פארסי יהודי
Judäo-Persisch
Iranian
Judeo-Persian (Dzhidi) is an Iranian language with ~60K speakers in Israel — the traditional Jewish vernacular of Iran (Persian-Jewish community attested since 8th c. CE). Persian grammar and lexicon overlaid with Hebrew/Aramaic religious-cultural vocabulary, written in Hebrew script. Similar to Yiddish (Germanic+Hebrew) but for Persian. Severely endangered as the elder Israeli-Iranian generation passes. Notable for preserving archaic Persian features lost in modern Iranian Persian.
Wo es gesprochen wird
20 Kernwörter in Judäo-Persisch
Wasser
אב
/ɒːb/
Feuer
אתש
/ɒːteʃ/
Sonne
חורשיד
/xorʃiːd/
Mond
מאה
/mɒːh/
Mutter
מאדר
/mɒːdær/
Vater
פדר
/pedær/
Essen
חורדן
/xordæn/
Trinken
נושידן
/nuːʃidæn/
Liebe
עשק
/eʃq/
Herz
דל
/del/
Baum
דרכת
/deræxt/
Haus
כאנה
/xɒːne/
Hund
סג
/sæɡ/
Katze
גורבה
/ɡorbe/
Hand
דסת
/dæst/
Auge
צ׳שם
/t͡ʃeʃm/
Hallo
שלום
/ʃɒːlom/
Danke
ספאס
/sepɒːs/
Eins
יך
/jek/
Gut
חוב
/xuːb/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Iranian-Sprachen
| Bedeutung | Judäo-Persisch | Persisch | Persisch (Klassisch) | Dari | Mittelpersisch (Pahlavi) | Gilakisch | Tadschikisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | אב /ɒːb/ | آب /ɒːb/ | آب /aːb/ | آب /ɑːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | او /ɒːb/ | об /ob/ |
| Feuer | אתש /ɒːteʃ/ | آتش /ɒːteʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | تش /tæʃ/ | оташ /otaʃ/ |
| Sonne | חורשיד /xorʃiːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | خورشید /xoɾʃed/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | آفتاب /ɒːftɒːb/ | офтоб /oftob/ |
| Mond | מאה /mɒːh/ | ماه /mɒːh/ | ماه /maːh/ | ماه /mɑːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ |
| Mutter | מאדר /mɒːdær/ | مادر /mɒːdær/ | مادر /maːdar/ | مادر /mɑːdaɾ/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | ماری /mɒːɾi/ | модар /modar/ |
| Vater | פדר /pedær/ | پدر /pedær/ | پدر /pidar/ | پدر /padaɾ/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | پر /pær/ | падар /padar/ |
| Essen | חורדן /xordæn/ | خوردن /xordæn/ | خوردن /xʷurdan/ | خوردن /xoɾdan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | خوردن /xoɾdæn/ | хӯрдан /xʉːrdan/ |
| Trinken | נושידן /nuːʃidæn/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | نوشیدن /noʃidan/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | خوردن /xoɾdæn/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ |
| Liebe | עשק /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | عشق /eʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | عشق /ɛʃq/ | ишқ /iʃq/ |
| Herz | דל /del/ | دل /del/ | دل /dil/ | دل /dil/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ |
| Baum | דרכת /deræxt/ | درخت /deræxt/ | درخت /diraxt/ | درخت /daɾaxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | دار /dɒːɾ/ | дарахт /daraxt/ |
| Haus | כאנה /xɒːne/ | خانه /xɒːne/ | خانه /xaːna/ | خانه /xɑːna/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | خنه /xænæ/ | хона /xona/ |
| Hund | סג /sæɡ/ | سگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /saɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | سَگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ |
| Katze | גורבה /ɡorbe/ | گربه /ɡorbe/ | گربه /ɡurba/ | پشک /puʃak/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | پیشی /piʃi/ | гурба /ɡurba/ |
| Hand | דסת /dæst/ | دست /dæst/ | دست /dast/ | دست /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | دس /dæs/ | даст /dast/ |
| Auge | צ׳שם /t͡ʃeʃm/ | چشم /t͡ʃeʃm/ | چشم /t͡ʃaʃm/ | چشم /t͡ʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | چوم /tʃum/ | чашм /tʃaʃm/ |
| Hallo | שלום /ʃɒːlom/ | درود /doruːd/ | درود /duruːd/ | سلام /salɑːm/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ |
| Danke | ספאס /sepɒːs/ | سپاس /sepɒːs/ | سپاس /sipaːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | مرسی /mɛɾsi/ | раҳмат /rahmat/ |
| Eins | יך /jek/ | یک /jek/ | یک /jak/ | یک /jak/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | ای-تا /ɪtɒː/ | як /jak/ |
| Gut | חוב /xuːb/ | خوب /xuːb/ | نیک /neːk/ | خوب /xob/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | خوب /xub/ | хуб /xub/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.