Chilunda
隆达语
Niger-Congo > Atlantic-Congo > Benue-Congo > Bantu(Guthrie zone L.52)
隆达语(Chilunda)是格思里分区 L.52 的班图语言,通行于赞比亚西北省与安哥拉、刚果民主共和国交界的地带。它的使用者是隆达-恩登布人(Lunda-Ndembu),其仪式生活因维克多·特纳(Victor Turner)1950 年代的田野调查而在人类学界闻名。它是典型的班图语言,有完整的名词类别系统——kawa「狗」复数 tuwa,mutondu「树」复数 nyitondu,katumbwa「星」复数 tutumbwa——其正字法在赞比亚各语言中别具一格,使用字母 ŋ(Nzambi「上帝」,kukeŋa「爱」,itaŋwa「太阳」)。隆达语有完整的《圣经》(1962 年,2004 年修订),并用于学校和广播,但日常词汇编纂十分薄弱:网上没有免费可得的大型隆达语词典,因此许多现代词汇在公开资料中并无记录。在姆维尼隆加和赞比西等农村地区,传承依然稳固。
使用地区
隆达语的31个核心词
水
meji
/medʒi/
火
kesi
/kesi/
太阳
itaŋwa
/itaŋwa/
月亮
kakweji
/kakwedʒi/
星
katumbwa
/katumbwa/
母亲
mama
/mama/
父亲
tata
/tata/
我
ami
/ami/
你
eyi
/eji/
名字
ijina
/idʒina/
眼睛
disu
/disu/
手
chikasa
/tʃikasa/
心
muchima
/mutʃima/
爱
kukeŋa
/kukeŋa/
树
mutondu
/mutondu/
房子
itala
/itala/
狗
kawa
/kawa/
猫
—
/—/
吃
kudya
/kudja/
喝
kunwa
/kunwa/
一
wumu
/wumu/
二
ayedi
/ajedi/
你好
mwani
/mwani/
谢谢
nasakalili
/nasakalili/
好
chachiwahi
/tʃatʃiwahi/
单词比较
与Niger-Congo > Atlantic-Congo > Benue-Congo > Bantu (Guthrie zone L.52)相关语言比较
| 含义 | 隆达语 | 卢瓦莱语 | 金本杜语 | 卢巴-卡赛语 | 卡翁德语 | 本巴语 | 塞纳语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | meji /medʒi/ | meya /meja/ | menha /meɲa/ | mâyi /maːji/ | mema /mema/ | amenshi /amenʃi/ | madzi /madzi/ |
| 火 | kesi /kesi/ | kakahya /kakahja/ | tubia /tubja/ | kapia /kapia/ | mujilo /mudʒilo/ | umulilo /umulilo/ | moto /moto/ |
| 太阳 | itaŋwa /itaŋwa/ | likumbi /likumbi/ | muanya /mwaɲa/ | dîba /diːba/ | juba /dʒuba/ | akasuba /akasuba/ | dzuwa /dzuwa/ |
| 月亮 | kakweji /kakwedʒi/ | kakweji /kakwedʒi/ | ngonde /ŋɡonde/ | ngondo /ŋɡondo/ | ñondo /ɲondo/ | umweshi /umweʃi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| 星 | katumbwa /katumbwa/ | tanganyeka /taŋɡaˈɲeka/ | tetembwa /teˈtembwa/ | mutoto /mutoto/ | lutanda /lutanda/ | intanda /intanda/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| 母亲 | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | bama /bama/ | bamayo /bamajo/ | mai /mai/ |
| 父亲 | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | batata /batata/ | bataata /bataːta/ | baba /baba/ |
| 我 | ami /ami/ | ami /ami/ | eme /eme/ | meme /meme/ | amiwa /amiwa/ | ine /ine/ | ine /ine/ |
| 你 | eyi /eji/ | ove /ove/ | eie /eje/ | wewe /wewe/ | obewa /obewa/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| 名字 | ijina /idʒina/ | lijina /liˈʒina/ | dijina /diˈʒina/ | dîna /diːna/ | jizhina /dʒiʒina/ | ishina /iʃina/ | dzina /dzina/ |
| 眼睛 | disu /disu/ | liso /liso/ | dixi /diʃi/ | dîsu /diːsu/ | jiso /dʒiso/ | ilinso /ilinso/ | diso /diso/ |
| 手 | chikasa /tʃikasa/ | livoko /livoko/ | lukwaku /lukwaku/ | tshianza /tʃianza/ | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ |
| 心 | muchima /mutʃima/ | mutima /mutima/ | muxima /muʃima/ | mucima /mutʃima/ | muchima /mutʃima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ |
| 爱 | kukeŋa /kukeŋa/ | zangi /zaŋɡi/ | henda /henda/ | dinanga /dinaŋɡa/ | butemwe /butemwe/ | ukutemwa /ukutemwa/ | kufuna /kufuna/ |
| 树 | mutondu /mutondu/ | mutondo /mutondo/ | mukune /mukune/ | mutshi /mutʃi/ | kichi /kitʃi/ | icimuti /itʃimuti/ | mtengo /mteŋɡo/ |
| 房子 | itala /itala/ | zuvo /zuvo/ | inzo /inzo/ | nzubu /nzubu/ | nzubo /nzubo/ | ing'anda /iŋːanda/ | nyumba /ɲumba/ |
| 狗 | kawa /kawa/ | kawa /kawa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| 猫 | — /—/ | katako /katako/ | kasalu /kasalu/ | nyao /ɲao/ | kapuso /kapuso/ | pushi /puʃi/ | paka /paka/ |
| 吃 | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kudia /kudia/ | kuja /kudʒa/ | ukulya /ukulja/ | kudya /kudja/ |
| 喝 | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunua /kunua/ | kutoma /kutoma/ | ukunwa /ukunwa/ | kumwa /kumwa/ |
| 一 | wumu /wumu/ | -mwe /mwe/ | -moxi /moʃi/ | umue /umue/ | umo /umo/ | cimo /tʃimo/ | posi /posi/ |
| 二 | ayedi /ajedi/ | -vali /vali/ | -iadi /jaːdi/ | bibidi /bibidi/ | bibili /bibili/ | fibili /fibili/ | piŵiri /piwiri/ |
| 你好 | mwani /mwani/ | mwane /mwane/ | kiebi /kiebi/ | moyo /mojo/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | muli shani /muli ʃani/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ |
| 谢谢 | nasakalili /nasakalili/ | nasakwilila /nasakwilila/ | kishukutu /kiʃukutu/ | tuasakidila /tuasakidila/ | nasakwilila /nasakwilila/ | natotela /natotela/ | ndatenda /ndatenda/ |
| 好 | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | -mwaza /mwaza/ | kiá /kja/ | bimpe /bimpe/ | kyawama /kjawama/ | chisuma /tʃisuma/ | nadidi /nadidi/ |
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。