Boos Momogun
Kikadazan cha Pwani
Kiaustronesia (Kidusun, Sabahan)
Kikadazan cha Pwani (jina la asili Boos Momogun) ni lugha ya Kiaustronesia ya kidusun ya Penampang na Papar katika pwani ya magharibi ya Sabah, tofauti na kundi la Dusun ya Kati ya bara (dtp) ingawa zinaeleweka kwa sehemu baina yake na zimeunganishwa chini ya kiwango cha kifasihi cha KDCA. Hutumia mfumo wa irabu tano na /v/ ya kifonimu (jambo adimu kitaipolojia huko Sabah), na kama lugha nyingine za kidusun ina mfumo tajiri wa sauti ya kitendo wa aina ya Kifilipino (kiini cha mtendaji/mtendwa/mahali/chombo). Penampang ndio kitovu cha kitamaduni cha tamasha la mavuno la Kaamatan.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikadazan cha Pwani
Maji
waig
/waiɡ/
Moto
tapui
/taˈpui/
Jua
tadau
/taˈdau/
Mwezi
vuhan
/ˈvuhan/
Nyota
tombituon
/tombituon/
Mama
tina
/ˈtina/
Baba
tama
/ˈtama/
Mimi
zou
/zou/
Wewe
ika
/ika/
Jina
ngaran
/ŋaran/
Jicho
mato
/ˈmato/
Mkono
longon
/ˈloŋon/
Moyo
kosingan
/koˈsiŋan/
Upendo
ohunod
/oˈhunod/
Mti
kayu
/ˈkaju/
Nyumba
walai
/waˈlai/
Mbwa
tasu
/ˈtasu/
Paka
tusing
/ˈtusiŋ/
Kula
mangakan
/maˈŋakan/
Kunywa
monginum
/moˈŋinum/
Moja
iso
/ˈiso/
Mbili
duvo
/duvo/
Habari
kopivosian
/kopiˈvosian/
Asante
pounsikou
/pounˈsikou/
Nzuri
avasi
/aˈvasi/
Vyanzo
- Hurlbut, Hope M. (1988) Verb morphology in Eastern Kadazan. Pacific Linguistics B-97, ANU.
- Miller, Carolyn P. & Miller, John D. (1991) Kadazan/Dusun phonology revisited. Pacific Linguistics A-78.
- Glottolog: Coastal Kadazan
- Ethnologue 27: Kadazan, Coastal
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Dusunic, Sabahan) zinazohusiana
| Maana | Kikadazan cha Pwani | Kikadazan-Dusun | Kimaguindanao | Kimalei cha Papua | Kikapampangan | Kipangasinan | Kimaranao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | waig /waiɡ/ | waig /waiɡ/ | ig /ʔiɡ/ | air /aer/ | danum /daˈnum/ | danum /daˈnum/ | ig /iɡ/ |
| Moto | tapui /taˈpui/ | tapui /tapui/ | apoy /ʔaˈpoj/ | api /ˈapi/ | api /ʔaˈpi/ | apoy /ˈʔapoj/ | apoy /apoj/ |
| Jua | tadau /taˈdau/ | todau /todau/ | senang /seˈnaŋ/ | matahari /mataˈhari/ | aldo /ʔalˈdoʔ/ | agew /ˈʔaɡəw/ | alongan /aloŋan/ |
| Mwezi | vuhan /ˈvuhan/ | vulan /vulan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /ˈbulan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /buˈlan/ | bolan /bolan/ |
| Nyota | tombituon /tombituon/ | rombituon /rombituon/ | bituon /bituʔon/ | bintang /bintaŋ/ | batwin /batwin/ | bitewen /bitewɛn/ | bito-on /bitoʔon/ |
| Mama | tina /ˈtina/ | tina /tina/ | ina /ˈʔina/ | mama /ˈmama/ | ima /ˈʔimaʔ/ | ina /ˈʔina/ | ina /ina/ |
| Baba | tama /ˈtama/ | tama /tama/ | ama /ˈʔama/ | bapa /ˈbapa/ | tata /ˈtataʔ/ | ama /ˈʔama/ | ama /ama/ |
| Mimi | zou /zou/ | yoku /joku/ | saki /saki/ | sa /sa/ | aku /ʔaku/ | siak /siʔak/ | ako /ako/ |
| Wewe | ika /ika/ | ika /ika/ | seka /səka/ | ko /ko/ | ika /ʔika/ | sika /sika/ | seka /sɵka/ |
| Jina | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngala /ŋala/ | nama /nama/ | lagyu /lagjuʔ/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ |
| Jicho | mato /ˈmato/ | mato /mato/ | mata /maˈta/ | mata /ˈmata/ | mata /maˈtaʔ/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ |
| Mkono | longon /ˈloŋon/ | longon /ˈloŋon/ | lima /liˈma/ | tangan /ˈtaŋan/ | gamat /ɡaˈmat/ | lima /liˈma/ | lima /lima/ |
| Moyo | kosingan /koˈsiŋan/ | ginawo /ɡinawo/ | pusong /puˈsoŋ/ | hati /ˈhati/ | pusu /ˈpusuʔ/ | puso /ˈpuso/ | pusoʔ /pusoʔ/ |
| Upendo | ohunod /oˈhunod/ | gimbai /ɡimbai/ | kalini /kaˈlini/ | sayang /ˈsajaŋ/ | lugud /luˈɡud/ | aro /ˈʔaɾo/ | kalimo /kalimo/ |
| Mti | kayu /ˈkaju/ | kayu /kayu/ | kayu /kaˈju/ | pohon /ˈpohon/ | dutung /duˈtuŋ/ | kiew /ˈkiəw/ | kayo /kajo/ |
| Nyumba | walai /waˈlai/ | walai /walai/ | walay /waˈlaj/ | rumah /ˈrumah/ | bale /baˈleʔ/ | abong /ˈʔaboŋ/ | walay /walaj/ |
| Mbwa | tasu /ˈtasu/ | tasu /tasu/ | aso /ˈʔaso/ | anjing /ˈandʒiŋ/ | asu /ˈʔasu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /aso/ |
| Paka | tusing /ˈtusiŋ/ | tingau /tiŋau/ | kuting /kuˈtiŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ | pusa /ˈpusaʔ/ | pusa /ˈpusa/ | pusa /pusa/ |
| Kula | mangakan /maˈŋakan/ | mangakan /maŋakan/ | kakan /kaˈkan/ | makan /ˈmakan/ | mangan /maˈŋan/ | mangan /maˈŋan/ | mangan /maŋan/ |
| Kunywa | monginum /moˈŋinum/ | monginum /moŋinum/ | inum /ʔiˈnum/ | minum /ˈminum/ | minum /miˈnum/ | oninum /ʔoˈninum/ | minom /minom/ |
| Moja | iso /ˈiso/ | iso /iso/ | isa /ˈʔisa/ | satu /ˈsatu/ | metung /meˈtuŋ/ | sakey /saˈkəj/ | isa /isa/ |
| Mbili | duvo /duvo/ | duo /duwo/ | dua /duwa/ | dua /dua/ | adwa /ʔadwa/ | dua /duʔa/ | dowa /dowa/ |
| Habari | kopivosian /kopiˈvosian/ | kopivosian /kopivosian/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | halo /ˈhalo/ | kumusta /kuˈmusta/ | maabig ya agew /maˈʔabiɡ ja ˈʔaɡəw/ | kapian /kapijan/ |
| Asante | pounsikou /pounˈsikou/ | pounsikou /pounsikou/ | sukran /ˈsukɾan/ | terima kasih /təˈrima ˈkasih/ | dakal a salamat /dakal a saˈlamat/ | salamat /saˈlamat/ | salamat /salamat/ |
| Nzuri | avasi /aˈvasi/ | avasi /avasi/ | mapiya /maˈpija/ | bae /ˈbae/ | mayap /maˈjap/ | maong /maˈʔoŋ/ | mapia /mapija/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.