Chamoru
Чаморро
австронезійський (західний малайсько-полінезійський)
Чаморо — корінна мова Гуаму та Північних Маріанських островів. За століття іспанського панування мова збагатилася величезним пластом іспанської лексики; структура іменникового словосполучення також перебудована за іспанською моделлю.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Чаморро
Вода
hånom
/ˈhɑnom/
Вогонь
guafi
/ɡʷafi/
Сонце
atdao
/atdao/
Місяць
pulan
/pulan/
Зірка
puti'on
/putiˈʔon/
Мати
nana
/nana/
Батько
tata
/tata/
Я
guåhu
/ˈɡwɑhu/
Ти
hågu
/ˈhɑgu/
Ім'я
na'an
/ˈnaʔan/
Око
måta
/ˈmɑtæ/
Рука
kånnai
/kaːnnai/
Серце
korason
/koɾason/
Любов
guaiya
/ɡʷaidza/
Дерево
trongkon
/tɾoŋkon/
Дім
guma'
/ɡumaʔ/
Собака
ga'lågu
/ɡaʔlaːɡu/
Кішка
katu
/katu/
Їсти
kånno'
/kaːnnoʔ/
Пити
gimen
/ɡimen/
Один
unu
/unu/
Два
dos
/dos/
Привіт
håfa adai
/haːfa adai/
Дякую
si yu'os ma'åse'
/si juʔos maʔaːseʔ/
Добрий
maolek
/maolek/
Комп’ютер
kompiuta
/komˈpiuta/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian (Western Malayo-Polynesian)
| Значення | Чаморро | Хілігайнон | Центральна біколь | Варай | Себуано | Північномолукська малайська | Індонезійська |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | hånom /ˈhɑnom/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | aer /aer/ | air /ˈa.ir/ |
| Вогонь | guafi /ɡʷafi/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | api /api/ | api /api/ |
| Сонце | atdao /atdao/ | adlaw /ʔadlaw/ | saldang /salˈdaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ |
| Місяць | pulan /pulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Зірка | puti'on /putiˈʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Мати | nana /nana/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | inahan /inahan/ | mama /mama/ | ibu /ibu/ |
| Батько | tata /tata/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | amahan /amahan/ | papa /papa/ | ayah /ajah/ |
| Я | guåhu /ˈɡwɑhu/ | ako /ʔaˈko/ | ako /ʔako/ | ako /ʔako/ | ako /ʔaˈko/ | kita /kita/ | saya /saja/ |
| Ти | hågu /ˈhɑgu/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ika /ʔika/ | ikaw /ʔikaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ngana /ŋana/ | kamu /kamu/ |
| Ім'я | na'an /ˈnaʔan/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngalan /ˈŋalan/ | nama /nama/ | nama /nama/ |
| Око | måta /ˈmɑtæ/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Рука | kånnai /kaːnnai/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamot/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamot/ | tangang /taŋaŋ/ | tangan /taŋan/ |
| Серце | korason /koɾason/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | puso /puso/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | hati /hati/ | hati /hati/ |
| Любов | guaiya /ɡʷaidza/ | gugma /ɡuɡma/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ |
| Дерево | trongkon /tɾoŋkon/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | pohong /pohoŋ/ | pohon /pohon/ |
| Дім | guma' /ɡumaʔ/ | balay /balaj/ | harong /haɾoŋ/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | ruma /ruma/ | rumah /rumah/ |
| Собака | ga'lågu /ɡaʔlaːɡu/ | ido /ʔidɔ/ | ayam /ajam/ | ayam /ˈʔajam/ | iro /iɾo/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Кішка | katu /katu/ | kuting /kutiŋ/ | ikos /ikos/ | misay /misaj/ | iring /iɾiŋ/ | ikung /ikuŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Їсти | kånno' /kaːnnoʔ/ | kaon /kaʔɔn/ | kakanon /kakanon/ | kaon /kaʔon/ | kaon /kaʔon/ | makang /makaŋ/ | makan /makan/ |
| Пити | gimen /ɡimen/ | inom /ʔinɔm/ | inumon /inumon/ | inom /ʔinɔm/ | inom /inom/ | minong /minoŋ/ | minum /minum/ |
| Один | unu /unu/ | isa /ʔisa/ | saro /saɾo/ | usa /ʔusa/ | usa /usa/ | satu /satu/ | satu /satu/ |
| Два | dos /dos/ | duha /duˈha/ | duwa /duwa/ | duha /duha/ | duha /duˈha/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Привіт | håfa adai /haːfa adai/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | cerang /tʃeraŋ/ | halo /ˈhalo/ |
| Дякую | si yu'os ma'åse' /si juʔos maʔaːseʔ/ | salamat /salamat/ | dios mabalos /dios mabalos/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | tarima kase /tarima kase/ | terima kasih /tərima kasih/ |
| Добрий | maolek /maolek/ | maayo /maʔajɔ/ | marhay /maɾhaj/ | maupay /maʔupaj/ | maayo /maʔajo/ | bae /bae/ | baik /baiʔ/ |
| Комп’ютер | kompiuta /komˈpiuta/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | komputer /komˈputər/ | komputer /kɔmˈputər/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.