Bizisa

Kitujia

Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tujia)

FamiliaSino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tujia) Wasemaji~830K speakers HatiLatin (Pinyin-based; recent literacy efforts) NchiChina (Hunan, Hubei, Guizhou, Chongqing — Wuling Mountains) Lugha rasmiChina (autonomous prefectures and counties) Uhai wa lughasafe ISO 639-3tji

Tujia (Bizisa) is the language of the Tujia people, China's eighth-largest ethnic minority, distributed across the Wuling Mountains spanning Hunan, Hubei, Guizhou, and Chongqing. Of roughly 8 million ethnic Tujia, only about 10% — mostly elders in remote villages — still speak the language natively; the majority have shifted to Mandarin. Northern and Southern Tujia are now sufficiently divergent that linguists often treat them as separate languages within Tibeto-Burman.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kitujia

Maji

zi

/t͡sɨ˥˧/

Moto

mi

/mi˥˧/

Jua

ni

/ni˧˥/

Mwezi

nie

/nie˧˥/

Mama

a-mie

/a˧mie˧/

Baba

a-pa

/a˧pa˧/

Kula

za

/t͡sa˨˩/

Kunywa

da

/ta˧/

Upendo

aci

/a˧˥t͡si˥/

Moyo

xin

/ɕin˧/

Mti

si

/sɨ˧˥/

Nyumba

li

/li˧˥/

Mbwa

kvʼ

/kʰə˨˩/

Paka

mau

/mau˧/

Mkono

lo

/lo˨˩/

Jicho

mie

/mie˨˩/

Habari

shu shu

/ʃu˧ʃu˧/

Asante

angzai

/aŋ˧˥t͡sai˥/

Moja

lao

/lao˧˥/

Nzuri

ngaq

/ŋaʔ˧˥/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tujia) zinazohusiana

Maana KitujiaKiazheKihakkaKiwu cha WenzhouKimandarini cha LanyinKisichuanKitangut
Maji zi /t͡sɨ˥˧/ ʑɿ /ʑɿ˧˧/ /sui˧˩/ /sɿ˧˥/ /sui˥˧/ /suei˨˩˧/ 𗀚 /tjɨ˧/
Moto mi /mi˥˧/ mi /mi˧˧/ /fo˧˩/ /hu˧˥/ /xo˥˧/ /xo˨˩˧/ 𘎩 /me˧/
Jua ni /ni˧˥/ ŋni /ŋnʲi˧˧/ 日头 /ŋit˧tʰeu˧˥/ 日头 /zai˨˩˧dau˧˩/ 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu˨˦/ 太阳 /tʰai˥˩iaŋ˧˥/ 𘂴 /pjij˧˥/
Mwezi nie /nie˧˥/ ɬɛ /ɬɛ˧˧/ 月光 /ŋiet˧koŋ˥/ 月光 /ɦyø˨˩˧kuɔ˧˧/ 月亮 /yɛ˦˦ljaŋ/ 月亮 /ye˨˩liaŋ˥˩/ 𗏯 /lja˧˥/
Mama a-mie /a˧mie˧/ amo /amo˧˧/ 阿姆 /a˥me˧/ 阿娘 /a˧˩ɲiɛ˧˩/ /ma˧˧/ 妈妈 /mama/ 𘎒 /ma˧˥/
Baba a-pa /a˧pa˧/ ada /ada˧˧/ 阿爸 /a˥pa˥/ 阿爸 /a˧˩pa˧˧/ /pa˥˧/ 爸爸 /papa/ 𗥃 /pa˧/
Kula za /t͡sa˨˩/ dza /dza˧˧/ /sɨt˧/ /d͡zai˨˩˧/ /tʂʰɨ˧˧/ /tsʰɨ˧˥/ 𗅋 /dzjij˧˥/
Kunywa da /ta˧/ du /du˧˧/ /iam˧˩/ /kʰa˧˧/ /xɛ˧˧/ /xo˧˥/ 𘉞 /tʰjij˧˥/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.