Ibibio
Ібібіо
атлантично-конголезька сім'я (гілка кросс-рівер, група нижній кросс)
Ібібіо (або його близькоспоріднений кластер ібібіо-ефік) — одна з основних мов кросс-ривер південно-східної Нігерії, причому народ ібібіо становить четверту за чисельністю етнічну групу Нігерії. Тональна, з розвиненою дієслівною морфологією. Близькоспоріднена ефік (efi) історично була мовою торгівлі в басейні Кросс-Ривер та основою одного з найдавніших корінних перекладів Біблії в Західній Африці (1846).
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Ібібіо
Вода
mmọñ
/m̩mɔŋ/
Вогонь
ikañ
/ikaŋ/
Сонце
utin
/utin/
Місяць
ọfiọñ
/ɔfiɔŋ/
Зірка
ntantaafiọñ
/ntantaːfiɔŋ/
Мати
eka
/eka/
Батько
ete
/ete/
Я
ami
/àmì/
Ти
afo
/àfò/
Ім'я
enyịñ
/ɛɲɪŋ/
Око
enyin
/eɲin/
Рука
ubọk
/ubɔk/
Серце
esit
/esit/
Любов
ima
/ima/
Дерево
eto
/eto/
Дім
ufọk
/ufɔk/
Собака
ebua
/ebua/
Кішка
ekpe
/ekpe/
Їсти
dia
/dia/
Пити
ñwọñ
/ŋwɔŋ/
Один
kiet
/kiet/
Два
iba
/ìbà/
Привіт
mesiere
/mesiere/
Дякую
sọsọñọ
/sɔsɔŋɔ/
Добрий
mfọn
/mfɔn/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Atlantic-Congo (Cross River, Lower Cross)
| Значення | Ібібіо | Ефік | Мета | Лінгала | Фанг | Агхем | Темне |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | mmọñ /m̩mɔŋ/ | mmọñ /m̩mɔŋ/ | mə /mə/ | máí /mai/ | mendim /mendim/ | mê' /meʔ/ | mant /mant/ |
| Вогонь | ikañ /ikaŋ/ | ikañ /ikaŋ/ | mɔŋ /mɔŋ/ | mɔ́tɔ /mɔtɔ/ | ndoa /ndoa/ | ìmáa' /imáaʔ/ | anang /anaŋ/ |
| Сонце | utin /utin/ | utin /utin/ | nyam /ɲam/ | mói /moi/ | zòp /zop/ | kû' /kuʔ/ | arɛ /arɛ/ |
| Місяць | ọfiọñ /ɔfiɔŋ/ | ọfiọñ /ɔfiɔŋ/ | nuŋ /nuŋ/ | sánzá /sanza/ | ngɔn /ŋɡɔn/ | nâa' /naːʔ/ | arai /arai/ |
| Зірка | ntantaafiọñ /ntantaːfiɔŋ/ | ntantaọfiọn̄ /n̩tantaˈɔfiɔŋ/ | ntsə́ /ntsə́/ | monzoto /monzɔtɔ/ | ótéteŋ /ótéteŋ/ | ntsə́ /ntsə́/ | woray /woraj/ |
| Мати | eka /eka/ | eka /eka/ | ma /ma/ | mamá /mama/ | nyia /ɲia/ | mò /mo/ | ya /ja/ |
| Батько | ete /ete/ | ete /ete/ | ta /ta/ | tatá /tata/ | tara /tara/ | tâ /ta/ | pa /pa/ |
| Я | ami /àmì/ | ami /aˈmi/ | mə̀ /mə̀/ | ngai /ⁿɡai/ | me /me/ | à /à/ | mi /mi/ |
| Ти | afo /àfò/ | afo /aˈfo/ | ò /ò/ | yo /jo/ | wè /wè/ | ò /ò/ | mʌ /mʌ/ |
| Ім'я | enyịñ /ɛɲɪŋ/ | enyịn̄ /ɛˈɲɪŋ/ | ə́ɲə́ /ə́ɲə́/ | nkombo /ⁿkombo/ | djoè /dʒoɛ/ | yə́ŋ /jə́ŋ/ | es /ɛs/ |
| Око | enyin /eɲin/ | enyin /eɲin/ | dzi /dzi/ | líso /liso/ | dis /dis/ | dyiá /djia/ | ari /ari/ |
| Рука | ubọk /ubɔk/ | ubọk /ubɔk/ | boa /boa/ | lobɔ́kɔ /lobɔkɔ/ | wɔ /wɔ/ | kwô' /kwoʔ/ | anpa /anpa/ |
| Серце | esit /esit/ | esit /esit/ | mu /mu/ | motéma /motema/ | nle /nle/ | mwâ /mwa/ | ka-yɔn /kajɔn/ |
| Любов | ima /ima/ | ima /ima/ | kɔŋ /kɔŋ/ | bolíngo /boliŋɡo/ | ndzem /ndzem/ | nkòŋ /ŋkoŋ/ | ka-haŋkə /kahaŋkə/ |
| Дерево | eto /eto/ | eto /eto/ | ti /ti/ | nzété /nzete/ | eli /eli/ | kpa' /kpaʔ/ | kʌ-ant /kʌant/ |
| Дім | ufọk /ufɔk/ | ufọk /ufɔk/ | nda /nda/ | ndáko /ndako/ | nda /nda/ | ndô /ndo/ | anseth /ansetʰ/ |
| Собака | ebua /ebua/ | ebua /ebua/ | mbu /mbu/ | mbwá /mbwa/ | mvu /mvu/ | mbî /mbi/ | kabul /kabul/ |
| Кішка | ekpe /ekpe/ | nyabudaha /ɲabudaha/ | guŋ /ɡuŋ/ | nyáu /ɲau/ | esin /esin/ | gò /ɡo/ | kanaŋ /kanaŋ/ |
| Їсти | dia /dia/ | dia /dia/ | mé /me/ | kolía /kolia/ | di /di/ | nîa /nia/ | ði /ði/ |
| Пити | ñwọñ /ŋwɔŋ/ | ñwọñ /ŋwɔɲ/ | nyo /ɲo/ | komɛ́la /komɛla/ | nyu /ɲu/ | nyâa /ɲaː/ | di /di/ |
| Один | kiet /kiet/ | kiet /kiet/ | mɔ /mɔ/ | mɔ̌kɔ́ /mɔkɔ/ | bok /bok/ | mò /mo/ | piɲ /piɲ/ |
| Два | iba /ìbà/ | iba /iˈba/ | bɛ́ /bɛ́/ | mibale /mibale/ | bɛ̀ /bɛ̀/ | bɔ́ʔɔ́ /bɔ́ʔɔ́/ | ka-rəŋ /rəŋ/ |
| Привіт | mesiere /mesiere/ | mọñọ /mɔɲɔ/ | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ | mbóte /mbote/ | mbolo /mbolo/ | kâa' /kaːʔ/ | seke /seke/ |
| Дякую | sọsọñọ /sɔsɔŋɔ/ | sọsọñọ /sɔsɔɲɔ/ | nfɔn /nfɔn/ | matɔ́ndɔ /matɔndɔ/ | akiba /akiba/ | ŋyaa' /ŋjaːʔ/ | sɔŋ /sɔŋ/ |
| Добрий | mfọn /mfɔn/ | eti /eti/ | mwa /mwa/ | malámu /malamu/ | mbeng /mbeŋ/ | mwâ' /mwaʔ/ | lɔŋ /lɔŋ/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.