Գրաբար

Kiarmenia cha Kale (Grabar)

Indo-European (Armenian, Classical) · aina ya kihistoria / iliyofichwa

FamiliaIndo-European (Armenian, Classical) WasemajiHistorical literary form (5c.-12c. CE); active Armenian Apostolic liturgical use HatiArmenian (Mesropian, ~405 CE) NchiGreater Armenia, Cilicia, Armenian diaspora; Armenian Apostolic Church worldwide Lugha rasmiArmenian Apostolic Church liturgical language; medieval Armenian Bagratid (885-1045) and Cilician (1198-1375) kingdoms Uhai wa lughaextinct ISO 639-3xcl

Classical Armenian (Grabar, Գրաբար "written [language]", 5th-12th c. CE) is the standardized literary form of Armenian established by Mesrop Mashtots's creation of the Armenian alphabet (~405 CE) and the Bible translation (~410-430s CE) — the "Mother of Translations" (Թարգմանչաց Մայր) which gave Armenia direct scriptural access in their own language at a time when most Christian nations relied on Greek or Latin. The classical canon includes Eznik of Kolb's Refutation of the Sects (5c.), Movses Khorenatsi's History of Armenia (likely 8c., self-claimed 5c.), Gregory of Narek's Book of Lamentations (~1003), and the medieval grammars and theological corpus. Grabar continues as the liturgical language of the Armenian Apostolic Church (Etchmiadzin, Cilicia), the Armenian Catholic Church, and partially the Armenian Evangelical Church. Distinct from Modern Eastern Armenian (hye) and Modern Western Armenian (hyw) — taught alongside but as a separate language register in Armenian-medium schools and seminaries.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kiarmenia cha Kale (Grabar)

Maji

ջուր

/dʒuɾ/

Moto

հուր

/huɾ/

Jua

արեւ

/ɑɾɛw/

Mwezi

լուսին

/lusin/

Mama

մայր

/majɾ/

Baba

հայր

/hajɾ/

Kula

ուտեմ

/utem/

Kunywa

ըմպեմ

/əmpem/

Upendo

սէր

/sɛːɾ/

Moyo

սիրտ

/siɾt/

Mti

ծառ

/tsɑr/

Nyumba

տուն

/tun/

Mbwa

շուն

/ʃun/

Paka

կատու

/kɑtu/

Mkono

ձեռն

/dzeɾn/

Jicho

ակն

/ɑkn/

Habari

ողջոյն

/voʁd͡ʒojn/

Asante

շնորհակալութիւն

/ʃnoɾhɑkɑlutʰiwn/

Moja

մի

/mi/

Nzuri

բարի

/baɾi/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Armenian, Classical) zinazohusiana

Maana Kiarmenia cha Kale (Grabar)KiarmeniaKiarmenia cha MagharibiKibulgariaKifrisiaKireno (Brazili)Kifrisia cha Kale
Maji ջուր /dʒuɾ/ ջուր /dʒuɾ/ ջուր /tʃuɾ/ вода /vɔda/ wetter /vɛtər/ água /ˈaɡwɐ/ wetir /vetiɾ/
Moto հուր /huɾ/ կրակ /kɾɑk/ կրակ /ɡɾɑɡ/ огън /ɔɡɤn/ fjoer /fjuːr/ fogo /foɡu/ fiur /fjuːɾ/
Jua արեւ /ɑɾɛw/ արև /ɑˈɾev/ արեւ /ɑˈɾev/ слънце /slɤnt͡sɛ/ sinne /sɪnə/ sol /sɔw/ sunne /sunːe/
Mwezi լուսին /lusin/ լուսին /luˈsin/ լուսին /lusin/ луна /luna/ moanne /mwɑnə/ lua /luɐ/ mōna /moːnɑ/
Mama մայր /majɾ/ մայր /majɾ/ մայր /majɾ/ майка /majka/ mem /mɛm/ mãe /mãj/ moder /moːdeɾ/
Baba հայր /hajɾ/ հայր /hajɾ/ հայր /hajɾ/ баща /baʃta/ heit /hɛit/ pai /paj/ feder /fædeɾ/
Kula ուտեմ /utem/ ուտել /uˈtel/ ուտել /uˈdel/ ям /jam/ ite /iːtə/ comer /komeɾ/ eta /etɑ/
Kunywa ըմպեմ /əmpem/ խմել /χəˈmel/ խմել /χəˈmel/ пия /pijɐ/ drinke /drɪŋkə/ beber /bebeɾ/ drinka /dɾinkɑ/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.