Wallisertiitsch
瓦爾澤語
印歐語系(日耳曼語族、西日耳曼語支、高地德語、阿勒曼尼語、最高地阿勒曼尼語)
瓦爾瑟語(Wallisertiitsch)係中世紀瓦爾瑟人由上瓦萊(Wallis)遷徙時帶到瑞士、意大利、奧地利同列支敦士登各地零散阿爾卑斯山聚落嘅最高地阿勒曼尼德語(Highest Alemannic)變體。喺12至14世紀,封建領主為咗搵人開墾新清理出嚟嘅土地,吸引瓦爾瑟人(Walliser)遷入高海拔阿爾卑斯山谷。佢哋與世隔絕嘅山區社群保留咗最高地阿勒曼尼語嘅古老特徵(詞首 /k/ → /x/、保留詞尾輔音)同埋獨特嘅瓦爾瑟文化身分。喺意大利嘅奧斯塔山谷被承認為語言少數族群,當地嘅瓦爾瑟社群(Gressoney、Issime、Macugnaga)同意大利語、法語並列為官方語言。
使用地區
瓦爾澤語嘅31個核心詞
水
Wasser
/vasːər/
火
Für
/fyːr/
日頭
Sunna
/sʊnːa/
月光
Maa
/maː/
星
Stärn
/ʃtærn/
母親
Müeter
/myə̯tər/
父親
Atti
/atːi/
我
ich
/ix/
你
du
/du/
名
Name
/ˈnamə/
眼
Oug
/oʊɡ/
手
Hand
/hant/
心
Hërz
/hɛrts/
愛
Liebi
/liə̯bi/
樹
Boum
/boʊm/
屋
Hus
/huːs/
狗
Hund
/hʊnt/
貓
Chatz
/xats/
食
ässe
/æsə/
飲
trinke
/trɪŋkə/
一
eins
/æɪ̯ns/
二
zwei
/tsʋei/
你好
Grüössi
/ɡryə̯sːi/
多謝
Vergelts Gott
/fɛrɡɛlts ɡɔt/
好
guet
/ɡuə̯t/
布穀鳥
Gugger
/ˈɡʊɡər/
電腦
Computer
/komˈpjuːtər/
壽司
Sushi
/ˈsuʃi/
來源
單詞比較
同Indo-European (Germanic, West, High German, Alemannic, Highest Alemannic)相關語言比較
| 意思 | 瓦爾澤語 | 瑞士德語 | 瓦萊州德語 | 東法蘭克語 | 施瓦本語 | 德語(瑞士) | 意第緒語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | Wasser /vasːər/ | Wasser /vasːər/ | Wasser /ʋasːər/ | Wasser /vasːə/ | Wasser /vasə/ | Wasser /ˈvasər/ | וואַסער /vasər/ |
| 火 | Für /fyːr/ | Füür /fyːr/ | Fyyr /fyːr/ | Feier /faɪɐ/ | Feuer /foiɐ/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | פֿײַער /fajər/ |
| 日頭 | Sunna /sʊnːa/ | Sunne /sʊnə/ | Sunna /ˈsʊnːa/ | Sunn /sʊn/ | Sonne /sonə/ | Sonne /ˈsɔnə/ | זון /zun/ |
| 月光 | Maa /maː/ | Mond /moːnd/ | Mánu /ˈmaːnʊ/ | Maa /maː/ | Mond /moːnd/ | Mond /moːnt/ | לבֿנה /ləvɔnə/ |
| 星 | Stärn /ʃtærn/ | Stärn /ʃtærn/ | Stäru /ˈʃtæru/ | Stern /ʃtɛrn/ | Schtern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | שטערן /ʃtɛrn/ |
| 母親 | Müeter /myə̯tər/ | Mueter /muə̯tər/ | Mu̜eter /ˈmuə̯tər/ | Mudder /mʊdɐ/ | Mädder /mɛdɐ/ | Mutter /ˈmʊtər/ | מאַמע /mamə/ |
| 父親 | Atti /atːi/ | Vatter /fatər/ | Vattär /ˈfatːær/ | Vadder /fadɐ/ | Vadder /fadɐ/ | Vater /ˈfaːtər/ | טאַטע /tatə/ |
| 我 | ich /ix/ | ich /ɪx/ | ich /ɪç/ | i /i/ | i /i/ | ich /ɪx/ | איך /ix/ |
| 你 | du /du/ | du /duː/ | du /du/ | du /du/ | du /du/ | du /duː/ | דו /du/ |
| 名 | Name /ˈnamə/ | Name /ˈnaːmə/ | Namu /ˈnamu/ | Nama /ˈnamɐ/ | Nama /ˈnamə/ | Name /ˈnaːmə/ | נאָמען /ˈnɔmən/ |
| 眼 | Oug /oʊɡ/ | Aug /aʊ̯ɡ/ | Oig /ɔɪ̯ɡ/ | Aach /aːx/ | Aug /aʊɡ/ | Auge /ˈaʊɡə/ | אויג /ɔɪɡ/ |
| 手 | Hand /hant/ | Hand /hand/ | Hand /hand/ | Hand /hand/ | Hand /hand/ | Hand /hant/ | האַנט /hant/ |
| 心 | Hërz /hɛrts/ | Härz /hærts/ | Härz /hærts/ | Herz /hɛrts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛrts/ | האַרץ /harts/ |
| 愛 | Liebi /liə̯bi/ | Liebi /liə̯bi/ | Liebi /ˈliə̯bi/ | Liebe /liːbə/ | Liab /liə̯b/ | Liebe /ˈliːbə/ | ליבע /libə/ |
| 樹 | Boum /boʊm/ | Baum /baʊ̯m/ | Boum /bɔʊ̯m/ | Bauma /baʊmaː/ | Baum /baum/ | Baum /baʊm/ | בוים /bɔɪm/ |
| 屋 | Hus /huːs/ | Huus /huːs/ | Hus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Hous /haus/ | Haus /haʊs/ | הויז /hɔɪz/ |
| 狗 | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnd/ | Hung /hʊŋk/ | Hund /hʊnt/ | Hond /hond/ | Hund /hʊnt/ | הונט /hunt/ |
| 貓 | Chatz /xats/ | Chatz /xats/ | Chatza /ˈxatsa/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katze /ˈkɑtːsə/ | קאַץ /kats/ |
| 食 | ässe /æsə/ | ässe /æsə/ | ässu /ˈæsːʊ/ | esse /ɛsə/ | essa /ɛsə/ | essen /ˈɛsn̩/ | עסן /ɛsn/ |
| 飲 | trinke /trɪŋkə/ | trinke /trɪŋkə/ | trichu /ˈtrɪxʊ/ | trinke /trɪŋkə/ | drengga /dɾɛŋɡə/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | טרינקען /trɪŋkən/ |
| 一 | eins /æɪ̯ns/ | eis /æɪ̯s/ | eis /æɪ̯s/ | ans /ans/ | oine /ɔinə/ | eins /aɪ̯ns/ | איינס /eɪns/ |
| 二 | zwei /tsʋei/ | zwöi /tsʋøi/ | zwei /tsvɛi/ | zwaa /tsvaː/ | zwoi /tsvoɪ̯/ | zwei /tsvai/ | צוויי /tsvej/ |
| 你好 | Grüössi /ɡryə̯sːi/ | Grüezi /ɡryə̯tsi/ | Tagwol /ˈtaɡʋol/ | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | Grüß Gott /ɡryːs ɡɔt/ | Hallo /haˈloː/ | שלום־עליכם /ʃoləm aleɪxəm/ |
| 多謝 | Vergelts Gott /fɛrɡɛlts ɡɔt/ | Merci /mɛrsi/ | Vergälts Gott /ferˈɡæltsɡot/ | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | Danggschee /daŋkʃeː/ | danke /ˈdaŋkə/ | אַ דאַנק /a daŋk/ |
| 好 | guet /ɡuə̯t/ | guet /ɡuə̯t/ | güet /ɡyə̯t/ | guad /ɡuə̯d/ | guad /ɡuə̯d/ | gut /ɡuːt/ | גוט /ɡut/ |
| 布穀鳥 | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gutzgauch /ˈɡʊtsɡaʊx/ | Guckguck /ˈɡʊkɡʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | קוקאווקע /kuˈkavkə/ |
| 電腦 | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Computer /kɔmˈpjuːdɐ/ | — | Computer /komˈpjuːtər/ | קאָמפּיוטער /kɔmˈpjutɛr/ |
| 壽司 | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | — | Sushi /ˈsuʃi/ | סושי /ˈsuʃi/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。