Yugtun
Zentral-Yupik
Eskimo-Aleut (Yupik)
Zentralalaska-Yupik ist die größte Sprache der Yupik-Gruppe und eine der sprecherreichsten indigenen Sprachen Alaskas. Sie ist hochgradig polysynthetisch: Verbsuffixe können sich nahezu unbegrenzt aneinanderreihen, sodass ein einziges Wort einen vollständigen Satz ausdrücken kann.
Wo es gesprochen wird
20 Kernwörter in Zentral-Yupik
Wasser
meq
/meq/
Feuer
keneq
/keneq/
Sonne
akerta
/akerta/
Mond
iraluq
/iraluq/
Mutter
aana
/aːna/
Vater
ata
/ata/
Essen
ner'uq
/nerʔuq/
Trinken
mertuq
/mertuq/
Liebe
kenka
/kenka/
Herz
irua
/irua/
Baum
napa
/napa/
Haus
ena
/ena/
Hund
qimugta
/qimuɣta/
Katze
qassraaraq
/qassraːraq/
Hand
unirak
/unirak/
Auge
ii
/iː/
Hallo
waqaa
/waqaː/
Danke
quyana
/qujana/
Eins
ataucik
/atautʃik/
Gut
assirtuq
/asːirtuq/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Eskimo-Aleut (Yupik)-Sprachen
| Bedeutung | Zentral-Yupik | Inupiaq | Grönländisch | Zentralsibirisches Yupik | Inuktitut | Mandäisch | Makhuwa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | meq /meq/ | imiq /imiq/ | imeq /imeq/ | мэк /mək/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | maasi /maːsi/ |
| Feuer | keneq /keneq/ | igniq /iɡniq/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | кэныг /kənəɡ/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | moro /moɾo/ |
| Sonne | akerta /akerta/ | siqiñiq /siqiŋiq/ | seqineq /seqineq/ | маасьихта /maːsʲixta/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | ettsuwa /etsuwa/ |
| Mond | iraluq /iraluq/ | tatqiq /tatqiq/ | qaammat /qaːmːat/ | аасʼта /aːsʼta/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | mweri /mweɾi/ |
| Mutter | aana /aːna/ | aaka /aːka/ | anaana /anaːna/ | аакаг /aːkaɡ/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | maama /maːma/ |
| Vater | ata /ata/ | aapa /aːpa/ | ataata /ataːta/ | аатаг /aːtaɡ/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | paapa /paːpa/ |
| Essen | ner'uq /nerʔuq/ | niġiruq /niʁiruq/ | nerivoq /neɾivoq/ | нэвлэк /nəvlək/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | ohuula /ohuːla/ |
| Trinken | mertuq /mertuq/ | imiġuq /imiʁuq/ | imerpoq /imeɾpoq/ | эвлэк /əvlək/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | ohwèwa /ohwɛwa/ |
| Liebe | kenka /kenka/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | asaaq /asaːq/ | сахвэк /saxvək/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | ophenta /opʰenta/ |
| Herz | irua /irua/ | uumman /uːmːan/ | uummat /uːmːat/ | эунгэк /əuŋək/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | murima /muɾima/ |
| Baum | napa /napa/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | orpik /oɾpik/ | эивкʼак /əivkʼak/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | ࡀࡊࡀࡍࡀ /akana/ | muri /muɾi/ |
| Haus | ena /ena/ | iglu /iɡlu/ | illu /iɬːu/ | нэӈэн /nəŋən/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | empa /empa/ |
| Hund | qimugta /qimuɣta/ | qimmiq /qimːiq/ | qimmeq /qimːeq/ | кагилхак /kaɡilxak/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | mphwa /mpʰwa/ |
| Katze | qassraaraq /qassraːraq/ | pussiq /pusːiq/ | qitsuk /qitsuk/ | пусʼик /pusʼik/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | paaka /paːka/ |
| Hand | unirak /unirak/ | argak /arɡak/ | assak /asːak/ | унаак /unaːk/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | nikhono /nikʰono/ |
| Auge | ii /iː/ | iri /iri/ | isi /isi/ | ии /iː/ | ᐃᔨ /iji/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | nittho /nitːo/ |
| Hallo | waqaa /waqaː/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | aluu /aluː/ | аипак /aipak/ | ᐊᐃ /aj/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | salaama /salaːma/ |
| Danke | quyana /qujana/ | quyanaq /qujanaq/ | qujanaq /qujanaq/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | kosheni /koʃeni/ |
| Eins | ataucik /atautʃik/ | atausiq /atausiq/ | ataaseq /ataːseq/ | атасʼек /atasʼek/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ࡄࡀࡃ /had/ | mosa /mosa/ |
| Gut | assirtuq /asːirtuq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | ratteene /ɾatːeːne/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.