Yugtun
Zentral-Yupik
Eskimo-Aleutisch (Yupik)
Zentralalaska-Yupik ist die größte Sprache der Yupik-Gruppe und eine der sprecherreichsten indigenen Sprachen Alaskas. Sie ist hochgradig polysynthetisch: Verbsuffixe können sich nahezu unbegrenzt aneinanderreihen, sodass ein einziges Wort einen vollständigen Satz ausdrücken kann.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Zentral-Yupik
Wasser
meq
/meq/
Feuer
keneq
/keneq/
Sonne
akerta
/akerta/
Mond
iraluq
/iraluq/
Stern
agyaq
/aɣjaq/
Mutter
aana
/aːna/
Vater
ata
/ata/
Ich
wiinga
/wiːŋa/
Du
elpet
/əɬpət/
Name
ateq
/atəq/
Auge
ii
/iː/
Hand
unirak
/unirak/
Herz
irua
/irua/
Liebe
kenka
/kenka/
Baum
napa
/napa/
Haus
ena
/ena/
Hund
qimugta
/qimuɣta/
Katze
qassraaraq
/qassraːraq/
Essen
ner'uq
/nerʔuq/
Trinken
mertuq
/mertuq/
Eins
ataucik
/atautʃik/
Zwei
malruk
/maɬʁuk/
Hallo
waqaa
/waqaː/
Danke
quyana
/qujana/
Gut
assirtuq
/asːirtuq/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Eskimo-Aleut (Yupik)-Sprachen
| Bedeutung | Zentral-Yupik | Zentralsibirisches Yupik | Grönländisch | Inupiaq | Inuktitut | Mandäisch | Shuar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | meq /meq/ | мэк /mək/ | imeq /imeq/ | imiq /imiq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | yumi /jumi/ |
| Feuer | keneq /keneq/ | кэныг /kənəɡ/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | igniq /iɡniq/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | ji /hi/ |
| Sonne | akerta /akerta/ | маасьихта /maːsʲixta/ | seqineq /seqineq/ | siqiñiq /siqiɲiq/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | etsa /etsa/ |
| Mond | iraluq /iraluq/ | аасʼта /aːsʼta/ | qaammat /qaːmːat/ | tatqiq /tatqiq/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | nantu /nantu/ |
| Stern | agyaq /aɣjaq/ | агьяӄ /aɣjaq/ | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ | uvluġiaq /uvluʁiaq/ | ᐅᓪᓗᕆᐊᖅ /ulˈluːriaq/ | ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ | yaa /jaː/ |
| Mutter | aana /aːna/ | аакаг /aːkaɡ/ | anaana /anaːna/ | aaka /aːka/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | nukur /nukuɾ/ |
| Vater | ata /ata/ | аатаг /aːtaɡ/ | ataata /ataːta/ | aapa /aːpa/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | apar /apaɾ/ |
| Ich | wiinga /wiːŋa/ | хванга /xʷaŋa/ | uanga /uaŋa/ | uvaŋa /uvaŋa/ | ᐅᕙᖓ /uˈvaŋa/ | ࡀࡍࡀ /ˈana/ | wi /wi/ |
| Du | elpet /əɬpət/ | элпэк /əɬpək/ | illit /iɬːit/ | ilvich /iʎvitʃ/ | ᐃᕝᕕᑦ /ivːit/ | ࡀࡍࡀࡕ /at/ | ame /ame/ |
| Name | ateq /atəq/ | атэӄ /atəq/ | ateq /atəq/ | atiq /atiq/ | ᐊᑎᖅ /aˈtiq/ | ࡔࡅࡌࡀ /ˈʃuma/ | naari /naːɾi/ |
| Auge | ii /iː/ | ии /iː/ | isi /isi/ | iri /iri/ | ᐃᔨ /iji/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | jii /hiː/ |
| Hand | unirak /unirak/ | унаак /unaːk/ | assak /asːak/ | argak /arɡak/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | uwej /uweh/ |
| Herz | irua /irua/ | эунгэк /əuŋək/ | uummat /uːmːat/ | uumman /uːmːan/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | enentai /enentai/ |
| Liebe | kenka /kenka/ | сахвэк /saxvək/ | asaaq /asaːq/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | anentaiti /anentaiti/ |
| Baum | napa /napa/ | эивкʼак /əivkʼak/ | orpik /oɾpik/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | ࡏࡋࡀࡍࡀ /ilana/ | numi /numi/ |
| Haus | ena /ena/ | нэӈэн /nəŋən/ | illu /iɬːu/ | iglu /iɡlu/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | jea /hea/ |
| Hund | qimugta /qimuɣta/ | кагилхак /kaɡilxak/ | qimmeq /qimːeq/ | qimmiq /qimːiq/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | yawá /jaˈwa/ |
| Katze | qassraaraq /qassraːraq/ | пусʼик /pusʼik/ | qitsuk /qitsuk/ | pussiq /pusːiq/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | micha /mitʃa/ |
| Essen | ner'uq /nerʔuq/ | нэвлэк /nəvlək/ | nerivoq /neɾivoq/ | niġiruq /niʁiruq/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | yuata /juata/ |
| Trinken | mertuq /mertuq/ | эвлэк /əvlək/ | imerpoq /imeɾpoq/ | imiġuq /imiʁuq/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | umarta /umaɾta/ |
| Eins | ataucik /atautʃik/ | атасʼек /atasʼek/ | ataaseq /ataːseq/ | atausiq /atausiq/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ࡄࡀࡃ /had/ | chikichik /tʃikitʃik/ |
| Zwei | malruk /maɬʁuk/ | малгʼук /maɬʁuk/ | marluk /maɬːuk/ | malġuk /maʎɣuk/ | ᒪᕐᕈᒃ /mɑˈruːk/ | ࡕࡓࡉࡍ /tren/ | jimiará /himiaɾa/ |
| Hallo | waqaa /waqaː/ | аипак /aipak/ | aluu /aluː/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | ᐊᐃ /aj/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | pujamek /puhamek/ |
| Danke | quyana /qujana/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | qujanaq /qujanaq/ | quyanaq /qujanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | yuminsajme /juminsahme/ |
| Gut | assirtuq /asːirtuq/ | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | penker /peŋkeɾ/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.