Luwili
ภาษาลูเวียน
ตระกูลอินโด-ยูโรเปียน (อนาโตเลีย) · รูปแบบทางประวัติศาสตร์ / ที่ซ่อน
ภาษาลูเวียนเป็นภาษาอินโด-ยูโรเปียนสาขาอนาโตเลียที่ใกล้ชิดกับภาษาฮิตไทต์ และมีหลักฐานตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสต์ศักราชในอนาโตเลียและซีเรียตอนเหนือ ภาษานี้สืบทอดผ่านประเพณีการเขียนสองแบบ ได้แก่ ภาษาลูเวียนอักษรลิ่มซึ่งพบเป็นหลักในข้อความและแผ่นดินเหนียวจากหอจดหมายเหตุฮิตไทต์ กับภาษาลูเวียนอักษรภาพซึ่งใช้อักษรภาพพื้นเมืองของอนาโตเลียที่ไม่เกี่ยวข้องกับอักษรภาพอียิปต์ หลังจักรวรรดิฮิตไทต์ล่มสลายราว 1200 ปีก่อนคริสต์ศักราช จารึกอักษรภาพยังใช้ต่อในรัฐยุคเหล็ก เช่น คาร์เคมิช เมลิด และทาบาล จนถึงการขยายอำนาจของอัสซีเรียในคริสต์ศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสต์ศักราช การค้นพบจารึกสองภาษาลูเวียน–ฟินิเชียที่คาราเตเปในปี 1947 ช่วยในการถอดความ และการแก้ไขค่าการอ่านเครื่องหมายในคริสต์ทศวรรษ 1970 ยืนยันอย่างมั่นคงขึ้นว่าข้อความอักษรภาพเหล่านี้บันทึกภาษาลูเวียน
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาลูเวียน
น้ำ
wār
/waːr/
ไฟ
—
/—/
ดวงอาทิตย์
𔖖𔓚
/ˈtiwad/
ดวงจันทร์
𔓜𔒄𔗦
/ˈarmas/
ดาว
—
/—/
แม่
anni-
/ˈanni/
พ่อ
𔐞𔑣𔓯𔗔
/ˈtadis/
ฉัน
𔐀
/ˈamu/
คุณ
tu
/tu/
ชื่อ
𔐓𔓇𔒄𔖪
/ˈalamantsa/
ตา
tawi-
/ˈtawi/
มือ
𔑁𔓯𔑶𔖸
/ˈistri/
ใจ
—
/—/
รัก
—
/—/
ต้นไม้
—
/—/
บ้าน
𔔙𔐤𔖪
/ˈparnantsa/
หมา
zuwana-
/tsuˈwana/
แมว
—
/—/
กิน
ad-
/ad/
ดื่ม
—
/—/
หนึ่ง
—
/—/
สอง
—
/—/
สวัสดี
—
/—/
ขอบคุณ
—
/—/
ดี
wasu-
/ˈwaːsu/
แหล่งข้อมูล
- Melchert (2003) The Luwians
- Hawkins (2000) Corpus of Hieroglyphic Luwian Inscriptions
- Glottolog: luwi1235
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Indo-European (Anatolian) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาลูเวียน | ภาษาฟริเจีย | ภาษาเวเนติก | ภาษาเมโรอิติก | ภาษาเมสซาปิก | ภาษาญี่ปุ่น-เกาหลีดั้งเดิม | ภาษาออสคัน |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | wār /waːr/ | — /—/ | ouriom /ˈou.ri.om/ | 𐦠𐦶 /ato/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ไฟ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดวงอาทิตย์ | 𔖖𔓚 /ˈtiwad/ | — /—/ | — /—/ | 𐦨𐦯 /ˈmasa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดวงจันทร์ | 𔓜𔒄𔗦 /ˈarmas/ | masê /maˈseː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดาว | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| แม่ | anni- /ˈanni/ | mater /ˈmater/ | matur /ˈma.tur/ | — /—/ | — /—/ | *əma /əma/ | maatúf /maːtof/ |
| พ่อ | 𔐞𔑣𔓯𔗔 /ˈtadis/ | atas /aˈtas/ | — /—/ | — /—/ | ana /ˈana/ | *əpa /əpa/ | patír /patiːr/ |
| ฉัน | 𔐀 /ˈamu/ | az /az/ | eχo /ˈexo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | egom /egom/ |
| คุณ | tu /tu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | tú /tuː/ |
| ชื่อ | 𔐓𔓇𔒄𔖪 /ˈalamantsa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | númen /nuːmen/ |
| ตา | tawi- /ˈtawi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| มือ | 𔑁𔓯𔑶𔖸 /ˈistri/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | manim /manim/ |
| ใจ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| รัก | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ต้นไม้ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| บ้าน | 𔔙𔐤𔖪 /ˈparnantsa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | trííbúm /triːbom/ |
| หมา | zuwana- /tsuˈwana/ | kan /kan/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| แมว | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| กิน | ad- /ad/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดื่ม | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หนึ่ง | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| สอง | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | dús /duːs/ |
| สวัสดี | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ขอบคุณ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดี | wasu- /ˈwaːsu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก