Lëtzebuergesch
Luxemburgische Sprache
Germanisch (West-)
Luxemburgisch (Lëtzebuergesch) ist eine westgermanische Sprache, die dem Moselfränkischen zugeordnet wird und hauptsächlich in Luxemburg gesprochen wird. 1984 wurde es zur Nationalsprache Luxemburgs erklärt, während Französisch und Deutsch weiterhin die Verwaltungs- bzw. Amtssprachen des Landes bleiben und Französisch als Sprache der Gesetzgebung dient. Die Sprache hat etwa 400.000 Muttersprachler und wird auch in den angrenzenden Regionen Belgiens, Frankreichs und Deutschlands gesprochen. Die IPA-Transkriptionen werden gemäß dem angeforderten Format ohne Klammern angegeben. Ein Wort (eye/Auge) hat in zugänglichen Quellen keine dokumentierte IPA und ist als undokumentiert markiert.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Luxemburgische Sprache
Wasser
Waasser
/vaːsɐ/
Feuer
Feier
/fɑɪ̯ɐ/
Sonne
Sonn
/zon/
Mond
Mound
/məʊ̯nt/
Stern
Stär
/ʃtɛːɐ/
Mutter
Mamm
/mɑm/
Vater
Papp
/pɑp/
Ich
ech
/ɛç/
Du
du
/duː/
Name
Numm
/num/
Auge
—
/—/
Hand
Hand
/hɑnt/
Herz
Häerz
/hɛrts/
Liebe
Léift
/lɜɪ̯ft/
Baum
Bam
/baːm/
Haus
Haus
/hɑʊ̯s/
Hund
Hond
/hont/
Katze
Kaz
/kaːts/
Essen
iessen
/iə̯sən/
Trinken
drénken
/dʀeŋkən/
Eins
een
/eːn/
Zwei
zwee
/tsveː/
Hallo
Moien
/moɪ̯ən/
Danke
Merci
/mɛʀsiː/
Gut
Gutt
/ɡut/
Kuckuck
Guckuck
/ˈɡukuk/
Computer
Computer
/komˈpjuːtɐ/
Sushi
Sushi
/ˈsuʃi/
Dopamin
Dopamin
/dopaˈmiːn/
At-Zeichen (@)
Afeschwanz
/ˈafəʃvants/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Germanic (West)-Sprachen
| Bedeutung | Luxemburgische Sprache | Niederdeutsch | Deutsch (österreichisch) | Deutsch | Pennsylvaniadeutsch | Kölsch | Deutsch (Luxemburg) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | Waasser /vaːsɐ/ | Water /vɑːtɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasər/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ |
| Feuer | Feier /fɑɪ̯ɐ/ | Füer /fyːɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feier /faɪər/ | Füer /fyːɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ |
| Sonne | Sonn /zon/ | Sünn /zʏn/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sunn /sʊn/ | Sonn /zɔn/ | Sonne /zɔnə/ |
| Mond | Mound /məʊ̯nt/ | Maan /maːn/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Muun /muːn/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ |
| Stern | Stär /ʃtɛːɐ/ | Steern /steːrn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Schteern /ʃteːrn/ | Stään /ʃtɛːn/ | Stern /ʃtɛʁn/ |
| Mutter | Mamm /mɑm/ | Moder /moːdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mudder /mʊdər/ | Moder /moːdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ |
| Vater | Papp /pɑp/ | Vader /fɑːdɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Daadi /daːdi/ | Vatter /fatɐ/ | Vater /faːtɐ/ |
| Ich | ech /ɛç/ | ik /ɪk/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪɕ/ | ich /ɪç/ |
| Du | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /du/ | do /doː/ | du /duː/ |
| Name | Numm /num/ | Naam /naːm/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Naame /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Auge | — /—/ | Oog /oːx/ | Auge /aːɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Aag /aːk/ | Auch /aʊx/ | Auge /aʊ̯ɡə/ |
| Hand | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ |
| Herz | Häerz /hɛrts/ | Hart /haɐt/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛʁts/ | Hatz /hats/ | Hätz /hɛts/ | Herz /hɛʁts/ |
| Liebe | Léift /lɜɪ̯ft/ | Leev /leːf/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | liewe /liːvə/ | Leev /leːf/ | Liebe /liːbə/ |
| Baum | Bam /baːm/ | Boom /boːm/ | Baum /baːm/ | Baum /baʊ̯m/ | Baam /baːm/ | Boum /baʊm/ | Baum /baʊ̯m/ |
| Haus | Haus /hɑʊ̯s/ | Huus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ | Haus /haʊ̯s/ |
| Hund | Hond /hont/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hongk /hoŋk/ | Hund /hʊnt/ |
| Katze | Kaz /kaːts/ | Katt /kat/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /katsə/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katze /katsə/ |
| Essen | iessen /iə̯sən/ | eten /eːtn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | esse /ɛsə/ | esse /ɛsə/ | essen /ɛsn̩/ |
| Trinken | drénken /dʀeŋkən/ | drinken /drɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | drinke /dɾɪŋkə/ | drinke /dʁɪŋkə/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ |
| Eins | een /eːn/ | een /eːn/ | oans /ɑːns/ | eins /aɪ̯ns/ | eens /eːns/ | ein /aɪn/ | eins /aɪ̯ns/ |
| Zwei | zwee /tsveː/ | twee /tveː/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ | zwee /tsveː/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ |
| Hallo | Moien /moɪ̯ən/ | Moin /mɔɪn/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Tach /tax/ | Hallo /haloː/ |
| Danke | Merci /mɛʀsiː/ | Dankschöön /daŋkʃøːn/ | Danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Denki /dɛŋki/ | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ | danke /daŋkə/ |
| Gut | Gutt /ɡut/ | good /ɡoːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | joot /joːt/ | gut /ɡuːt/ |
| Kuckuck | Guckuck /ˈɡukuk/ | Kukuk /ˈkuːkuk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | — | — | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ |
| Computer | Computer /komˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /ˈkɔmpjuːtɐ/ | Computer /komˈpjuːtɐ/ | — |
| Sushi | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ | — | Sushi /ˈzuʃi/ | — |
| Dopamin | Dopamin /dopaˈmiːn/ | Dopamin /dopaˈmiːn/ | — | Dopamin /dopaˈmiːn/ | — | — | — |
| At-Zeichen (@) | Afeschwanz /ˈafəʃvants/ | — | — | Klammeraffe /ˈklamɐʔˌafə/ | — | — | — |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.