𘬱𘬻𘭟 𘬐𘭦𘬰

契丹语

类蒙古语(Mongolic-Khitan branch、有争议)

语系类蒙古语(Mongolic-Khitan branch、有争议) 使用者歴史言語 / 現代話者なし 地区Liao dynasty empire(东北 中国、内蒙古、907–1125 公元) 罗马字Kane (2009) reconstruction 读音契丹語擬音

契丹語是遼朝(907—1125年)的語言,為統治從滿洲至中亞廣大帝國的契丹人所使用。契丹人創製了大字與小字兩套文字系統,但兩套文字至今僅得到部分解讀,契丹小字中能確定讀音的字符約佔20%。本條目僅收錄在遼代雙語碑銘、漢語對音及Kane(2009)與愛新覺羅·烏拉熙春研究中確切有據可查的語形,其餘均以破折號(—)標示。數詞與蒙古語、滿語有明顯同源關係,是資料最為充實的詞彙領域。

使用地区

契丹语的汉字读音

汉字 含义 读音 写法 IPA
one 𘬺om /əm/
two jur /dʒur/
three gur /ɡur/
four dur /dur/
five tau /tau/
six nil /nil/
seven dalu /dalu/
eight naim /naim/
nine isen /isen/
ten par /par/
sun nair /nair/
moon 𘭖𘭚𘭯sair /sair/
mountain ula /ʊla/
water us /ʊs/
fire gal /ɡal/
sky teŋri /tʰeŋri/
horse 𘭤𘭞morin /morin/
person küü /kʰuː/

来源

单词比较

与Mongolic (Para-Mongolic)相关语言比较

含义 契丹语女真语原始蒙古语中古蒙古语古典蒙古语卡尔梅克语东裕固语
muri /muri/ muke /muke/ *usun /usun/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ усн /usn/ ус /us/
niár /niar/ tuwa /tuwa/ *gal /gal/ ᠭᠠᠯ /ɣal/ ᠭᠠᠯ /ɡal/ гал /ɡal/ гал /ɡal/
太阳 𘲺 /nair/ šun /ʃun/ *naran /naran/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ нарн /narn/ нар /nar/
月亮 𘭧 /sair/ biya /bija/ *sara /sara/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ сар /sar/ сар /sar/
od /od/ usiha /usixa/ *hodun /hodun/ ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ ᠣᠳᠣᠨ /odun/ одн /odn/ ходэн /χoden/
母亲 eme /eme/ eme /eme/ *eke /eke/ ᠡᠭᠡ /eke/ ᠡᠬᠡ /eke/ ээҗ /eːdʒ/ ээж /eːʒ/
父亲 ai /ai/ ama /ama/ *ečige /ečige/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ аав /aːv/ аава /ɑːva/
bi /bi/ bi /bi/ *bi /bi/ ᠪᠢ /bi/ ᠪᠢ /bi/ би /bi/ би /bi/
1/4

汉字读音比较

与Para-Mongolic (Mongolic-Khitan branch, debated)相关语言比较

汉字 契丹语原始蒙古语锡伯语原始通古斯语满语女真语元代汉语 (八思巴字)
om /əm/ *nigen /*niɡen/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ emu /emu/ emu /emu/ ʔi /ʔi/
jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ juwe /dʑuwə/ *dʒuər /*dʒuər/ juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwe/ ʐɨ /ʐɨ/
gur /ɡur/ *gurba(n) /*gurban/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ sam /sam/
dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ duin /duin/ duin /duin/ sɿ /sɿ/
tau /tau/ *tabu(n) /*tabun/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ ʔu /ʔu/
nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ liw /liw/
dalu /dalu/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ tshi /tsʰi/
naim /naim/ *nayima(n) /*najiman/ jakūn /dʑakɯn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ ba /pa/
isen /isen/ *yersü(n) /*jersyn/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ kiw /kiw/
par /par/ *harba(n) /*harban/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ ši /ʂɨ/
1/2

LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。