Volapük
Волапюк
штучна (допоміжна, схематична)
Волапюк — це штучна міжнародна допоміжна мова, створена у 1879-1880 роках німецьким католицьким священником Йоганном Мартіном Шлеєром. Це була перша штучна мова, що здобула значне міжнародне коло прихильників — на піку в 1889 році існувало понад 200 товариств волапюка та близько 25 журналів, — проте швидкі внутрішні чвари щодо реформи, а також поява есперанто (1887), яке виявилося простішим і політично інклюзивнішим, спричинили її майже повний занепад уже до 1890-х років. Волапюк вирізняється вкрай схематичною аглютинативною морфологією, чотирма відмінками та багатою на умлаути лексикою, утвореною від англійських коренів, спотворених правилами конструювання Шлеєра. Реформа «Волапюк Віфік» (Volapük Vifik, «швидкий волапюк») Арі де Йонга 1931 року створила сучасний стандарт, яким сьогодні активно послуговуються близько 20-30 осіб.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Волапюк
Вода
vat
/vat/
Вогонь
fil
/fil/
Сонце
sol
/sol/
Місяць
mun
/mun/
Зірка
stel
/stel/
Мати
mot
/mot/
Батько
fat
/fat/
Я
ob
/ob/
Ти
ol
/ol/
Ім'я
nem
/nem/
Око
log
/loɡ/
Рука
nam
/nam/
Серце
lad
/lad/
Любов
löf
/løf/
Дерево
bim
/bim/
Дім
dom
/dom/
Собака
dog
/doɡ/
Кішка
kat
/kat/
Їсти
fidön
/fidøn/
Пити
drinön
/drinøn/
Один
bal
/bal/
Два
tel
/tel/
Привіт
glidis
/ɡlidis/
Дякую
danö
/danø/
Добрий
gudik
/ɡudik/
Комп’ютер
nünöm
/nyˈnøm/
Джерела
- Schleyer (1880) Volapük: Die Weltsprache
- Sprague (1888) Hand-Book of Volapük
- Glottolog: vola1234
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Constructed (auxiliary, schematic)
| Значення | Волапюк | Піджин | Біслама | Креольська Торресової протоки | Кріо | Багамська креольська | Сінгліш |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | vat /vat/ | wata /wata/ | wota /wota/ | woda /woda/ | wata /ˈwata/ | watah /wɑːtə/ | water /ˈwɔːtə/ |
| Вогонь | fil /fil/ | faea /faja/ | faea /faea/ | paya /paja/ | faya /ˈfaja/ | fyah /fajə/ | fire /fajə/ |
| Сонце | sol /sol/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ | son /sɔn/ | sun /san/ |
| Місяць | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ |
| Зірка | stel /stel/ | sta /sta/ | sta /sta/ | sta /sta/ | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ |
| Мати | mot /mot/ | mami /mami/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mother /ˈmadə/ |
| Батько | fat /fat/ | dadi /dadi/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /ˈpapa/ | daddy /dadi/ | father /ˈfadə/ |
| Я | ob /ob/ | mi /mi/ | mi /mi/ | ai /ai/ | mi /mi/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ |
| Ти | ol /ol/ | iu /iu/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | you /juː/ | you /ju/ |
| Ім'я | nem /nem/ | nem /nem/ | nem /nem/ | nem /nem/ | nem /nɛm/ | name /neɪm/ | name /nem/ |
| Око | log /loɡ/ | ae /ae/ | ae /ae/ | ai /aj/ | ay /aj/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ |
| Рука | nam /nam/ | han /han/ | han /han/ | han /han/ | an /an/ | han /han/ | hand /hɛn/ |
| Серце | lad /lad/ | hat /hat/ | bel /bel/ | hart /hart/ | at /at/ | hart /hɑːt/ | heart /hat/ |
| Любов | löf /løf/ | lavem /lavem/ | laekem /laekem/ | lavem /lavɛm/ | lɛk /lɛk/ | love /lɔv/ | love /laf/ |
| Дерево | bim /bim/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tik /tik/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ |
| Дім | dom /dom/ | haos /haos/ | haos /haos/ | haus /haʊs/ | os /ɔs/ | house /haus/ | house /haʊs/ |
| Собака | dog /doɡ/ | dogi /doɡi/ | dog /doɡ/ | dog /dɔɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dawg /dɔɡ/ | dog /dɔk/ |
| Кішка | kat /kat/ | puskat /puskat/ | pusi /pusi/ | pusiket /pusiket/ | pus /pus/ | cat /kat/ | cat /kɛt/ |
| Їсти | fidön /fidøn/ | kaikai /kajkaj/ | kakae /kakae/ | kaikai /kajkaj/ | it /it/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ |
| Пити | drinön /drinøn/ | dring /driŋ/ | dring /driŋ/ | dringk /driŋk/ | drink /drɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ |
| Один | bal /bal/ | wanfala /wanfala/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | one /wan/ | one /wan/ |
| Два | tel /tel/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | two /tuː/ | two /tu/ |
| Привіт | glidis /ɡlidis/ | halo /halo/ | halo /halo/ | wis wei /wis wej/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | wuhz hapnin /wʊz hapnɪn/ | hello lah /hɛlo lɑː/ |
| Дякую | danö /danø/ | tagio /taɡio/ | tangkyu /taŋkju/ | eso /ɛso/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tank ya /taŋk jə/ | thanks /tɛŋks/ |
| Добрий | gudik /ɡudik/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊt/ |
| Комп’ютер | nünöm /nyˈnøm/ | — | — | — | — | — | computer /kɔmˈpjutə/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.