татар теле
鞑靼语
Turkic (Kipchak)
鞑靼语（Татар теле / Tatar tele）是俄罗斯境内除俄语外最大的突厥语，鞑靼斯坦共和国（首府喀山）、巴什科尔托斯坦共和国及俄罗斯鞑靼侨民社群（克里米亚、立陶宛、芬兰、土耳其、中国）约500万人使用。鞑靼斯坦共和国（1992年宪法）与俄语并列为官方语言。属钦察-保加尔突厥语，具九元音的前后/圆唇和谐体系，并具促使1990年代拉丁化运动（被2002年联邦法叫停，该法规定俄罗斯国家语言必用西里尔字母）的独特音位（圆唇前 /ɵ/、后 /ɤ/）。1939年起西里尔字母（前为1928-39年 Yañalif 拉丁、更早 İske imlâ 阿拉伯字母派生）。13世纪库勒·阿里史诗《吉萨伊·尤素夫》开启的伏尔加文学传统，及19世纪末至20世纪初的鞑靼文艺复兴（扎吉德运动）。 鞑靼语持续在喀山广播、报刊及鞑靼斯坦学校教学中使用。
使用地区
鞑靼语的20个核心词
水
су
/su/
火
ут
/ut/
太阳
кояш
/qojaʃ/
月亮
ай
/aj/
母亲
әни
/æni/
父亲
әти
/æti/
吃
ашау
/aʃaw/
喝
эчү
/etɕy/
爱
сөю
/søjy/
心
йөрәк
/jøræk/
树
агач
/aɣatɕ/
房子
өй
/øj/
狗
эт
/et/
猫
песи
/pesi/
手
кул
/qul/
眼睛
күз
/kyz/
你好
исәнмесез
/isænmesez/
谢谢
рәхмәт
/ræxmæt/
一
бер
/ber/
好
яхшы
/jaχʃɯ/
单词比较
与Turkic (Kipchak)相关语言比较
| 含义 | 鞑靼语 | 巴什基尔语 | 库梅克语 | 喀喇汗语 | 维吾尔语 | 诺盖语 | 南阿塞拜疆语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | су /su/ | һыу /hɯw/ | сув /suv/ | suw /suw/ | سۇ /su/ | сув /suv/ | سو /su/ |
| 火 | ут /ut/ | ут /ut/ | от /ot/ | ot /ot/ | ئوت /ot/ | от /ot/ | اوْد /od/ |
| 太阳 | кояш /qojaʃ/ | ҡояш /qojaʃ/ | гюн /ɡyn/ | kün /kyn/ | قۇياش /qujɑʃ/ | күн /kyn/ | گۆنش /ɡyneʃ/ |
| 月亮 | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ئاي /ɑj/ | ай /aj/ | آی /aj/ |
| 母亲 | әни /æni/ | әсәй /æsæj/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ئانا /ɑnɑ/ | ана /ana/ | آنا /ana/ |
| 父亲 | әти /æti/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | ata /ata/ | ئاتا /ɑtɑ/ | атай /ataj/ | آتا /ata/ |
| 吃 | ашау /aʃaw/ | ашау /aʃaw/ | ашамакъ /aʃamaq/ | yi- /ji/ | يېمەك /jemɛk/ | аш /aʃ/ | یئمک /jemæk/ |
| 喝 | эчү /etɕy/ | эсеү /esey/ | ичмек /itʃmek/ | ič- /itʃ/ | ئىچمەك /itʃmɛk/ | иш /iʃ/ | ایچمک /itʃmæk/ |
| 爱 | сөю /søjy/ | яратыу /jaratɯw/ | сюйюв /syjyv/ | sevgü /sevɡy/ | مۇھەببەت /muhɛbbɛt/ | суьюв /syjyv/ | سئوگی /sevɡi/ |
| 心 | йөрәк /jøræk/ | йөрәк /jøræk/ | юрек /jyrek/ | yürek /jyrek/ | يۈرەك /jyɾɛk/ | юрек /jyrek/ | اۆرک /yræk/ |
| 树 | агач /aɣatɕ/ | ағас /aɣas/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | دەرەخ /dɛɾɛx/ | терек /terek/ | آغاج /ɑɣɑdʒ/ |
| 房子 | өй /øj/ | өй /øj/ | уьй /yj/ | ev /ev/ | ئۆي /øj/ | уьй /yj/ | ائو /ev/ |
| 狗 | эт /et/ | эт /et/ | ит /it/ | it /it/ | ئىت /it/ | ит /it/ | ایت /it/ |
| 猫 | песи /pesi/ | бесәй /besæj/ | мишик /miʃik/ | piši /piʃi/ | مۈشۈك /myʃyk/ | мысык /məsəq/ | پیشیک /piʃik/ |
| 手 | кул /qul/ | ҡул /qul/ | къол /qol/ | qol /qol/ | قول /qol/ | къол /qol/ | اَل /æl/ |
| 眼睛 | күз /kyz/ | күҙ /kyð/ | гёз /ɡøz/ | köz /køz/ | كۆز /køz/ | коьз /køz/ | گؤز /ɡøz/ |
| 你好 | исәнмесез /isænmesez/ | һаумыһығыҙ /hawmɯhɯɣɯð/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | salām /salaːm/ | ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم /ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | سلام /sælam/ |
| 谢谢 | рәхмәт /ræxmæt/ | рәхмәт /ræxmæt/ | савбол /savbol/ | tabug /tabuɡ/ | رەھمەت /ɾɛhmɛt/ | сав бол /sav bol/ | ساغ اول /saɣ ol/ |
| 一 | бер /ber/ | бер /ber/ | бир /bir/ | bir /bir/ | بىر /bir/ | бир /bir/ | بیر /bir/ |
| 好 | яхшы /jaχʃɯ/ | яҡшы /jaqʃɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | ياخشى /jɑxʃi/ | яксы /jaksə/ | یاخشی /jaxʃɯ/ |
页 1/3
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要；交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。