ | ага /aʁa/ | ача /atɕa/ | ада /ada/ | паба /paba/ | ача /atʃa/ | ата /ata/ |
| Ich | мин /min/ | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ |
| Du | эн /en/ | эн /en/ | сен /sen/ | сен /sen/ | син /sin/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Name | аат /aːt/ | аат /aːt/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ |
| Auge | харах /xarax/ | харах /χɑrɑχ/ | карак /karak/ | кӧс /køs/ | харах /xarax/ | карак /karak/ | кёз /køz/ |
| Hand | илии /iliː/ | илии /iliː/ | хол /xol/ | кол /kol/ | хол /xol/ | хол /xol/ | къол /qol/ |
| Herz | сүрэх /syrex/ | сүрэх /syrex/ | чүрек /tɕyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | чӱрек /tɕyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | джюрек /dʒyrek/ |
| Liebe | таптал /taptal/ | ынай /ənɑj/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | сӱӱш /syːʃ/ | хынығ /xɯnɯɣ/ | — /—/ | сюймеклик /syjmeklik/ |
| Baum | мас /mas/ | мас /mas/ | ыяш /ɯjaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | ағас /aɣas/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | терек /terek/ |
| Haus | дьиэ /dʒie/ | дьүһэ /dʲəsɛ/ | бажың /baʒɯŋ/ | айыл /ajɯl/ | иб /ib/ | өг /øɣ/ | юй /yj/ |
| Hund | ыт /ɯt/ | ыт /ət/ | ыт /ɯt/ | ийт /ijt/ | адай /adaj/ | ыът /ɯʔt/ | ит /it/ |
| Katze | куоска /kuoska/ | мисит /mɪsɪt/ | диис /diːs/ | киске /kiske/ | міс /mis/ | — /—/ | киштик /kiʃtik/ |
| Essen | сиэ /sie/ | аһаа /ahaː/ | чиир /tɕiːr/ | јиир /dʒiːr/ | чиир /tɕiːr/ | чиир /tʃiːr/ | ашаргъа /aʃarʁa/ |
| Trinken | ис /is/ | ис /is/ | ижер /iʒer/ | ичер /itʃer/ | ісерге /iserɡe/ | иъжер /iʔʒer/ | ичерге /itʃerɡe/ |
| Eins | биир /biːr/ | биир /biːr/ | бир /bir/ | бир /bir/ | пір /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Zwei | икки /ikˈki/ | икки /ikːi/ | ийи /iˈji/ | эки /eˈki/ | ікі /iˈki/ | ийи /iji/ | эки /eˈki/ |
| Hallo | дорообо /doroːbo/ | дорообо /doroːbo/ | экии /ekiː/ | эзен /ezen/ | изеннер /izenner/ | — /—/ | салам /salam/ |
| Danke | махтал /maxtal/ | махсибыт /mɑχsɪbət/ | четтирдим /tɕetːirdim/ | быйан /bɯjan/ | алғыс /alɣɯs/ | — /—/ | сау бол /saw bol/ |
| Gut | үчүгэй /ytʃyɡej/ | үчүгэй /ytʃyɡej/ | эки /eki/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | чахсы /tɕaxsɯ/ | эъки /eʔki/ | ариу /ariw/ |
| Kuckuck | кэҕэ /keˈɣe/ | — | хек /xek/ | кӱӱк /kyːk/ | кӧӧк /køːk/ | — | гугук /ɡuˈɡuk/ |
| Computer | көмпүүтэр /kømpyːˈter/ | — | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | — | компьютер /kɐmˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.