تۆرکجه
Süd-Aserbaidschanisch
Turkisch (Oghuz, Azerbaijani)
Auch bekannt als: Iranian Azerbaijani, Azeri (Iran)
Südaserbaidschanisch ist die größte Minderheitensprache des Iran und wird von 13–15 Mio. Menschen (vermutlich zu niedrig geschätzt) hauptsächlich in den Provinzen Ost-/West-Aserbaidschan, Ardabil und Zandschan gesprochen. Eine oghusische Turksprache, Schwester des in der Republik Aserbaidschan gesprochenen (Nord-)Aserbaidschanischen, mit erheblichem persischem lexikalischem Einfluss, der jahrhundertelange persische Verwaltungsdominanz widerspiegelt. Sie wird in modifizierter perso-arabischer Schrift geschrieben (im Gegensatz zur in Aserbaidschan verwendeten lateinischen Schrift). Obwohl die iranische Verfassung von 2002 den Unterricht in Minderheitensprachen erlaubt, bleiben offizielle Beschränkungen des aserbaidschanischen Schulunterrichts heftig umstritten.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Süd-Aserbaidschanisch
Wasser
سو
/su/
Feuer
اوْد
/od/
Sonne
گۆنش
/ɡyneʃ/
Mond
آی
/aj/
Stern
اولدوز
/ulˈduz/
Mutter
آنا
/ɑnɑ/
Vater
آتا
/ɑtɑ/
Ich
من
/mæn/
Du
سن
/sæn/
Name
آد
/ɑd/
Auge
گؤز
/ɡøz/
Hand
اَل
/æl/
Herz
اۆرک
/yræk/
Liebe
سئوگی
/sevɡi/
Baum
آغاج
/ɑɣɑdʒ/
Haus
ائو
/ev/
Hund
ایت
/it/
Katze
پیشیک
/piʃik/
Essen
یئمک
/jemæk/
Trinken
ایچمک
/itʃmæk/
Eins
بیر
/bir/
Zwei
ایکی
/iˈci/
Hallo
سلام
/sælam/
Danke
ساغ اول
/saɣ ol/
Gut
یاخشی
/jaxʃɯ/
Kuckuck
گوگوک
/ɡuˈɡuk/
Computer
کامپیوتر
/kɑmpjuˈter/
Sushi
سوشی
/suˈʃi/
Dopamin
دوپامین
/dopɑˈmin/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Turkic (Oghuz, Azerbaijani)-Sprachen
| Bedeutung | Süd-Aserbaidschanisch | Aserbaidschanisch | Kaschkaisch | Uigurisch | Gagausisch | Karachanidisch | Krimtatarisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | سو /su/ | su /su/ | su /su/ | سۇ /su/ | su /su/ | suw /suw/ | suv /suv/ |
| Feuer | اوْد /od/ | od /od/ | od /od/ | ئوت /ot/ | ateş /aˈteʃ/ | ot /ot/ | ateş /ateʃ/ |
| Sonne | گۆنش /ɡyneʃ/ | günəş /ɟynæʃ/ | gün /ɟyn/ | قۇياش /qujɑʃ/ | güneş /ɟyˈneʃ/ | kün /kyn/ | küneş /kyneʃ/ |
| Mond | آی /aj/ | ay /ɑj/ | ay /aj/ | ئاي /ɑj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ |
| Stern | اولدوز /ulˈduz/ | ulduz /ulˈduz/ | ulduz /ulduz/ | يۇلتۇز /julˈtuz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | yultuz /jultuz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ |
| Mutter | آنا /ɑnɑ/ | ana /ɑnɑ/ | ana /ana/ | ئانا /ɑnɑ/ | ana /aˈna/ | ana /ana/ | ana /ana/ |
| Vater | آتا /ɑtɑ/ | ata /ɑtɑ/ | ata /ata/ | ئاتا /ɑtɑ/ | boba /boˈba/ | ata /ata/ | baba /baba/ |
| Ich | من /mæn/ | mən /mæn/ | men /mæn/ | مەن /mæn/ | bän /bæn/ | men /men/ | men /men/ |
| Du | سن /sæn/ | sən /sæn/ | sen /sæn/ | سەن /sæn/ | sän /sæn/ | sen /sen/ | sen /sen/ |
| Name | آد /ɑd/ | ad /ɑd/ | ad /ad/ | ئىسىم /iˈsim/ | ad /ad/ | at /at/ | isim /iˈsim/ |
| Auge | گؤز /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | göz /ɟøz/ | كۆز /køz/ | göz /ɟøz/ | köz /køz/ | köz /køz/ |
| Hand | اَل /æl/ | əl /æl/ | el /el/ | قول /qol/ | el /el/ | qol /qol/ | el /el/ |
| Herz | اۆرک /yræk/ | ürək /yɾæc/ | ürek /yˈɾæc/ | يۈرەك /jyɾɛk/ | üräk /yˈræk/ | yürek /jyrek/ | yürek /jyrek/ |
| Liebe | سئوگی /sevɡi/ | sevgi /sevɟi/ | sevgi /sevˈɟi/ | مۇھەببەت /muhɛbbɛt/ | sevgi /sevˈɟi/ | sevgü /sevɡy/ | sevgi /sevɡi/ |
| Baum | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | ağac /ɑɣɑdʒ/ | ağaç /aˈʁatʃ/ | دەرەخ /dɛɾɛx/ | aaç /aːtʃ/ | ığač /ɯɣatʃ/ | terek /terek/ |
| Haus | ائو /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ئۆي /øj/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ |
| Hund | ایت /it/ | it /ɪt/ | it /it/ | ئىت /it/ | köpek /køˈpek/ | it /it/ | köpek /køpek/ |
| Katze | پیشیک /piʃik/ | pişik /pɪʃɪc/ | pišik /piˈʃic/ | مۈشۈك /myʃyk/ | kedi /keˈdi/ | piši /piʃi/ | mışıq /mɯʃɯq/ |
| Essen | یئمک /jemæk/ | yemək /jemæc/ | yemek /jeˈmæc/ | يېمەك /jemɛk/ | imää /iˈmæː/ | yi- /ji/ | aşamaq /aʃamaq/ |
| Trinken | ایچمک /itʃmæk/ | içmək /ɪtʃmæc/ | içmek /itʃˈmæc/ | ئىچمەك /itʃmɛk/ | içmää /itʃˈmæː/ | ič- /itʃ/ | içmek /itʃmek/ |
| Eins | بیر /bir/ | bir /bɪɾ/ | bir /biɾ/ | بىر /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ |
| Zwei | ایکی /iˈci/ | iki /iˈci/ | iki /iki/ | ئىككى /ikˈki/ | iki /iˈki/ | iki /iki/ | eki /eˈci/ |
| Hallo | سلام /sælam/ | salam /sɑlɑm/ | salam /saˈlam/ | ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم /ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/ | selam /seˈlam/ | salām /salaːm/ | selâm /selæm/ |
| Danke | ساغ اول /saɣ ol/ | təşəkkür /tæʃecːyɾ/ | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ | رەھمەت /ɾɛhmɛt/ | saa ol /saː ol/ | tabug /tabuɡ/ | sağ ol /saɣ ol/ |
| Gut | یاخشی /jaxʃɯ/ | yaxşı /jɑxʃɯ/ | yaxşı /jaxˈʃɯ/ | ياخشى /jɑxʃi/ | ii /iː/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ |
| Kuckuck | گوگوک /ɡuˈɡuk/ | ququ /ɡuˈɡu/ | — | كاككۇك /kɑkˈkuk/ | — | — | kukuquş /kukuˈquʃ/ |
| Computer | کامپیوتر /kɑmpjuˈter/ | kompüter /kɑmˈpyteɾ/ | — | كومپيۇتېر /kompjuˈter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ |
| Sushi | سوشی /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | — | سۇشى /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | — | suşi /suˈʃi/ |
| Dopamin | دوپامین /dopɑˈmin/ | dopamin /dopaˈmin/ | — | — | — | — | — |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.