ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
ภาษาเพลนส์ครี
ตระกูลอัลจิก (อัลกองเควียน, อัลกองเควียนกลาง, ครี-มงตาญ-นัสกาปี)
ภาษาครีที่ราบ (Nēhiyawēwin, "ภาษาครี") เป็นภาษาที่ใหญ่ที่สุดในความต่อเนื่องของภาษาถิ่นครี เป็นภาษาถิ่นแบบ Y ที่พูดกันทั่วทุ่งหญ้าแพรรีของแคนาดา ห่วงโซ่ภาษาถิ่นครี (ที่ราบ crk → ป่า cwd → หนองบึง csw → กวางมูส crm → ตะวันออก cr-East/cr-James) แสดงการเปลี่ยนเสียงอย่างต่อเนื่องของหน่วยที่สืบทอดมาจาก *l ในภาษาแอลกองเควียนดั้งเดิม: ที่ราบมี /j/ (y) ป่ามี /ð/ หนองบึงมี /n/ เป็นต้น ภาษาครีที่ราบยังคงรักษาสัณฐานวิทยาแบบแอลกองเควียนพหุสังเคราะห์ดั้งเดิมไว้ พร้อมการจำแนกคำกริยาอย่างประณีต (มีชีวิต/ไม่มีชีวิต × สกรรม/อกรรม) อักษรพยางค์ครี (พัฒนาขึ้นในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1840 โดยเจมส์ อีแวนส์สำหรับภาษาครี และดัดแปลงใช้กับภาษาอินุกติตุตและภาษาโอจิบเว) ได้รับการใช้อย่างแพร่หลาย
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาเพลนส์ครี
น้ำ
ᓂᐱᕀ
/nipiː/
ไฟ
ᐃᐢᑯᑌᐤ
/iskoteːw/
ดวงอาทิตย์
ᐲᓯᒼ
/piːsim/
ดวงจันทร์
ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ
/tipiskaːwi piːsim/
ดาว
ᐊᒑᐦᑯᐢ
/acaːhkos/
แม่
ᓂᑳᐃᐧ
/nikaːwiː/
พ่อ
ᓅᐦᑖᐃᐧ
/noːhtaːwiː/
ฉัน
ᓂᔭ
/niya/
คุณ
ᑭᔭ
/kiya/
ชื่อ
ᐑᐦᐅᐏᐣ
/wiːhowin/
ตา
ᒥᐢᑮᓯᐠ
/miskiːsik/
มือ
ᒥᒋᒋᕀ
/micicij/
ใจ
ᒥᑌᐦ
/miteːh/
รัก
ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ
/saːkihiweːwin/
ต้นไม้
ᒥᐢᑎᐠ
/mistik/
บ้าน
ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ
/waːskahikan/
หมา
ᐊᑎᒼ
/atim/
แมว
ᒥᓅᐢ
/minoːs/
กิน
ᒨᐍᐤ
/moːweːw/
ดื่ม
ᒥᓂᐦᑴᐤ
/minihkweːw/
หนึ่ง
ᐯᔭᐠ
/peːjak/
สอง
ᓃᓱ
/niːso/
สวัสดี
ᑖᓂᓯ
/taːnisi/
ขอบคุณ
ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ
/haj haj/
ดี
ᒥᔼᓯᐣ
/mijwaːsin/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Algic (Algonquian, Central, Cree-Montagnais-Naskapi) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาเพลนส์ครี | ภาษาครี (ที่ราบ) | ภาษาอาทิคาเมก | ภาษาเมโนมินี | ภาษาโอจิบเว | ภาษามันซี | ภาษาแอลกองควิน |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | ᓂᐱᕀ /nipiː/ | ᓂᐱᕀ /nipij/ | nipi /nipi/ | nepāew /nəpaːew/ | nibi /nibi/ | mpíi /mbiː/ | nibì /nɪbiː/ |
| ไฟ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ickoteo /iʃkoteo/ | eskotēw /eskoteːw/ | ishkode /iʃkode/ | lúhsuw /luhsuw/ | ishkotè /ɪʃkɔteː/ |
| ดวงอาทิตย์ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | pisim /pisim/ | kēsoq /keːsoʔ/ | giizis /ɡiːzis/ | kíishux /kiːʃux/ | kìzis /kiːzɪs/ |
| ดวงจันทร์ | ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | ᑎᐱᐢᑳᐍᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | tipikaw pisim /tipikaw pisim/ | tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ | dibik-giizis /dibik ɡiːzis/ | nipáhum /nipahum/ | tibik-kìzis /tɪbɪkkiːzɪs/ |
| ดาว | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | atcakos /atʃakos/ | anaeq /anɛːʔ/ | anang /anaŋ/ | alaánkw /alaːŋkʷ/ | anang /aˈnaŋ/ |
| แม่ | ᓂᑳᐃᐧ /nikaːwiː/ | ᓂᑲᐎᕀ /nikaːwij/ | okawi /okawi/ | nekīah /nekiːah/ | nimaamaa /nimaːmaː/ | nkáhees /ŋkaheːs/ | ningà /nɪŋɡaː/ |
| พ่อ | ᓅᐦᑖᐃᐧ /noːhtaːwiː/ | ᓄᐦᑖᐎᕀ /noːhtaːwij/ | ohi /ohi/ | nōhnāeh /noːhnaːeh/ | indede /indede/ | nóoxw /noːxw/ | nòs /nɔːs/ |
| ฉัน | ᓂᔭ /niya/ | ᓂᔭ /nija/ | nir /niɾ/ | nenah /nɛnah/ | niin /niːn/ | nii /niː/ | niin /niːn/ |
| คุณ | ᑭᔭ /kiya/ | ᑭᔭ /kija/ | kir /kiɾ/ | kenah /kɛnah/ | giin /ɡiːn/ | kii /kiː/ | giin /ɡiːn/ |
| ชื่อ | ᐑᐦᐅᐏᐣ /wiːhowin/ | ᐏᐦᐅᐎᐣ /wiːhowin/ | wirowin /wiɾowin/ | -esian /ɛsian/ | izhinikaazowin /ɪʒɪnɪkaːzowɪn/ | wiinzuwaakan /wiːnzuwaːkan/ | wiinzowin /wiːnzowin/ |
| ตา | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | mickisikw /mitʃkisikʷ/ | oskēsek /oskeːsek/ | oshkiinzhig /oʃkiːnʒiɡ/ | wíikšiit /wiːkʃiːt/ | oshkìnzhig /ɔʃkiːnʒɪɡ/ |
| มือ | ᒥᒋᒋᕀ /micicij/ | ᒥᒋᒋᕀ /miciciːj/ | kicikon /kitʃikon/ | onehkeh /onehkeh/ | ninij /ninidʒ/ | mléelii /mleːliː/ | ninj /nɪndʒ/ |
| ใจ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | mite /mite/ | otēh /oteːh/ | odeʼ /odeʔ/ | ulehyii /ulehjiː/ | odè /ɔdeː/ |
| รัก | ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ /saːkihiweːwin/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐏᐣ /saːkihiweːwin/ | sakitewin /sakitewin/ | kesāenemāew /kesaːenemaːew/ | zaagiʼiwewin /zaːɡiʔiweːwin/ | ahóoluw /ahoːluw/ | sàgi'à /saːɡiʔaː/ |
| ต้นไม้ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | mihtikw /mihtikw/ | metekoh /metekoh/ | mitig /mitiɡ/ | hìttuk /hitːuk/ | mitig /mɪtɪɡ/ |
| บ้าน | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | miciwap /mitʃiwap/ | wīkewam /wiːkewam/ | wiigiwaam /wiːɡiwaːm/ | wíikwam /wiːkwam/ | wàkàigan /waːkaːiɡan/ |
| หมา | ᐊᑎᒼ /atim/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | atim /atim/ | anēm /aneːm/ | animosh /animoʃ/ | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ | animosh /anɪmɔʃ/ |
| แมว | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | minoc /minotʃ/ | — /—/ | gaazhagens /ɡaːʒaɡens/ | póshiis /poʃiːs/ | — /—/ |
| กิน | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | mitikwa /mitikwa/ | mīcew /miːtʃew/ | wiisini /wiːsini/ | mit /mit/ | wìsini /wiːsɪni/ |
| ดื่ม | ᒥᓂᐦᑴᐤ /minihkweːw/ | ᒥᓂᐦᐠᐌᐤ /minihkweːw/ | minikwa /minikwa/ | menew /menew/ | minikwe /minikwe/ | mneew /mneew/ | minikwe /mɪnɪkwe/ |
| หนึ่ง | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | peikw /pejkʷ/ | nekot /nekot/ | bezhig /beʒiɡ/ | ngwútii /ŋɡwutiː/ | pejig /peʒɪɡ/ |
| สอง | ᓃᓱ /niːso/ | ᓃᓱ /niːso/ | niso /niso/ | nīs /niːs/ | niizh /niːʒ/ | niisha /niːʃa/ | niizh /niːʒ/ |
| สวัสดี | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | kwei /kwej/ | posoh /posoh/ | boozhoo /boːʒoː/ | hé /heː/ | Kwe /kwe/ |
| ขอบคุณ | ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ /haj haj/ | ᑭᓇᓈᐢᑯᒥᑎᐣ /kinanaːskomitin/ | mikwetc /mikwetʃ/ | wāēwāēnen /wɛːwɛːnen/ | miigwech /miːɡʷetʃ/ | wanìshi /waniʃi/ | Migwech /mɪɡwetʃ/ |
| ดี | ᒥᔼᓯᐣ /mijwaːsin/ | ᒥᔫ /mijo/ | miloci /milotʃi/ | menwāewen /menwaːewen/ | mino /mino/ | weltóok /weltoːk/ | mino /mɪnɔ/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก