Kmhmu'
Khmu
Austroasiatisch (Mon-Khmer, Khmuic)
Khmu (ISO 639-3: kjg), auch Kmhmu oder Kammu geschrieben, ist eine khmu-ische Sprache der austroasiatischen Familie mit etwa 700.000 Sprechern, vor allem im Norden von Laos sowie in angrenzenden Gebieten Vietnams, Thailands und Südchinas. Es bildet ein weitreichendes Dialektkontinuum ohne eine einheitliche Standardvarietät. Östliche Dialekte bewahren den Gegensatz zwischen stimmhaften, stimmlosen und aspirierten Anlautkonsonanten, während viele westliche Dialekte die frühere Stimmhaftigkeit durch ein klares gegenüber einem behauchten Register oder durch Töne ersetzt haben; dadurch ist Khmu für die Erforschung der Tonogenese bedeutsam. Khmu ist stark isolierend, besitzt keine Flexionsmorphologie und hat SVO als Grundwortstellung, während Derivation und serielle Verbkonstruktionen produktiv sind. Es wird unterschiedlich in Lao-, Thai- und lateinisch basierten Orthografien geschrieben, deren Gebrauch je nach Land und Gemeinschaft variiert.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Khmu
Wasser
ɔm
/ʔɔm/
Feuer
ʔus
/ʔus/
Sonne
maŋ
/maŋ/
Mond
kee
/keː/
Stern
sənʔaang
/sənʔaːŋ/
Mutter
mɔɔʔ
/mɔːʔ/
Vater
ʔaaʔ
/ʔaːʔ/
Ich
oʔ
/ʔoʔ/
Du
meʔ
/meʔ/
Name
hmɔh
/hmɔh/
Auge
ŋtaa
/ŋtaː/
Hand
tii
/tiː/
Herz
kruɛŋ
/kruɛŋ/
Liebe
kɔɔh
/kɔːh/
Baum
cmuul
/tʃmuːl/
Haus
kaaŋ
/kaːŋ/
Hund
cɔ
/tʃɔ/
Katze
meeo
/meːo/
Essen
caa
/tʃaː/
Trinken
ɲɔɔp
/ɲɔːp/
Eins
muei
/muei/
Zwei
baar
/baːr/
Hallo
lɔh
/lɔh/
Danke
ɔrkun
/ʔɔrkun/
Gut
gee
/ɡeː/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Austroasiatic (Mon-Khmer, Khmuic)-Sprachen
| Bedeutung | Khmu | Parauk-Wa-Sprache | Mlabri | Schwe-Palaung | Nord-Khmer | Wa | Ost-Bru |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ɔm /ʔɔm/ | tʃɔː /tʃɔː/ | om /om/ | ʔoːm /ʔoːm/ | ទឹក /tək/ | rom /rɔm/ | daak /daːk/ |
| Feuer | ʔus /ʔus/ | miː /miː/ | ʔus /ʔus/ | ŋal /ŋal/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ngo /ŋo/ | oih /ʔoiʔ/ |
| Sonne | maŋ /maŋ/ | waː /waː/ | ŋay /ŋai/ | saŋi /saŋi/ | ថ្ងៃ /tŋai/ | cangaiʔ /tʃaŋaiʔ/ | mat plei /mat plei/ |
| Mond | kee /keː/ | lɔː /lɔː/ | thel /tʰel/ | kɨr /kɨr/ | ខែ /kʰae/ | khaiʔ /kʰaiʔ/ | kasai /kasai/ |
| Stern | sənʔaang /sənʔaːŋ/ | si-ngai /sŋaɪ/ | smaːŋ /smaːŋ/ | hərngɔ /hərŋɔ/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | si-ngai /səŋaɪ/ | mansơ /mənsɤ/ |
| Mutter | mɔɔʔ /mɔːʔ/ | maː /maː/ | mɛʔ /mɛʔ/ | mɛʔ /mɛʔ/ | ម៉ែ /maɛ/ | yaʔ /jaʔ/ | amey /amej/ |
| Vater | ʔaaʔ /ʔaːʔ/ | pʰaː /pʰaː/ | paʔ /paʔ/ | paʔ /paʔ/ | ប៉ា /paː/ | paiʔ /paiʔ/ | amung /amuŋ/ |
| Ich | oʔ /ʔoʔ/ | ê /ʔɤʔ/ | oh /ʔoh/ | ʔɔ /ʔɔ/ | អញ /ʔaɲ/ | ex /ʔɤ/ | cứq /kɯʔ/ |
| Du | meʔ /meʔ/ | mêh /mɤʔ/ | meh /meh/ | miʔ /miʔ/ | ឯង /ʔaeŋ/ | maix /maɯ/ | mới /mɤːj/ |
| Name | hmɔh /hmɔh/ | yaom /jɔm/ | cmɔh /cmɔːh/ | yum /jum/ | ឈ្មោះ /cmɔh/ | yum /jɔm/ | ramoh /rəmɔːh/ |
| Auge | ŋtaa /ŋtaː/ | miːn /miːn/ | mɔt /mɔt/ | ŋai /ŋai/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ngai /ŋai/ | mat /mat/ |
| Hand | tii /tiː/ | miːk /miːk/ | tiʔ /tiʔ/ | tiː /tiː/ | ដៃ /daj/ | tai /tai/ | ati /ati/ |
| Herz | kruɛŋ /kruɛŋ/ | sɛɛ /sɛɛ/ | kɛm /kɛm/ | rɔŋ /rɔŋ/ | ចិត្ត /tɕit/ | nuim /nuim/ | plong /ploŋ/ |
| Liebe | kɔɔh /kɔːh/ | rəŋ /rəŋ/ | kraʔ /kraʔ/ | ʔiŋ /ʔiŋ/ | ស្រឡាញ់ /sralaɲ/ | hak /hak/ | hong /hoŋ/ |
| Baum | cmuul /tʃmuːl/ | tʰɔː /tʰɔː/ | tɔn /tɔn/ | siʔ /siʔ/ | ដើមឈើ /daəm tʃʰəː/ | maiʔ /maiʔ/ | aleng /aleŋ/ |
| Haus | kaaŋ /kaːŋ/ | miː /miː/ | tu /tu/ | ɲɛh /ɲɛh/ | ផ្ទះ /ptʰeah/ | nyiex /ɲiɛʔ/ | dung /duŋ/ |
| Hund | cɔ /tʃɔ/ | kʰɔː /kʰɔː/ | cɛn /tɕɛn/ | so /so/ | ឆ្កែ /tʃʰkae/ | so /so/ | acho /atʃo/ |
| Katze | meeo /meːo/ | mɛː /mɛː/ | meo /meo/ | mioʔ /mioʔ/ | ឆ្មា /tʃʰmaː/ | meo /meo/ | miew /mieu/ |
| Essen | caa /tʃaː/ | sɛː /sɛː/ | ʔiʔ /ʔiʔ/ | cha /tʃa/ | ស៊ី /siː/ | cha /tʃa/ | cha /tʃa/ |
| Trinken | ɲɔɔp /ɲɔːp/ | pə /pə/ | ʔaa /ʔaː/ | ʔoːk /ʔoːk/ | ផឹក /pʰək/ | ɔk /ɔk/ | ngoot /ŋoːt/ |
| Eins | muei /muei/ | tʃit /tʃit/ | mɔy /mɔi/ | mu /mu/ | មួយ /muːj/ | ti /ti/ | muoi /muoi/ |
| Zwei | baar /baːr/ | rao /ra̤ɯ/ | bɛr /bɛːr/ | ar /ʔar/ | ពីរ /piː/ | ra /raɯ/ | bar /ɓaːr/ |
| Hallo | lɔh /lɔh/ | sawʔdiː /sawʔdiː/ | hahɔ /haho/ | vaː piə /vaː piə/ | សួស្តី /suːəsdəj/ | sao /sao/ | te /te/ |
| Danke | ɔrkun /ʔɔrkun/ | tʰɔk /tʰɔk/ | knɔŋ /knoŋ/ | kun cɔm /kun tʃɔm/ | អរគុណ /ʔɔːkun/ | ban prix /ban priʔ/ | kuhng /kuhŋ/ |
| Gut | gee /ɡeː/ | jɔː /jɔː/ | laʔ /laʔ/ | ʔɔm /ʔɔm/ | ល្អ /lʔɑː/ | dim /dim/ | huom /huom/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.