Kölsch
科隆方言
印歐語系(日耳曼語族、西日耳曼語支、高地德語、中部、里普阿里語)
科隆方言(Kölsch)係科隆市同周邊一帶嘅里普利安法蘭克方言——屬於西中部德語變體,同標準德語有別(佢冇經歷晒高地德語輔音推移嘅所有階段:例如係 "Aug" 而唔係 "Auge",係 "joot" 而唔係 "gut"),亦同更北面嘅低地德語有別。佢有同科隆市緊密相連嘅強烈城市身分認同,包括用科隆方言唱嘅嘉年華歌曲(Karneval)、Kölsche Bier 啤酒文化,以及推動語言規範化嘅 Akademie för uns kölsche Sproch(1983年)。儘管德國政府將佢視為方言,Ethnologue 同 Glottolog 都承認佢係一種獨立語言。
使用地區
科隆方言嘅31個核心詞
水
Wasser
/vasɐ/
火
Füer
/fyːɐ/
日頭
Sonn
/zɔn/
月光
Mond
/moːnt/
星
Stään
/ʃtɛːn/
母親
Moder
/moːdɐ/
父親
Vatter
/fatɐ/
我
ich
/ɪɕ/
你
do
/doː/
名
Name
/ˈnaːmə/
眼
Auch
/aʊx/
手
Hand
/hant/
心
Hätz
/hɛts/
愛
Leev
/leːf/
樹
Boum
/baʊm/
屋
Huus
/huːs/
狗
Hongk
/hoŋk/
貓
Katz
/kats/
食
esse
/ɛsə/
飲
drinke
/dʁɪŋkə/
一
ein
/aɪn/
二
zwei
/tsvai/
你好
Tach
/tax/
多謝
Dankeschön
/daŋkəʃøːn/
好
joot
/joːt/
電腦
Computer
/komˈpjuːtɐ/
壽司
Sushi
/ˈzuʃi/
來源
單詞比較
同Indo-European (Germanic, West, High German, Central, Ripuarian)相關語言比較
| 意思 | 科隆方言 | 德語 | 德語(盧森堡) | 德語(奧地利) | 低地德語 | 德語(瑞士) | 初期新高地德語(路德時代) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Water /vɑːtɐ/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /ˈvasːər/ |
| 火 | Füer /fyːɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Füer /fyːɐ/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Fewr /foɪ̯r/ |
| 日頭 | Sonn /zɔn/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /sɔnə/ | Sünn /zʏn/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sonne /ˈzɔnə/ |
| 月光 | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Maan /maːn/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ |
| 星 | Stään /ʃtɛːn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Steern /steːrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ |
| 母親 | Moder /moːdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Moder /moːdɐ/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /ˈmʊtər/ |
| 父親 | Vatter /fatɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vader /fɑːdɐ/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtər/ |
| 我 | ich /ɪɕ/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ik /ɪk/ | ich /ɪx/ | ich /ɪç/ |
| 你 | do /doː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ |
| 名 | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Naam /naːm/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| 眼 | Auch /aʊx/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aːɡə/ | Oog /oːx/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Aug /aʊk/ |
| 手 | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Handt /hant/ |
| 心 | Hätz /hɛts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛɐts/ | Hart /haɐt/ | Herz /hɛrts/ | Hertz /hɛrts/ |
| 愛 | Leev /leːf/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Leev /leːf/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ |
| 樹 | Boum /baʊm/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baːm/ | Boom /boːm/ | Baum /baʊm/ | Bawm /baʊm/ |
| 屋 | Huus /huːs/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Hauß /haʊs/ |
| 狗 | Hongk /hoŋk/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ |
| 貓 | Katz /kats/ | Katze /katsə/ | Katze /katsə/ | Katze /kɑtsə/ | Katt /kat/ | Katze /ˈkɑtːsə/ | Katze /ˈkatsə/ |
| 食 | esse /ɛsə/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | eten /eːtn̩/ | essen /ˈɛsn̩/ | essen /ˈɛsːən/ |
| 飲 | drinke /dʁɪŋkə/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | drinken /drɪŋkn̩/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ |
| 一 | ein /aɪn/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | oans /ɑːns/ | een /eːn/ | eins /aɪ̯ns/ | eyn /aɪ̯n/ |
| 二 | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvai/ | twee /tveː/ | zwei /tsvai/ | zwey /tsvaɪ/ |
| 你好 | Tach /tax/ | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Moin /mɔɪn/ | Hallo /haˈloː/ | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ |
| 多謝 | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Danke /daŋkə/ | Dankschöön /daŋkʃøːn/ | danke /ˈdaŋkə/ | Danck /daŋk/ |
| 好 | joot /joːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | good /ɡoːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ |
| 電腦 | Computer /komˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | — | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Rechenmeister /ˈrɛçənˌmaɪstər/ |
| 壽司 | Sushi /ˈzuʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ | — | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Stockfisch /ˈʃtɔkfɪʃ/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。