ภาษาโอนอนดากา

ภาษาโอนันดากา (Onoñda’gegá’; ISO 639-3: ono) เป็นภาษาอิโรกัวส์เหนือของโอนันดากาเนชัน ซึ่งเป็นหนึ่งในชาติสมาชิกสมาพันธรัฐเฮาเดโนโซนี และใช้ในตอนกลางของรัฐนิวยอร์กกับเขตซิกซ์เนชันส์ออฟเดอะแกรนด์ริเวอร์ในรัฐออนแทรีโอ เหลือผู้พูดคล่องแคล่วประมาณ 50 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ ภาษาจึงอยู่ในภาวะใกล้สูญขั้นวิกฤต แม้ว่าสมาชิกชุมชนจะกำลังเรียนเป็นภาษาที่สอง ภาษาโอนันดากามีลักษณะพหุสังเคราะห์และเน้นคำกริยา คำกริยามีปัจจัยนำหน้าสรรพนามและปัจจัยท้ายบอกการณ์ลักษณะ และอาจรวมรากคำนามไว้ได้ ส่วนลำดับองค์ประกอบค่อนข้างยืดหยุ่น อักขรวิธีฐานละตินของชุมชนใช้อะพอสทรอฟีแทนเสียงกักเส้นเสียง ใช้ ñ แทนการออกเสียงขึ้นจมูก ใช้จุดกลางแทนความยาวของสระ และใช้เครื่องหมายเสียงสูงแทนการลงน้ำหนัก ภาษานี้ยังเป็นแกนกลางของพิธีกรรม กฎหมาย และชีวิตสาธารณะ โอนันดากาเนชันเปิดศูนย์ภาษาโดยเฉพาะในปี 2011 และชั้นเรียน บันทึกเสียง พจนานุกรม ตลอดจนงานเรียนแบบดื่มด่ำช่วยเสริมการถ่ายทอดภาษา