Wichí Lhamtés
维奇语
马塔科-马塔瓜约语系
维奇语(前称马塔科;自称 Wichí Lhamtés "维奇的话")是马塔科-马塔瓜亚语族的主要语言,由约 50,000-60,000 名维奇人在阿根廷、玻利维亚和巴拉圭的大查科地区使用。马塔科-马塔瓜亚语族在南美语言学中规模小且孤立,维奇语是与尼瓦克莱、马卡和乔罗特并列的最大成员。语言学上,维奇语具有典型的马塔科-马塔瓜亚特征:主格-宾格对齐、分类词式名词助词,以及具有动词末尾倾向的 SVO 构成顺序。自 1990 年代以来,维奇社区一直积极参与阿根廷原住民权利运动,在萨尔塔和福尔莫萨省进行双语教育。
使用地区
维奇语的31个核心词
水
inot
/inot/
火
itoj
/itox/
太阳
ifwala
/ifʷala/
月亮
hawu
/hawu/
星
katʼes
/katʼes/
母亲
ko
/ko/
父亲
lo
/lo/
我
olham
/olam/
你
am
/am/
名字
lhey
/ɬej/
眼睛
titsej
/titsex/
手
kuwej
/kuwex/
心
kahayl
/kahajl/
爱
lhayanej
/ʎajanex/
树
halaj
/halax/
房子
wek
/wek/
狗
asinaj
/asinax/
猫
mishi
/miʃi/
吃
lechek
/letʃek/
喝
yim
/jim/
一
ifwa
/ifʷa/
二
nitewk
/nitewk/
你好
hayej
/hajex/
谢谢
nehayij
/nehajix/
好
is
/is/
布谷鸟
hotsen'i
/hotsenˈʔi/
来源
单词比较
与Mataco-Mataguayan相关语言比较
| 含义 | 维奇语 | 阿丘阿尔语 | 舒阿尔语 | 索拉语 | 北恩贝拉语 | 阿亚库乔克丘亚语 | 阿蒂卡梅克语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | inot /inot/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | daŋa /daŋa/ | do /do/ | yaku /jaku/ | nipi /nipi/ |
| 火 | itoj /itox/ | ji /hi/ | ji /hi/ | tin /tin/ | tu /tu/ | nina /nina/ | ickoteo /iʃkoteo/ |
| 太阳 | ifwala /ifʷala/ | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | dag /dag/ | hewa /hewa/ | inti /inti/ | pisim /pisim/ |
| 月亮 | hawu /hawu/ | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | dian /dian/ | ahuru /ahuɾu/ | killa /kiʎa/ | tipikaw pisim /tipikaw pisim/ |
| 星 | katʼes /katʼes/ | yaa /jaː/ | yaa /jaː/ | tərɖaŋ /tərɖaŋ/ | chidua /tʃidua/ | quyllur /ˈqojʎur/ | atcakos /atʃakos/ |
| 母亲 | ko /ko/ | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | ayo /ajo/ | papa /papa/ | mama /mama/ | okawi /okawi/ |
| 父亲 | lo /lo/ | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | aba /aba/ | apa /apa/ | tayta /tajta/ | ohi /ohi/ |
| 我 | olham /olam/ | wi /wi/ | wi /wi/ | ɲen /ɲɛn/ | mʉ /mɨ/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | nir /niɾ/ |
| 你 | am /am/ | ame /ame/ | ame /ame/ | am /am/ | bʉ /bɨ/ | qam /qam/ | kir /kiɾ/ |
| 名字 | lhey /ɬej/ | naari /naːɾi/ | naari /naːɾi/ | ɲum /ɲum/ | trʉ̃ /tɾɨ̃/ | suti /ˈsuti/ | wirowin /wiɾowin/ |
| 眼睛 | titsej /titsex/ | jii /hiː/ | jii /hiː/ | siʔi /siʔi/ | tau /tau/ | ñawi /ɲawi/ | mickisikw /mitʃkisikʷ/ |
| 手 | kuwej /kuwex/ | uwej /uweh/ | uwej /uweh/ | si /si/ | jua /xua/ | maki /maki/ | kicikon /kitʃikon/ |
| 心 | kahayl /kahajl/ | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | suʔun /suʔun/ | ƀakhuru /ɓakuɾu/ | sunqu /suŋqu/ | mite /mite/ |
| 爱 | lhayanej /ʎajanex/ | anentin /anentin/ | anentaiti /anentaiti/ | adi /adi/ | ãỹba /ãɨba/ | kuyay /kujaj/ | sakitewin /sakitewin/ |
| 树 | halaj /halax/ | numi /numi/ | numi /numi/ | dar /dar/ | bakuru /bakuɾu/ | sacha /satʃa/ | mihtikw /mihtikw/ |
| 房子 | wek /wek/ | jea /hea/ | jea /hea/ | suʔuŋ /suʔuŋ/ | te /te/ | wasi /wasi/ | miciwap /mitʃiwap/ |
| 狗 | asinaj /asinax/ | yawa /jawa/ | yawá /jaˈwa/ | sua /sua/ | usa /usa/ | allqu /aʎqu/ | atim /atim/ |
| 猫 | mishi /miʃi/ | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | biri /biri/ | misu /misu/ | michi /mitʃi/ | minoc /minotʃ/ |
| 吃 | lechek /letʃek/ | yuata /juata/ | yuata /juata/ | kay /kaj/ | ko /ko/ | mikuy /mikuj/ | mitikwa /mitikwa/ |
| 喝 | yim /jim/ | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | pim /pim/ | dorrare /doraɾe/ | upyay /upjaj/ | minikwa /minikwa/ |
| 一 | ifwa /ifʷa/ | kichik /kitʃik/ | chikichik /tʃikitʃik/ | aboy /aboj/ | aba /aba/ | huk /huk/ | peikw /pejkʷ/ |
| 二 | nitewk /nitewk/ | jimiar /himiaɾ/ | jimiará /himiaɾa/ | baguu /baɡu/ | umé /ume/ | iskay /ˈiskaj/ | niso /niso/ |
| 你好 | hayej /hajex/ | pujamek /puhamek/ | pujamek /puhamek/ | limtam /limtam/ | sake bia /sake bia/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | kwei /kwej/ |
| 谢谢 | nehayij /nehajix/ | mai-tikut /majtikut/ | yuminsajme /juminsahme/ | surai /surai/ | bia bara /bia baɾa/ | añay /aɲaj/ | mikwetc /mikwetʃ/ |
| 好 | is /is/ | penker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | mando /mando/ | bia /bia/ | allin /aʎin/ | miloci /milotʃi/ |
| 布谷鸟 | hotsen'i /hotsenˈʔi/ | — | — | — | b̶ijũẽ /ɓiˈhũẽ/ | — | — |
页 1/4
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。