Ixil
الإكسيل
Mayan (Mamean, Greater Mamean — Ixilan)
Ixil is a Mamean Mayan language of the Cuchumatanes mountains in northwestern Guatemala, spoken in the three towns Nebaj, Chajul, and San Juan Cotzal known as the "Ixil Triangle". The Ixil people were among the most heavily targeted communities during the Guatemalan Civil War (1960-1996); approximately 8% of the Ixil population were killed during the early-1980s genocide under General Ríos Montt — convicted of genocide against the Ixil in 2013 (verdict overturned but conviction historically affirmed). Three principal varieties: Nebaj (most documented), Chajul, and Cotzal. Ergative-absolutive alignment, complex aspectual verb morphology.
أين تُستخدم
20 كلمة أساسية في الإكسيل
ماء
aʼ
/aʔ/
نار
tzaʼ
/tsaʔ/
شمس
qʼii
/qʼiː/
قمر
ich
/itʃ/
أم
naʼ
/naʔ/
أب
baʼ
/baʔ/
أكل
tzaʼbʼi
/tsaʔɓi/
شرب
ucha
/utʃa/
حب
kuxhewchʼa
/kuʃewtʃʼa/
قلب
vatzʼ
/vatsʼ/
شجرة
tze
/tse/
بيت
kabʼal
/kaɓal/
كلب
txʼiʼ
/tʃʼiʔ/
قطة
mees
/meːs/
يد
qʼabʼ
/qʼaɓ/
عين
vusal
/vusal/
مرحبا
nimaʼla kuxhewchʼa
/nimaʔla kuʃewtʃʼa/
شكرا
tantixh
/tantiʃ/
واحد
jun
/hun/
جيد
utzʼ
/utsʼ/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Mayan (Mamean, Greater Mamean — Ixilan) ذات الصلة
| المعنى | الإكسيل | الأوسبانتيكية | كيتشيʼ | الكاكشيكلية | الأغواكاتيكو | كيكتشيʼ | مام |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | yaʼ /jaʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ |
| نار | tzaʼ /tsaʔ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaq /qʼaq/ | xam /ʃam/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ |
| شمس | qʼii /qʼiː/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | qʼij /qʼix/ | qʼijl /qʼihl/ | saqʼe /saqʼe/ | qʼij /qʼih/ |
| قمر | ich /itʃ/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | xahaw /ʃahaw/ | poo /poː/ | xjaw /ʃaw/ |
| أم | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | nan /nan/ | teʼ /teʔ/ | naa /naː/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ |
| أب | baʼ /baʔ/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tataʼ /tataʔ/ | mam /mam/ | yuwaʼ /juwaʔ/ | mam /mam/ |
| أكل | tzaʼbʼi /tsaʔɓi/ | waʼ /waʔ/ | tijow /tixow/ | waʼin /waʔin/ | wii /wiː/ | taawaʼ /tawaʔ/ | waan /waːn/ |
| شرب | ucha /utʃa/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | kumun /kumun/ | uuk /uːk/ | ukʼ /ukʼ/ | kʼaan /kʼaːn/ |
| حب | kuxhewchʼa /kuʃewtʃʼa/ | lóqʼ /lóqʼ/ | loqʼoj /loqʼoh/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | xajan /ʃahan/ | rahok /rahok/ | oqxan /oqʃan/ |
| قلب | vatzʼ /vatsʼ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | animaʼ /animaʔ/ | anima /anima/ | kʼuum /kʼuːm/ | chʼoolej /tʃʼoːlej/ | anma /anma/ |
| شجرة | tze /tse/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ |
| بيت | kabʼal /kaɓal/ | jaa /haː/ | ja /xa/ | jay /xaj/ | nya /ɲa/ | ochoch /otʃotʃ/ | jaa /haː/ |
| كلب | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ |
| قطة | mees /meːs/ | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | mes /mes/ | mis /mis/ | mes /mes/ | wiix /wiːʃ/ |
| يد | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | qʼab /qʼab/ | ruqʼ /ruqʼ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ |
| عين | vusal /vusal/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | witzʼ /witsʼ/ | xnaqʼ ru /ʃnaqʼ ru/ | witz /wits/ |
| مرحبا | nimaʼla kuxhewchʼa /nimaʔla kuʃewtʃʼa/ | saʼbʼal /saʔbal/ | saqarik /saqaɾik/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | kʼamta /kʼamta/ | ma saʼ laachʼool /ma sa laːtʃʼoːl/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ |
| شكرا | tantixh /tantiʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | matyox /matjoʃ/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | bantyox /bantjoʃ/ | chjonte /tʃhonte/ |
| واحد | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| جيد | utzʼ /utsʼ/ | utz /uts/ | utz /uts/ | utz /uts/ | saqʼ /saqʼ/ | us /us/ | banix /baniʃ/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.