ภาษาโดมารี

ภาษาโดมารีเป็นภาษากลุ่มอินโด-อารยันของชาวโดม อันเป็นชุมชนเร่ร่อนที่กระจายตัวตั้งแต่ตุรกีและคอเคซัสผ่านเลแวนต์ไปจนถึงอียิปต์และอิหร่าน ภาษานี้เป็นญาติห่าง ๆ ของภาษาโรมานี มิใช่บรรพบุรุษของภาษาโรมานี เพราะทั้งสองกลุ่มออกจากอินเดียแยกกัน ภาษาถิ่นเดียวที่มีการพรรณนาไว้อย่างละเอียดคือภาษาถิ่นเยรูซาเลมที่ Yaron Matras บันทึกไว้ในคริสต์ทศวรรษ 1990 ซึ่งแก่นคำอินเดียที่สืบทอดมา (pani 'น้ำ', xast 'มือ', kuri 'บ้าน') ยังคงอยู่ภายในไวยากรณ์ที่อิ่มตัวด้วยภาษาอาหรับปาเลสไตน์ — คำสันธาน คำบุพบท คำเลขที่มากกว่าห้า และกริยาช่วยแสดงทัศนภาวะส่วนใหญ่ล้วนยืมมาทั้งดุ้น คำนามยังคงปัจจัยการกแบบอินเดียไว้ ขณะที่คำกริยารับเครื่องหมายการณ์ลักษณะและทัศนภาวะที่มาจากภาษาอาหรับได้อย่างอิสระ ทำให้โดมารีเป็นระบบภาษาอินโด-อารยันที่ถูกปรับโครงสร้างจากการสัมผัสภาษาอย่างหนักที่สุดระบบหนึ่งเท่าที่มีบันทึกไว้ ภาษานี้ไม่มีอักขรวิธีมาตรฐาน และเมื่อเขียนก็เขียนด้วยการถอดอักษรละติน หรือบางครั้งด้วยอักษรอาหรับหรืออักษรฮีบรู คำกริยาในที่นี้อ้างอิงเป็นรากคำเปล่า ๆ ตามรูปที่ใช้ในคลังคำศัพท์ของมาทราส ยูเนสโกจัดภาษาโดมารีว่าใกล้สูญอย่างรุนแรง ในเยรูซาเลมมีผู้พูดเหลือไม่ถึง 200 คน และสมาชิกชุมชนราว 1,200 คนส่วนใหญ่ในปัจจุบันเติบโตขึ้นมาโดยพูดภาษาอาหรับ