ภาษางานาซัน

ภาษางานาซัน (Ӈаасан หรือเรียกอีกชื่อว่า ตัฟกี) เป็นภาษาตระกูลยูรัลสาขาซาโมเยดที่พูดกันบนคาบสมุทรไตมีร์ ณ ขอบเหนือสุดของยูเรเชีย (เป็นภาษาที่อยู่เหนือสุดในโลกเมื่อพิจารณาตามอาณาเขต) มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับภาษาเอเนตส์ภายในสาขาซาโมเยดเหนือ มีชื่อเสียงในวงวรรณกรรมภาษาศาสตร์ด้วยระบบหน่วยคำแบบรูปติดต่อ (agglutinative) ที่เกือบสมบูรณ์แบบ การกลมกลืนของสระ และระบบการแปรเสียงพยัญชนะ (consonant gradation) ซึ่งได้รับการอธิบายอย่างละเอียดโดย Tereshchenko (1979), Helimski (1998) และ Wagner-Nagy (2018) อยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์ขั้นวิกฤต: เหลือผู้พูดที่คล่องเพียงราว ~125 คน ซึ่งล้วนเป็นผู้สูงอายุ ชาวงานาซันเป็นผู้เลี้ยงกวางเรนเดียร์ตามประเพณี และเป็นกลุ่มสุดท้ายในยูเรเชียที่ยังคงรักษาพิธีกรรมทางศาสนาแบบหมอผี (shamanic) ไว้จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 20