Kĩkamba
ภาษากัมบา
แอตแลนติก-คองโก (บันตู, คัมบา-กิกูยู)
ภาษากัมบา (Kĩkamba) เป็นภาษาบันตูที่สำคัญของเคนยาในจังหวัดภาคตะวันออก มีผู้พูดราว 4 ล้านคน — เป็นหนึ่งในห้ากลุ่มชาติพันธุ์-ภาษาที่ใหญ่ที่สุดของเคนยาเคียงข้างกับกีกูยู ลูฮยา คาเลนจิน และลูโอ ภาษานี้มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับกีกูยู (E51) ภายในกลุ่มบันตู E70 กัมบา-กีกูยู ชาวกัมบามีชื่อเสียงในฐานะช่างแกะสลักไม้ (ประเพณีงานแกะสลักวามุนยูตั้งแต่ทศวรรษ 1920) และในศตวรรษที่ 19 เป็นพ่อค้ากองคาราวานที่เชื่อมโยงชายฝั่งกับเขตเกรตเลกส์ อักขรวิธีละตินพัฒนาขึ้นโดยมิชชันนารีในปี 1888 ใช้ในการศึกษาระดับประถมและการกระจายเสียงทางสถานี Musyi FM ตั้งแต่ปี 2007
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษากัมบา
น้ำ
kĩw'ũ
/kiwu/
ไฟ
mwaki
/mwaki/
ดวงอาทิตย์
syũa
/sjua/
ดวงจันทร์
mwei
/mwei/
ดาว
nzaĩ
/nzai/
แม่
mwaitũ
/mwaitu/
พ่อ
asa
/asa/
ฉัน
nyie
/ɲie/
คุณ
we
/we/
ชื่อ
ĩsyĩtwa
/isʲitwa/
ตา
ĩtho
/iθo/
มือ
kw'oko
/kwoko/
ใจ
ngoo
/ŋɡoː/
รัก
wendo
/wendo/
ต้นไม้
mũtĩ
/muti/
บ้าน
nyũmba
/ɲumba/
หมา
ngitĩ
/ŋɡiti/
แมว
mbaka
/mbaka/
กิน
kũya
/kuja/
ดื่ม
kũnywa
/kuɲwa/
หนึ่ง
ĩmwe
/imwe/
สอง
ilĩ
/ili/
สวัสดี
mwĩaĩle
/mwiaile/
ขอบคุณ
nĩ vinya
/ni viɲa/
ดี
museo
/museo/
แหล่งข้อมูล
- Lindblom (1926) — The Akamba in British East Africa
- Ethnologue 27: Kamba
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Atlantic-Congo (Bantu, Kamba-Kikuyu) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษากัมบา | ภาษาเมรู | ภาษาเอ็มบู | ภาษากีกูยู | ภาษาอาซู | ภาษาชัมบาลา | ภาษามาชาเม |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | kĩw'ũ /kiwu/ | rũũjĩ /ɾuːdʒi/ | mai /mai/ | maaĩ /maːi/ | mende /mende/ | mazi /mazi/ | mringa /mɾiŋɡa/ |
| ไฟ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | mòò /moːʔ/ |
| ดวงอาทิตย์ | syũa /sjua/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiwa/ | idhuva /iðuʋa/ | zuwa /zuwa/ | ìsùwà /isuwa/ |
| ดวงจันทร์ | mwei /mwei/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ |
| ดาว | nzaĩ /nzai/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ |
| แม่ | mwaitũ /mwaitu/ | mami /mami/ | mami /mami/ | maitũ /maitu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| พ่อ | asa /asa/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| ฉัน | nyie /ɲie/ | nyie /ɲie/ | nĩĩ /niː/ | niĩ /niː/ | mine /mine/ | niye /nije/ | inyi /iɲi/ |
| คุณ | we /we/ | wee /weː/ | wee /weː/ | wee /weː/ | uwe /uwe/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ |
| ชื่อ | ĩsyĩtwa /isʲitwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | izina /izina/ | izina /izina/ | irina /irina/ |
| ตา | ĩtho /iθo/ | rĩĩthwa /ɾiːθwa/ | riitho /ɾiːθo/ | riitho /riːðo/ | iiso /iːso/ | izo /izo/ | rítiò /ɾitio/ |
| มือ | kw'oko /kwoko/ | njara /ndʒaɾa/ | guoko /ɡuoko/ | guoko /ɡuoko/ | mkono /mkono/ | ukono /ukono/ | kùoòko /kuoːko/ |
| ใจ | ngoo /ŋɡoː/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngiti /ŋɡiti/ | mwoyo /mwojo/ | mòyò /mojo/ |
| รัก | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | lumba /lumba/ | kwenda /kwenda/ | ìkwenda /ikwenda/ |
| ต้นไม้ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | mtí /mti/ |
| บ้าน | nyũmba /ɲumba/ | nyomba /ɲomba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| หมา | ngitĩ /ŋɡiti/ | ngiti /ŋɡiti/ | ngui /ŋɡui/ | ngui /ŋɡui/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| แมว | mbaka /mbaka/ | nyau /ɲau/ | nyau /ɲau/ | nyaũ /ɲau/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| กิน | kũya /kuja/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kurya /kuɾja/ | kuya /kuja/ | ìlya /iʎa/ |
| ดื่ม | kũnywa /kuɲwa/ | kũnyũa /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | ìnyo /iɲo/ |
| หนึ่ง | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | imwe /imwe/ | imo /imo/ | ìmwí /imwi/ |
| สอง | ilĩ /ili/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | igĩrĩ /iɣɪɾɪ/ | avili /aβili/ | mbili /mbili/ | iwi /iwi/ |
| สวัสดี | mwĩaĩle /mwiaile/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wĩmwega /wimweɡa/ | shiloi /ʃiloi/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | máshàlòmà /maʃaloma/ |
| ขอบคุณ | nĩ vinya /ni viɲa/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ wega /ni weɡa/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /asante/ | ahsànte /ahsante/ |
| ดี | museo /museo/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wega /weɡa/ | mwamba /mwamba/ | hedi /hedi/ | ìchá /itʃa/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก