Саха тыла
Kisakha
Turkic
Kisakha (Kiyakut) ni lugha ya Kituruki kubwa zaidi ya Siberia, inayozungumzwa katika Jamhuri ya Sakha pana. Inahifadhi sifa za Kituruki cha kale ambazo zimepotea katika matawi mengine, na imekopa maneno mengi kutoka lugha za jirani za Kirusi, Kimongolia na Kitungusi.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kisakha
Maji
уу
/uː/
Moto
уот
/uot/
Jua
күн
/kyn/
Mwezi
ый
/ɯj/
Mama
ийэ
/ije/
Baba
аҕа
/aʁa/
Kula
сиэ
/sie/
Kunywa
ис
/is/
Upendo
таптал
/taptal/
Moyo
сүрэх
/syrex/
Mti
мас
/mas/
Nyumba
дьиэ
/dʒie/
Mbwa
ыт
/ɯt/
Paka
куоска
/kuoska/
Mkono
илии
/iliː/
Jicho
харах
/xarax/
Habari
дорообо
/doroːbo/
Asante
махтал
/maxtal/
Moja
биир
/biːr/
Nzuri
үчүгэй
/ytɕyɡej/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Turkic zinazohusiana
| Maana | Kisakha | Kikhakas | Kituva | Kitofa | Kialtai | Kikarakhanid | Kikirigizi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | уу /uː/ | суғ /suɣ/ | суг /suɣ/ | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | suw /suw/ | суу /suː/ |
| Moto | уот /uot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ |
| Jua | күн /kyn/ | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | хүн /xyn/ | кӱн /kyn/ | kün /kyn/ | күн /kyn/ |
| Mwezi | ый /ɯj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ай /ɑj/ |
| Mama | ийэ /ije/ | иҷе /idʑe/ | ава /ava/ | ийе /ije/ | эне /ene/ | ana /ana/ | эне /ene/ |
| Baba | аҕа /aʁa/ | паба /paba/ | ача /atɕa/ | ача /atʃa/ | ада /ada/ | ata /ata/ | ата /ɑtɑ/ |
| Kula | сиэ /sie/ | чиир /tɕiːr/ | чиир /tɕiːr/ | чиир /tʃiːr/ | јиир /dʒiːr/ | yi- /ji/ | жеш /dʒeʃ/ |
| Kunywa | ис /is/ | ісерге /iserɡe/ | ижер /iʒer/ | иъжер /iʔʒer/ | ичер /itʃer/ | ič- /itʃ/ | ичүү /ɪtʃyː/ |
| Upendo | таптал /taptal/ | хынығ /xɯnɯɣ/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | — /—/ | сӱӱш /syːʃ/ | sevgü /sevɡy/ | сүйүү /syjyː/ |
| Moyo | сүрэх /syrex/ | чӱрек /tɕyrek/ | чүрек /tɕyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ |
| Mti | мас /mas/ | ағас /aɣas/ | ыяш /ɯjaʃ/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | ığač /ɯɣatʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ |
| Nyumba | дьиэ /dʒie/ | иб /ib/ | бажың /baʒɯŋ/ | өг /øɣ/ | айыл /ajɯl/ | ev /ev/ | үй /yj/ |
| Mbwa | ыт /ɯt/ | адай /adaj/ | ыт /ɯt/ | ыът /ɯʔt/ | ийт /ijt/ | it /it/ | ит /ɪt/ |
| Paka | куоска /kuoska/ | міс /mis/ | диис /diːs/ | — /—/ | киске /kiske/ | piši /piʃi/ | мышык /mɯʃɯk/ |
| Mkono | илии /iliː/ | хол /xol/ | хол /xol/ | хол /xol/ | кол /kol/ | qol /qol/ | кол /kol/ |
| Jicho | харах /xarax/ | харах /xarax/ | карак /karak/ | карак /karak/ | кӧс /køs/ | köz /køz/ | көз /køz/ |
| Habari | дорообо /doroːbo/ | изеннер /izenner/ | экии /ekiː/ | — /—/ | эзен /ezen/ | salām /salaːm/ | салам /sɑlɑm/ |
| Asante | махтал /maxtal/ | алғыс /alɣɯs/ | четтирдим /tɕetːirdim/ | — /—/ | быйан /bɯjan/ | tabug /tabuɡ/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ |
| Moja | биир /biːr/ | пір /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | бир /bɪɾ/ |
| Nzuri | үчүгэй /ytɕyɡej/ | чахсы /tɕaxsɯ/ | эки /eki/ | эъки /eʔki/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.