Sidaamu Afoo
西达莫语
亚非语系(库希特语族、东高地)
锡达莫语(Sidaama)是最大的高原东库希特语,约300万人使用,分布于2020年从 SNNPR 州独立设置的埃塞俄比亚锡达马州。与哈迪亚语、卡姆巴塔语、格德奥语关系密切。具喷出音、声门化塞音、复杂格标记、SOV 语序。锡达马族是埃塞俄比亚南部著名的咖啡种植民族,锡达莫咖啡(耶加雪菲邻近)为世界高端品种。使用1990年代制定的拉丁字母正字法,已用于初等教育与 Sidaamu Afoo 广播网。菲切·查姆巴拉拉新年节(联合国教科文组织 ICH 2015)为其文化锚点。锡达马族的 Songo 长者议会制度是非洲传统民主治理的代表,被埃塞俄比亚联邦视为优良治理示例。
使用地区
西达莫语的31个核心词
水
waayyo
/waːjːo/
火
giiraa
/ɡiːraː/
太阳
arrishshe
/arːiʃːe/
月亮
agana
/aɡana/
星
beeddakko
/beːdːakko/
母亲
ama
/ama/
父亲
anna
/anːa/
我
ani
/ani/
你
ati
/ati/
名字
suʼma
/suʔma/
眼睛
ille
/ilːe/
手
anga
/anɡa/
心
wodanaa
/wodanaː/
爱
baxa
/batʼa/
树
haqqe
/haqːe/
房子
mine
/mine/
狗
minceeti
/mintʃeːti/
猫
adurree
/adurːeː/
吃
itaa
/itaː/
喝
aguraa
/aɡuraː/
一
mitto
/mitːo/
二
lame
/lame/
你好
nagaa yi'ne
/naɡaː jiʔne/
谢谢
gali'ne
/ɡaliʔne/
好
danchu
/dantʃu/
来源
单词比较
与Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East)相关语言比较
| 含义 | 西达莫语 | 格德奥语 | 奥罗莫语 | 孔索语 | 沃莱塔语 | 达萨纳奇语 | 萨霍语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | bishaan /biʃaːn/ | pishaa /piʃaː/ | haatta /haːtːa/ | no /no/ | lee /leː/ |
| 火 | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | ibidda /ibidːa/ | apitta /apitːa/ | tama /tama/ | mes /mes/ | gira /ɡira/ |
| 太阳 | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | aduu /aduː/ | piirtuta /piːrtuta/ | awa /awa/ | sicho /sitʃo/ | ayro /ajɾo/ |
| 月亮 | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | jiʼa /dʒiʔa/ | leya /leja/ | aginaa /aɡinaː/ | mar /mar/ | alsa /alsa/ |
| 星 | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | urjii /urdʒiː/ | hikkitta /hikːitːa/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | izinti /izinti/ | cutuk /ħutuk/ |
| 母亲 | ama /ama/ | aaki /aːki/ | haadha /haːɗa/ | aayyaa /aːjːaː/ | aaya /aːja/ | waana /waːna/ | ina /ina/ |
| 父亲 | anna /anːa/ | eke /eke/ | abbaa /abːaː/ | aappaa /aːpːaː/ | aawa /aːwa/ | kaaba /kaːba/ | abba /abba/ |
| 我 | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | taani /taːni/ | yi /jɪ/ | anu /ʔanu/ |
| 你 | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | neeni /neːni/ | ku /ku/ | atu /ʔatu/ |
| 名字 | suʼma /suʔma/ | su'ma /suʔma/ | maqaa /makʼaː/ | maχχa /maχːa/ | sunttaa /suntːaː/ | ete /ete/ | migaq /miɡaːʕ/ |
| 眼睛 | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ilta /ilta/ | ayfee /ajfeː/ | ill /ilː/ | inti /inti/ |
| 手 | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /harka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | hark /haɾk/ | gaba /ɡaba/ |
| 心 | wodanaa /wodanaː/ | wodana /wodana/ | onnee /onːeː/ | sataʔta /sataʔta/ | wozanaa /wozanaː/ | lubeen /lubeːn/ | qalbe /qalbe/ |
| 爱 | baxa /batʼa/ | baxxa /baxːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | siiqaa /siːqaː/ | kashed /kaʃed/ | kaxano /kaħano/ |
| 树 | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | muka /muka/ | ʛoyra /ʛojra/ | mittaa /mitːaː/ | hecho /hetʃo/ | caar /ħaːr/ |
| 房子 | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | tika /tika/ | keettaa /keːtːaː/ | mar /maɾ/ | kalo /kalo/ |
| 狗 | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | saree /saɾeː/ | kuta /kuta/ | kanaa /kanaː/ | kashe /kaʃe/ | kare /kaɾe/ |
| 猫 | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /aduɾːeː/ | aturraata /aturːaːta/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | paka /paka/ | dummu /dummu/ |
| 吃 | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | miya /miːja/ | icho /itʃo/ | niitan /niːtan/ |
| 喝 | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ikiyaa /ikijaː/ | ushiya /uʃija/ | ʔurro /ʔuro/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| 一 | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | issino /isːino/ | takka /takːa/ | inki /inki/ |
| 二 | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | lakki /lakːi/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | nam /nam/ | lammá /lamˈma/ |
| 你好 | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | nakaytaa /nakajtaː/ | saro /saro/ | nagaya /naɡaja/ | malaal /malaːl/ |
| 谢谢 | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | — /—/ | galatay /ɡalataj/ | galche /ɡaltʃe/ | galatto /ɡalatto/ |
| 好 | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | gaarii /ɡaːriː/ | paʛaari /paʛaːri/ | lo'o /loʔo/ | ash /aʃ/ | meqe /meʕe/ |
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。