ЦӀаIхна миз
التساخورية
NE Caucasian (Lezgic, Aghul-Tabasaran-Tsakhur subgroup)
Tsakhur (ЦӀаIхна миз or Yiqby in autonym) is a Northeast Caucasian (Lezgic) language of southern Daghestan and adjacent NE Azerbaijan. The Tsakhur are traditionally transhumant pastoralists whose summer pastures are in the high Caucasus and winter pastures in lower Azerbaijan. Tsakhur shares the Lezgic family's typological hallmarks: rich consonant inventory with ejectives, ergative-absolutive alignment, four noun classes, and elaborate spatial case morphology (~17 cases including locative subcategorization). The 1992 Cyrillic-based orthography was adopted under Daghestan's minority-language policy.
أين تُستخدم
20 كلمة أساسية في التساخورية
ماء
хьад
/ħad/
نار
цӏай
/tsʼaj/
شمس
верг
/verɡ/
قمر
ваз
/vaz/
أم
йед
/jed/
أب
дакӏ
/dakʼ/
أكل
аӏкӏвыс
/aʕkʷʼəs/
شرب
ийыхьес
/iijəħes/
حب
ыкӏикна
/əkʼikna/
قلب
йикӏ
/jikʼ/
شجرة
йывон
/jəvon/
بيت
хав
/xav/
كلب
хӏвай
/ħʷaj/
قطة
кӏет
/kʼet/
يد
хыл
/xəl/
عين
ул
/ul/
مرحبا
салам
/salam/
شكرا
бахытыд
/baxətəd/
واحد
са
/sa/
جيد
йишда
/jiʃda/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات NE Caucasian (Lezgic, Aghul-Tabasaran-Tsakhur subgroup) ذات الصلة
| المعنى | التساخورية | الأغولية | الروتولية | التبسرانية | البوضخية | اللزغية | قريصية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | хьад /ħad/ | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | штар /ʃtar/ | хьед /ħed/ | яд /jad/ | xed /xed/ |
| نار | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | ts'a /t͡sʼa/ |
| شمس | верг /verɡ/ | рагъ /raʁ/ | варагъ /waraʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | vïrïğ /vɨrɨʁ/ |
| قمر | ваз /vaz/ | ваз /vaz/ | ваз /waz/ | варз /varz/ | ваз /vaz/ | варз /varz/ | vats /vat͡s/ |
| أم | йед /jed/ | баб /bab/ | нин /nin/ | бай /baj/ | баб /bab/ | диде /dide/ | dada /dada/ |
| أب | дакӏ /dakʼ/ | ада /ada/ | дид /did/ | дад /dad/ | дада /dada/ | буба /buba/ | buba /buba/ |
| أكل | аӏкӏвыс /aʕkʷʼəs/ | ифи /ifi/ | ухьун /uħun/ | ипӏуб /ipʼub/ | ухьун /uħun/ | тӏуьн /tʼyn/ | ulkura /ulˈkura/ |
| شرب | ийыхьес /iijəħes/ | ахъан /aqʼan/ | эджин /edʒin/ | ужуб /uʒub/ | эджи /edʒi/ | хъун /qun/ | hatsra /hat͡sˈra/ |
| حب | ыкӏикна /əkʼikna/ | кӏанди /kʼandi/ | — /—/ | ккунивал /kːunival/ | — /—/ | кӏан хьун /kʼan χun/ | mukan /muˈkan/ |
| قلب | йикӏ /jikʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | рикӏ /rikʼ/ | rikʼ /rikʼ/ |
| شجرة | йывон /jəvon/ | тар /tar/ | хыл /χɨl/ | гар /ɡar/ | тар /tar/ | тар /tar/ | xer /xer/ |
| بيت | хав /xav/ | кьали /qʼali/ | хал /χal/ | хал /xal/ | кӏул /kʼul/ | кӏвал /kʼval/ | xal /xal/ |
| كلب | хӏвай /ħʷaj/ | хвай /xwaj/ | хыних /χɨniχ/ | хю /xy/ | хвар /χʷar/ | кицӏ /kitsʼ/ | xveqʼ /χveqʼ/ |
| قطة | кӏет /kʼet/ | кац /kats/ | гету /ɡetu/ | кет /ket/ | — /—/ | кац /kats/ | — /—/ |
| يد | хыл /xəl/ | хил /xil/ | хыл /χɨl/ | хил /xil/ | кул /kul/ | гъил /ʁil/ | kul /kul/ |
| عين | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | вил /vil/ | ul /ul/ |
| مرحبا | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ |
| شكرا | бахытыд /baxətəd/ | баркалла /baɾkalːa/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ |
| واحد | са /sa/ | са /sa/ | са /sa/ | саб /sab/ | са /sa/ | сад /sad/ | sa /sa/ |
| جيد | йишда /jiʃda/ | хъвай /qwaj/ | йишды /jiʃdɨ/ | ужу /uʒu/ | — /—/ | хъсан /qsan/ | yiğin /jiˈʁin/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.