Kĩmĩĩru
ภาษาเมรู
ไนเจอร์-คองโก (แอตแลนติก-คองโก, บันตู, E.50 / E.60 — กลุ่มภาษาภูเขาเคนยา)
เมรู (Kĩmĩĩru) เป็นภาษาบันตูของเคนยาตอนกลาง พูดโดยชาวอาเมรูบนเนินเขาด้านตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือของภูเขาเคนยา มีผู้พูดราว 2 ล้านคน ภาษานี้อยู่ในกลุ่มภูเขาเคนยาของเขตบันตู E.50 / E.60 ร่วมกับภาษากิกูยู (ki) เอ็มบู (ebu) และคัมบา (kam) ซึ่งมีคำศัพท์ร่วมเชื้อสายเป็นจำนวนมากและมีระบบสระ 7 เสียงที่มีการตัดกันแบบ ATR ระบบอักขรวิธีใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรรูปทิลเดอบน ĩ และ ũ เพื่อทำเครื่องหมายรูปแปรที่ไม่ใช่ ATR (เสียงหย่อน) ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่ใช้ร่วมกับภาษากิกูยูและเอ็มบู ภาษาเมรูประกอบด้วยรูปแปรที่เข้าใจกันได้หลายรูปแบบ ได้แก่ อิเมนติ (ใหญ่ที่สุดและเป็นพื้นฐานของภาษาเมรูเขียนมาตรฐาน) ติกาเนีย อิเกมเบ อิโกจี มวิมบี-มูทัมบี และชูกา ส่วนทารากาซึ่งพูดกันบริเวณชายขอบทางใต้ บางครั้งจัดเป็นภาษาแยกต่างหาก คัมภีร์ไบเบิลได้รับการแปลครบถ้วนภายในปี ค.ศ. 1964 ภาษาเมรูได้รับการรับรองเป็นภาษาพื้นเมืองของเคนยาภายใต้รัฐธรรมนูญปี ค.ศ. 2010 และใช้ในการศึกษาระดับประถมและการกระจายเสียงระดับภูมิภาค
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาเมรู
น้ำ
rũũjĩ
/ɾuːdʒi/
ไฟ
mwaki
/mwaki/
ดวงอาทิตย์
rĩũa
/ɾiua/
ดวงจันทร์
mweri
/mweɾi/
ดาว
njata
/ɲdʒata/
แม่
mami
/mami/
พ่อ
baba
/baba/
ฉัน
nyie
/ɲie/
คุณ
wee
/weː/
ชื่อ
rĩĩtwa
/ɾɪːtwa/
ตา
rĩĩthwa
/ɾiːθwa/
มือ
njara
/ndʒaɾa/
ใจ
ngoro
/ŋɡoɾo/
รัก
wendo
/wendo/
ต้นไม้
mũtĩ
/muti/
บ้าน
nyomba
/ɲomba/
หมา
ngiti
/ŋɡiti/
แมว
nyau
/ɲau/
กิน
kũrĩa
/kuɾia/
ดื่ม
kũnyũa
/kuɲua/
หนึ่ง
ĩmwe
/imwe/
สอง
ijĩrĩ
/idʒɪɾɪ/
สวัสดี
mwega
/mweɡa/
ขอบคุณ
nĩ baba
/ni baba/
ดี
mwega
/mweɡa/
แหล่งข้อมูล
- Ethnologue 27: Meru
- Glottolog: Meru (meru1247)
- Maho (2009) NUGL Online (Bantu E.50/E.60 group)
- Marete (1986) The Meru People
- Möhlig (1974) A dialectological grammar of Meru
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Niger-Congo (Atlantic-Congo, Bantu, E.50/E.60 — Mount Kenya cluster) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาเมรู | ภาษาเอ็มบู | ภาษากีกูยู | ภาษากัมบา | ภาษาอาซู | ภาษาเอ็นเดา | ภาษาญาตูรู |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | rũũjĩ /ɾuːdʒi/ | mai /mai/ | maaĩ /maːi/ | kĩw'ũ /kiwu/ | mende /mende/ | mvura /mvuɾa/ | maazi /maːzi/ |
| ไฟ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mshika /mʃika/ | muriro /muɾiɾo/ | moto /moto/ |
| ดวงอาทิตย์ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiwa/ | syũa /sjua/ | idhuva /iðuʋa/ | zuva /zuva/ | nzua /nzua/ |
| ดวงจันทร์ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mwei /mwei/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | umweri /umweɾi/ |
| ดาว | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | nzaĩ /nzai/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyedzi /ɲeɲedzi/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ |
| แม่ | mami /mami/ | mami /mami/ | maitũ /maitu/ | mwaitũ /mwaitu/ | mama /mama/ | amai /amai/ | mama /mama/ |
| พ่อ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | asa /asa/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| ฉัน | nyie /ɲie/ | nĩĩ /niː/ | niĩ /niː/ | nyie /ɲie/ | mine /mine/ | ini /ini/ | une /une/ |
| คุณ | wee /weː/ | wee /weː/ | wee /weː/ | we /we/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ |
| ชื่อ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | ĩsyĩtwa /isʲitwa/ | izina /izina/ | zina /zina/ | izina /izina/ |
| ตา | rĩĩthwa /ɾiːθwa/ | riitho /ɾiːθo/ | riitho /riːðo/ | ĩtho /iθo/ | iiso /iːso/ | ziso /ziso/ | iriiso /iɾiːso/ |
| มือ | njara /ndʒaɾa/ | guoko /ɡuoko/ | guoko /ɡuoko/ | kw'oko /kwoko/ | mkono /mkono/ | chanza /tʃanza/ | ukuboko /ukuboko/ |
| ใจ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoo /ŋɡoː/ | ngiti /ŋɡiti/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ |
| รัก | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | lumba /lumba/ | rudo /ɾudo/ | butogwa /butoɡwa/ |
| ต้นไม้ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mti /mti/ | muti /muti/ | umuti /umuti/ |
| บ้าน | nyomba /ɲomba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| หมา | ngiti /ŋɡiti/ | ngui /ŋɡui/ | ngui /ŋɡui/ | ngitĩ /ŋɡiti/ | mbwa /mbwa/ | imbga /imbɡa/ | imbwa /imbwa/ |
| แมว | nyau /ɲau/ | nyau /ɲau/ | nyaũ /ɲau/ | mbaka /mbaka/ | paka /paka/ | kiti /kiti/ | paka /paka/ |
| กิน | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kudya /kudʒa/ | kuria /kuɾia/ |
| ดื่ม | kũnyũa /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| หนึ่ง | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | imwe /imwe/ | chimwe /tʃimwe/ | umwe /umwe/ |
| สอง | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | igĩrĩ /iɣɪɾɪ/ | ilĩ /ili/ | avili /aβili/ | piri /piɾi/ | aviri /aβiri/ |
| สวัสดี | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wĩmwega /wimweɡa/ | mwĩaĩle /mwiaile/ | shiloi /ʃiloi/ | mhoroi /mhoɾoji/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| ขอบคุณ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ wega /ni weɡa/ | nĩ vinya /ni viɲa/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | ndatenda /ndatenda/ | asante /aˈsante/ |
| ดี | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wega /weɡa/ | museo /museo/ | mwamba /mwamba/ | kanaka /kanaka/ | kihi /kihi/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก