Proto-Tungusic
Urtungusisch
Protosprache (rekonstruiert) · historische / verborgene Varietät
Das Urtungusische ist der rekonstruierte Vorfahre der tungusischen Familie – Mandschurisch, Ewenkisch, Ewenisch, Nanaisch u. a. – in der Mandschurei und im mittleren Amurbecken. Es wird meist auf das frühe bis mittlere erste nachchristliche Jahrtausend datiert und ist gut rekonstruiert.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Urtungusisch
Wasser
*mū
/mū/
Feuer
*tawa
/tawa/
Sonne
*sigūn
/sigūn/
Mond
*bēga
/bēga/
Stern
—
/—/
Mutter
*eńi
/eńi/
Vater
*ama
/ama/
Ich
*bi
/bi/
Du
*si
/si/
Name
*gerbū
/gerbū/
Auge
*ńāsa
/ńāsa/
Hand
*ŋāla
/ŋāla/
Herz
*mēwan
/mēwan/
Liebe
—
/—/
Baum
*mō
/mō/
Haus
—
/—/
Hund
*ŋinda
/ŋinda/
Katze
—
/—/
Essen
*ǰep-
/ǰep-/
Trinken
—
/—/
Eins
*emun
/emun/
Zwei
*ǰör
/ǰör/
Hallo
—
/—/
Danke
—
/—/
Gut
—
/—/
Quellen
- Benzing (1955) Die tungusischen Sprachen
- Tsintsius (1975–77) Comparative Dictionary of the Tungus-Manchu Languages
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Proto-language (reconstructed)-Sprachen
| Bedeutung | Urtungusisch | Urkartwelisch | Proto-Koreanisch | Jurchen | Umbrisch | Nanaiisch | Phrygisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | *mū /mū/ | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar-/ | *mɨr /mɨr/ | muke /muke/ | utur /ˈu.tur/ | муэ /mue/ | — /—/ |
| Feuer | *tawa /tawa/ | *cecxl- /cecxl-/ | *pɨr /pɨr/ | tuwa /tuwa/ | pir /pir/ | това /tova/ | — /—/ |
| Sonne | *sigūn /sigūn/ | *mze- /mze-/ | *hʌy /hʌy/ | šun /ʃun/ | — /—/ | сиун /siun/ | — /—/ |
| Mond | *bēga /bēga/ | — /—/ | *tʌr /tʌr/ | biya /bija/ | — /—/ | биа /bia/ | masê /maˈseː/ |
| Stern | — /—/ | — /—/ | *pyər /pyər/ | usiha /usixa/ | — /—/ | хосякта /xoˈsʲakta/ | — /—/ |
| Mutter | *eńi /eńi/ | *deda- /deda-/ | *emi /emi/ | eme /eme/ | matrer /ˈma.trer/ | энин /enin/ | mater /ˈmater/ |
| Vater | *ama /ama/ | *mama- /mama-/ | *api /api/ | ama /ama/ | patre /ˈpa.tre/ | ама /ama/ | atas /aˈtas/ |
| Ich | *bi /bi/ | *me /me/ | *na /na/ | bi /bi/ | — /—/ | ми /mi/ | az /az/ |
| Du | *si /si/ | *sen- /sen-/ | *ne /ne/ | si /ʃi/ | tu /tuː/ | си /si/ | — /—/ |
| Name | *gerbū /gerbū/ | *saqel- /saqel-/ | — /—/ | gebu /gəbu/ | nome /ˈnome/ | гэрбу /gərˈbu/ | — /—/ |
| Auge | *ńāsa /ńāsa/ | *tʼwal- /tʼwal-/ | *nun /nun/ | yasa /jasa/ | — /—/ | насал /nasal/ | — /—/ |
| Hand | *ŋāla /ŋāla/ | *qel- /qel-/ | *son /son/ | gala /ɡala/ | manuv-e /ma.ˈnu.we/ | нгала /ŋala/ | — /—/ |
| Herz | *mēwan /mēwan/ | *gul- /gul-/ | *mʌzʌm /mʌzʌm/ | niyaman /nijaman/ | — /—/ | миаван /miavan/ | — /—/ |
| Liebe | — /—/ | — /—/ | — /—/ | gosi /ɡosi/ | — /—/ | эйини /ejini/ | — /—/ |
| Baum | *mō /mō/ | — /—/ | *namʌk /namʌk/ | mo /mo/ | — /—/ | мо /mo/ | — /—/ |
| Haus | — /—/ | — /—/ | — /—/ | boo /boː/ | — /—/ | дё /dʒo/ | — /—/ |
| Hund | *ŋinda /ŋinda/ | *ʒaɣl- /ʒaɣl-/ | — /—/ | indahǔn /indahuːn/ | — /—/ | инда /inda/ | kan /kan/ |
| Katze | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kesike /kesike/ | — /—/ | коси /kosi/ | — /—/ |
| Essen | *ǰep- /ǰep-/ | *č̣am- /č̣am-/ | *mek- /mek-/ | jefu /dʒefu/ | — /—/ | депу /depu/ | — /—/ |
| Trinken | — /—/ | — /—/ | — /—/ | omi /omi/ | — /—/ | омичи /omitʃi/ | — /—/ |
| Eins | *emun /emun/ | *ert- /ert-/ | *hʌnah /hʌnah/ | emu /emu/ | unu /ˈu.nu/ | эмун /emun/ | — /—/ |
| Zwei | *ǰör /ǰör/ | *jor- /jor-/ | *tur /tur/ | juwe /dʑuwə/ | dur /dur/ | дюэр /dʒuˈər/ | — /—/ |
| Hallo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | банди-банди /bandi bandi/ | — /—/ |
| Danke | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | банихан /banihan/ | — /—/ |
| Gut | — /—/ | — /—/ | — /—/ | sain /sain/ | — /—/ | ая /aja/ | — /—/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.