吕梁晋语
Kijin cha Lüliang
Kisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Lüliang)
Kijin cha Lüliang ni kundi la aina za Kichina cha Jin zinazozungumzwa katika Milima ya Lüliang magharibi mwa Shanxi na kaskazini mwa Shaanxi iliyo jirani, huku lahaja ya Lishi ikitumiwa mara nyingi kama sehemu wakilishi. Uainishaji wa kisasa huligawa katika vikundi vidogo vya Fenzhou na Xing-Xi, vinavyojumuisha aina za Fenyang, Linxian, Liulin na Lishi. Sifa yake kuu ni kuhifadhi kategoria za toni inayoingia zilizorithiwa kutoka Kichina cha Kati; katika maeneo mengi silabi fupi zilizofungwa huwa na ubanaji wa glota mwishoni, ingawa kizuizi na ufupi wa irabu vinadhoofika katika baadhi ya jamii. Orodha za toni na mabadiliko ya toni hutofautiana katika eneo hilo, hivyo si lahaja moja sare ya mjini. Wasemaji kwa kawaida huandika kwa herufi sanifu za Kichina kwa kuwa hakuna tahajia tofauti ya eneo iliyokubalika sana.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kijin cha Lüliang
Maji
水
/fei˥˧/
Moto
火
/xuo˥˧/
Jua
日头
/ʐəʔ˥˦tʰəu˩/
Mwezi
月亮
/yəʔ˥˦liɔ̃˩/
Nyota
星
/ɕiŋ˩˩/
Mama
妈妈
/ma˩ma/
Baba
爹爹
/tie˩tie/
Mimi
我
/ɣɤ˥˧/
Wewe
你
/ni˥˧/
Jina
名字
/miŋ˩ tsz̩/
Jicho
眼睛
/niæ˨˩˧tɕiŋ˩/
Mkono
手
/səu˥˧/
Moyo
心
/ɕiŋ˩/
Upendo
爱
/ai˧/
Mti
树
/su˦˥/
Nyumba
家
/tɕia˩/
Mbwa
狗
/kəu˥˧/
Paka
猫
/mau˩/
Kula
吃
/tsʰəʔ˨/
Kunywa
喝
/xəʔ˨/
Moja
一
/iəʔ˨/
Mbili
二
/ər˦˥/
Habari
你好
/ni˨˩˧xau˨˩˧/
Asante
谢谢
/ɕie˨ɕie/
Nzuri
好
/xau˨˩˧/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Sinitic, Jin — 吕梁片) zinazohusiana
| Maana | Kijin cha Lüliang | Kijin | Kimandarin cha Xi'an | Kisichuan | Kimandarini cha Chengdu | Kimandarin cha Kunming | Kimandarini cha Lanyin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /fei˥˧/ | 水 /sueɪ˥˧/ | 水 /fei˥˧/ | 水 /suei˥˧/ | 水 /suei˥˧/ | 水 /suei˥˧/ | 水 /sui˥˧/ |
| Moto | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /xo˥˧/ |
| Jua | 日头 /ʐəʔ˥˦tʰəu˩/ | 日头 /ʐəʔ˥˦tʰəu˩/ | 日头 /ʐɿ˥˥tʰou˨˦/ | 太阳 /tʰai˥˩iaŋ˧˥/ | 太阳 /tʰai˨˩˧iaŋ˨˩/ | 太阳 /tʰæ˨˩˨iaŋ˧˩/ | 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu˨˦/ |
| Mwezi | 月亮 /yəʔ˥˦liɔ̃˩/ | 月亮 /yəʔ˥˦liɔ̃˩/ | 月亮 /ye˥˥liaŋ˨˩/ | 月亮 /ye˨˩liaŋ˨˩˧/ | 月亮 /ye˨˩lia̠ŋ˨˩˧/ | 月亮 /ye˧˩liaŋ˨˩˨/ | 月亮 /yɛ˦˦ljaŋ/ |
| Nyota | 星 /ɕiŋ˩˩/ | 星 /ɕiŋ˩/ | 星 /ɕiŋ˨˩/ | 星星 /ɕin˥ɕin/ | 星 /ɕin˦˥/ | 星 /ɕĩ˦/ | 星 /ɕiŋ˧˩/ |
| Mama | 妈妈 /ma˩ma/ | 妈妈 /ma˩ma/ | 妈 /ma˨˩/ | 妈妈 /ma˥ma/ | 妈妈 /ma˥ma/ | 妈 /ma˦˦/ | 妈 /ma˧˧/ |
| Baba | 爹爹 /tie˩tie/ | 爹爹 /tie˩tie/ | 爸 /pa˥˥/ | 爸爸 /pa˨˩˧pa/ | 爸爸 /pa˨˩˧pa/ | 爹 /tie˦˦/ | 爸 /pa˥˧/ |
| Mimi | 我 /ɣɤ˥˧/ | 我 /ɣɤ˥˧/ | 我 /ŋɤ˥˧/ | 我 /ŋo˥˧/ | 我 /ŋo˥˧/ | 我 /ŋo˥˧/ | 我 /vɤ˥˧/ |
| Wewe | 你 /ni˥˧/ | 你 /ȵi˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˧/ |
| Jina | 名字 /miŋ˩ tsz̩/ | 名 /miŋ˩/ | 名字 /miŋ˨˦ tsɿ/ | 名字 /min˨˩ tsɿ/ | 名 /min˨˩/ | 名字 /miŋ˧˩ tsɿ/ | 名 /miŋ˥˧/ |
| Jicho | 眼睛 /niæ˨˩˧tɕiŋ˩/ | 眼睛 /niæ˨˩˧tɕiŋ˩/ | 眼睛 /ŋæ˥˧tɕiŋ˨˩/ | 眼睛 /ŋan˨˩˧tɕin˥/ | 眼睛 /ŋan˥˧tɕin˥/ | 眼睛 /ŋæ˥˧tɕin˦˦/ | 眼睛 /jɛn˥˧tɕin/ |
| Mkono | 手 /səu˥˧/ | 手 /səu˥˧/ | 手 /sou˥˧/ | 手 /sou˨˩˧/ | 手 /sou˥˧/ | 手 /sɤu˥˧/ | 手 /sou˥˧/ |
| Moyo | 心 /ɕiŋ˩/ | 心 /ɕiŋ˩/ | 心 /ɕiŋ˨˩/ | 心 /ɕin˥/ | 心 /ɕin˥/ | 心 /ɕin˦˦/ | 心 /ɕin˧˩/ |
| Upendo | 爱 /ai˧/ | 爱 /ai˧/ | 爱 /ŋæ˥˥/ | 爱 /ai˥˩/ | 爱 /ŋai˨˩˧/ | 爱 /æ˨˩˨/ | 爱 /ɛ˨˦/ |
| Mti | 树 /su˦˥/ | 树 /su˦˥/ | 树 /fu˥˥/ | 树 /su˥˩/ | 树 /su˨˩˧/ | 树 /su˨˩˨/ | 树 /sɨ˨˦/ |
| Nyumba | 家 /tɕia˩/ | 家 /tɕia˩/ | 房子 /faŋ˨˦tsɿ/ | 房子 /faŋ˧˥tsɨ/ | 屋头 /u˨˩tʰəu˨˩/ | 房子 /faŋ˧˩tsɿ/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ |
| Mbwa | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kou˥˧/ | 狗 /kəu˨˩˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kəu˥˧/ |
| Paka | 猫 /mau˩/ | 猫 /mau˩/ | 猫 /mau˨˦/ | 猫 /mau˥/ | 猫 /mau˥/ | 猫 /mau˧˩/ | 猫 /mau˧˧/ |
| Kula | 吃 /tsʰəʔ˨/ | 吃 /tsʰəʔ˨/ | 吃 /tʂʰɿ˨˩/ | 吃 /tsʰɨ˧˥/ | 吃 /tsʰɿ˨˩/ | 吃 /tsʰʅ˦˦/ | 吃 /tʂʰɨ˧˧/ |
| Kunywa | 喝 /xəʔ˨/ | 喝 /xəʔ˨/ | 喝 /xɤ˨˩/ | 喝 /xo˧˥/ | 喝 /xo˨˩/ | 喝 /xo˦˦/ | 喝 /xɛ˧˧/ |
| Moja | 一 /iəʔ˨/ | 一 /iəʔ˨/ | 一 /i˥˥/ | 一 /i˧˥/ | 一 /i˨˩/ | 一 /i˧˩/ | 一 /ji˧˧/ |
| Mbili | 二 /ər˦˥/ | 二 /ɚ˦˥/ | 二 /ɚ˥/ | 二 /ɐɚ˨˩˧/ | 二 /ɚ˨˩˧/ | 二 /ɚ˨˩˨/ | 二 /ɚ˩˧/ |
| Habari | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ |
| Asante | 谢谢 /ɕie˨ɕie/ | 谢谢 /ɕie˨ɕie/ | 谢谢 /ɕie˥˥ɕie/ | 谢谢 /ɕie˥˩ɕie/ | 谢谢 /ɕie˨˩˧ɕie/ | 谢谢 /ɕie˨˩˨ɕie/ | 谢谢 /ɕjɛ˨˦ɕjɛ/ |
| Nzuri | 好 /xau˨˩˧/ | 好 /xau˨˩˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˨˩˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˧/ |
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Sinitic, Jin — 吕梁片) zinazohusiana
| Herufi | Kijin cha Lüliang | Jin Chinese (Changzhi) | Kijin | Kichina cha Jin (lahaja ya Xinzhou) | Datong Jin | Kihefei | Kimandarini cha Jianghuai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | ieh² /iəʔ˨/ | ieh² /iəʔ˨/ | ieh² /iəʔ˨/ | yih⁴ /i˦˥ʔ/ | ieh⁴³ /iəʔ˦˧/ | yiq⁴ /iʔ˦/ | yiq⁵ /iəʔ˥/ |
| 二 | er⁴⁵ /ɚ˦˥/ | er⁴⁵ /ɚ˦˥/ | er⁴⁵ /ɚ˦˥/ | er⁴ /ɚ˦˥/ | er⁴⁵ /ɚ˦˥/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 三 | san¹¹ /sæ̃˩˩/ | san¹¹ /sæ̃˩˩/ | san¹¹ /sæ̃˩˩/ | sɑ̃¹ /sæ̃˩˩/ | san³¹ /sæ̃˧˩/ | san²¹ /sæ̃˨˩/ | san³³ /sã˧˧/ |
| 四 | si⁴⁵ /sɿ˦˥/ | si⁴⁵ /sɿ˦˥/ | si⁴⁵ /sɿ˦˥/ | seh⁴ /səʔ˦˥/ | si⁴⁵ /sɿ˦˥/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | si⁵¹ /sɿ˥˩/ |
| 五 | u⁵³ /u˥˧/ | u⁵³ /u˥˧/ | u⁵³ /u˥˧/ | u⁴ /u˥˧/ | u⁵³ /u˥˧/ | wu²⁴ /u˨˦/ | wu³⁵ /u˧˥/ |
| 六 | lueh⁵ /luəʔ˥/ | lueh⁵ /luəʔ˥/ | lueh⁵ /luəʔ˥/ | lueh⁴ /luəʔ˦˥/ | lueh⁵⁴ /luəʔ˥˦/ | luq⁴ /lɤʔ˦/ | liuq⁵ /liuʔ˥/ |
| 七 | qhieh² /tɕʰiəʔ˨/ | qhieh² /tɕʰiəʔ˨/ | qhieh² /tɕʰiəʔ˨/ | tshyeh⁴ /tɕʰiəʔ˦˥/ | qhieh⁴³ /tɕʰiəʔ˦˧/ | ciq⁴ /tsʰəʔ˦/ | ciq⁵ /tsʰiəʔ˥/ |
| 八 | pah² /paʔ˨/ | pah² /paʔ˨/ | pah² /paʔ˨/ | pah⁴ /paʔ˦˥/ | pah⁴³ /paʔ˦˧/ | baq⁴ /paʔ˦/ | paq⁵ /paʔ˥/ |
| 九 | jieu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | jieu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | jieu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | jio⁴ /tɕiəu˥˧/ | jieu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | jiu²⁴ /tɕiɯ˨˦/ | jiu²¹² /tɕiɤu˨˩˨/ |
| 十 | seh⁵ /səʔ˥/ | seh⁵ /səʔ˥/ | seh⁵ /səʔ˥/ | seh⁴ /səʔ˦˥/ | seh⁵⁴ /səʔ˥˦/ | siq⁴ /səʔ˦/ | sheq⁵ /ʂəʔ˥/ |
| 日 | zeh⁵ /zəʔ˥/ | zeh⁵ /zəʔ˥/ | zeh⁵ /zəʔ˥/ | zeh⁴ /zəʔ˦˥/ | zeh⁵⁴ /zəʔ˥˦/ | ziq⁴ /zəʔ˦/ | niq⁵ /niʔ˥/ |
| 月 | yueh⁵ /yəʔ˥/ | yueh⁵ /yəʔ˥/ | yueh⁵ /yəʔ˥/ | yueh⁴ /yəʔ˦˥/ | yueh⁵⁴ /yəʔ˥˦/ | yuq⁴ /yɪʔ˦/ | yoq⁵ /ŋyəʔ˥/ |
| 山 | san¹¹ /sæ̃˩˩/ | san¹¹ /sæ̃˩˩/ | san¹¹ /sæ̃˩˩/ | sɑ̃¹ /sæ̃˩˩/ | san³¹ /sæ̃˧˩/ | shan21 /ʂæ̃˨˩/ | shan³³⁴ /ʂã˧˧˦/ |
| 水 | fei⁵³ /fei˥˧/ | suei⁵³ /suei˥˧/ | suei⁵³ /suei˥˧/ | shui⁴ /suei˥˧/ | suei⁵³ /suei˥˧/ | sui²⁴ /suəi˨˦/ | shui²¹³ /ʂuei˨˩˧/ |
| 火 | xue⁵³ /xuə˥˧/ | xue⁵³ /xuə˥˧/ | xue⁵³ /xuə˥˧/ | xue⁴ /xuə˦˥/ | xue⁵³ /xuə˥˧/ | huo²⁴ /xuə˨˦/ | huo²¹³ /xuo˨˩˧/ |
| 木 | mueh⁵ /muəʔ˥/ | mueh⁵ /muəʔ˥/ | mueh⁵ /muəʔ˥/ | mueh⁴ /muəʔ˦˥/ | mueh⁵⁴ /muəʔ˥˦/ | muq⁴ /muʔ˦/ | muq⁵ /muʔ˥/ |
| 土 | thu⁵³ /tʰu˥˧/ | thu⁵³ /tʰu˥˧/ | thu⁵³ /tʰu˥˧/ | thu⁴ /tʰu˥˧/ | thu⁵³ /tʰu˥˧/ | tu²⁴ /tʰu˨˦/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ |
| 天 | thien¹¹ /tʰiə̃˩˩/ | thien¹¹ /tʰiə̃˩˩/ | thien¹¹ /tʰiə̃˩˩/ | thin¹ /tʰiə̃˩˩/ | thien³¹ /tʰiə̃˧˩/ | tian²¹ /tʰiæ̃˨˩/ | tian³¹ /tʰiɛn˧˩/ |
| 地 | ti⁴⁵ /ti˦˥/ | ti⁴⁵ /ti˦˥/ | ti⁴⁵ /ti˦˥/ | ti⁴ /ti˦˥/ | ti⁴⁵ /ti˦˥/ | di⁵³ /ti˥˧/ | di²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 海 | xai⁵³ /xai˥˧/ | xai⁵³ /xai˥˧/ | xai⁵³ /xai˥˧/ | hai⁴ /hai˥˧/ | xai⁵³ /xai˥˧/ | hai²⁴ /xɛ˨˦/ | hai⁵³ /xai˥˧/ |
| 龍 | lueng¹¹ /luəŋ˩˩/ | lueng¹¹ /luəŋ˩˩/ | lueng¹¹ /luəŋ˩˩/ | lung¹ /luəŋ˩˩/ | lueng²⁴ /luəŋ˨˦/ | long⁵⁵ /ləŋ˥˥/ | long²⁴ /loŋ˨˦/ |
| 虎 | xu⁵³ /xu˥˧/ | xu⁵³ /xu˥˧/ | xu⁵³ /xu˥˧/ | xu⁴ /xu˦˥/ | xu⁵³ /xu˥˧/ | hu²⁴ /xu˨˦/ | hu²¹² /xu˨˩˨/ |
| 犬 | qhye⁵³ /tɕʰye˥˧/ | qhye⁵³ /tɕʰye˥˧/ | qhye⁵³ /tɕʰye˥˧/ | tshye⁴ /tɕʰye˥˧/ | qhye⁵³ /tɕʰye˥˧/ | quan²⁴ /tɕʰyẽ˨˦/ | quan²¹² /tɕʰyẽ˨˩˨/ |
| 馬 | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma⁴ /ma˥˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma²⁴ /mɑ˨˦/ | ma⁵³ /ma˥˧/ |
| 鳥 | niau⁵³ /niau˥˧/ | niau⁵³ /niau˥˧/ | niau⁵³ /niau˥˧/ | niao⁴ /niau˥˧/ | niau⁵³ /niau˥˧/ | niao²⁴ /niɔ˨˦/ | niao⁵³ /niau˥˧/ |
| 魚 | y¹¹ /y˩˩/ | y¹¹ /y˩˩/ | y¹¹ /y˩˩/ | y¹ /y˩˩/ | y²⁴ /y˨˦/ | yu⁵⁵ /y˥˥/ | yu³⁵ /y˧˥/ |
| 牛 | nieu¹¹ /niəu˩˩/ | nieu¹¹ /niəu˩˩/ | nieu¹¹ /niəu˩˩/ | nio¹ /niəu˩˩/ | nieu²⁴ /niəu˨˦/ | niu⁵⁵ /niɯ˥˥/ | niu²² /ŋiu˨˨/ |
| 羊 | iang¹¹ /iɑ̃˩˩/ | iang¹¹ /iɑ̃˩˩/ | iang¹¹ /iɑ̃˩˩/ | iɑ̃¹ /iɑ̃˩˩/ | iang²⁴ /iɑ̃˨˦/ | yang⁵⁵ /iɑ̃˥˥/ | yang²² /iaŋ˨˨/ |
| 貓 | mau¹¹ /mau˩˩/ | mau¹¹ /mau˩˩/ | mau¹¹ /mau˩˩/ | mau¹ /mau˩˩/ | mau³¹ /mau˧˩/ | mao²¹ /mɔ˨˩/ | mao³³ /mau˧˧/ |
| 人 | zeng¹¹ /zəŋ˩˩/ | zeng¹¹ /zəŋ˩˩/ | zeng¹¹ /zəŋ˩˩/ | zen¹ /zəŋ˩˩/ | zeng²⁴ /zəŋ˨˦/ | zen⁵⁵ /zən˥˥/ | ren³⁵ /ʐən˧˥/ |
| 手 | sou⁵³ /səu˥˧/ | sou⁵³ /səu˥˧/ | sou⁵³ /səu˥˧/ | sou⁴ /səu˥˧/ | sou⁵³ /səu˥˧/ | sou²⁴ /sɤu˨˦/ | shou²¹³ /ʂou˨˩˧/ |
| 足 | zueh² /tsuəʔ˨/ | zueh² /tsuəʔ˨/ | zueh² /tsuəʔ˨/ | tsueh² /tsuəʔ˨˩/ | zueh⁴³ /tsuəʔ˦˧/ | zuq⁴ /tsuʔ˦/ | zuq⁵ /tsuʔ˥/ |
| 目 | meh⁵ /məʔ˥/ | meh⁵ /məʔ˥/ | meh⁵ /məʔ˥/ | meh⁴ /məʔ˦˥/ | meh⁵⁴ /məʔ˥˦/ | muq⁴ /muʔ˦/ | muq⁵ /muʔ˥/ |
| 耳 | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁴ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er²⁴ /ɚ˨˦/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 口 | khou⁵³ /kʰəu˥˧/ | khou⁵³ /kʰəu˥˧/ | khou⁵³ /kʰəu˥˧/ | khou⁴ /kʰəu˥˧/ | khou⁵³ /kʰəu˥˧/ | kou²⁴ /kʰɯ˨˦/ | kou⁵³ /kʰəu˥˧/ |
| 頭 | theu¹¹ /tʰəu˩˩/ | theu¹¹ /tʰəu˩˩/ | theu¹¹ /tʰəu˩˩/ | thu¹ /tʰəu˩˩/ | theu²⁴ /tʰəu˨˦/ | tou⁵⁵ /tʰɯ˥˥/ | tou²²⁴ /tʰɤu˨˨˦/ |
| 心 | xieng¹¹ /ɕiəŋ˩˩/ | xieng¹¹ /ɕiəŋ˩˩/ | xieng¹¹ /ɕiəŋ˩˩/ | shin¹ /ɕiəŋ˩˩/ | xieng³¹ /ɕiəŋ˧˩/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ | xin³³⁴ /ɕin˧˧˦/ |
| 血 | xyueh² /ɕyəʔ˨/ | xyueh² /ɕyəʔ˨/ | xyueh² /ɕyəʔ˨/ | xyueh² /ɕyəʔ˨˩/ | xyueh⁴³ /ɕyəʔ˦˧/ | xueq⁴ /ɕyəʔ˦/ | xyeq⁵ /ɕyɛʔ˥/ |
| 肉 | zeh⁵ /zəʔ˥/ | zeh⁵ /zəʔ˥/ | zeh⁵ /zəʔ˥/ | zeh⁴ /zəʔ˦˥/ | zeh⁵⁴ /zəʔ˥˦/ | ziq⁴ /zəʔ˦/ | nyuq⁵ /nyuʔ˥/ |
| 上 | sang⁵³ /sɒ̃˥˧/ | sang⁵³ /sɒ̃˥˧/ | sang⁵³ /sɒ̃˥˧/ | shɒ̃⁴ /sɒ̃˥˧/ | sang⁴⁵ /sɑŋ˦˥/ | sang⁵³ /sɑ̃˥˧/ | shang⁵¹ /ʂɑŋ˥˩/ |
| 下 | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | xia⁴ /ɕia˥˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | xia⁵¹ /ɕia˥˩/ |
| 中 | zueng¹¹ /tsuəŋ˩˩/ | zueng¹¹ /tsuəŋ˩˩/ | zueng¹¹ /tsuəŋ˩˩/ | tsung¹ /tsuəŋ˩˩/ | zueng³¹ /tsuəŋ˧˩/ | zong²¹ /tsəŋ˨˩/ | zhong³¹ /tʂuŋ˧˩/ |
| 中 | zueng⁴⁵ /tsuəŋ˦˥/ | zueng⁴⁵ /tsuəŋ˦˥/ | zueng⁴⁵ /tsuəŋ˦˥/ | tsung⁴ /tsuəŋ˦˥/ | zueng⁴⁵ /tsuəŋ˦˥/ | zong⁵³ /tsəŋ˥˧/ | zhong⁵⁵ /tʂuŋ˥˥/ |
| 央 | iang¹¹ /iɑ̃˩˩/ | iang¹¹ /iɑ̃˩˩/ | iang¹¹ /iɑ̃˩˩/ | iɑ̃¹ /iɑ̃˩˩/ | iang³¹ /iɑ̃˧˩/ | yang²¹ /iã˨˩/ | yang³³ /iɑŋ˧˧/ |
| 左 | zue⁵³ /tsuə˥˧/ | zue⁵³ /tsuə˥˧/ | zue⁵³ /tsuə˥˧/ | tsue⁴ /tsuə˥˧/ | zue⁵³ /tsuə˥˧/ | zuo²⁴ /tso˨˦/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ |
| 右 | ieu⁴⁵ /iəu˦˥/ | ieu⁴⁵ /iəu˦˥/ | ieu⁴⁵ /iəu˦˥/ | io⁴ /iəu˦˥/ | ieu⁴⁵ /iəu˦˥/ | you⁵³ /iɯ˥˧/ | you³¹ /iou˧˩/ |
| 東 | tung¹¹ /tuŋ˩˩/ | tung¹¹ /tuŋ˩˩/ | tung¹¹ /tuŋ˩˩/ | tung¹ /tuŋ˩˩/ | tung³¹ /tuŋ˧˩/ | dong²¹ /təŋ˨˩/ | dong³¹ /tuŋ˧˩/ |
| 西 | xi¹¹ /ɕi˩˩/ | xi¹¹ /ɕi˩˩/ | xi¹¹ /ɕi˩˩/ | shi¹ /ɕi˩˩/ | xi³¹ /ɕi˧˩/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ | xi³¹ /ɕi˧˩/ |
| 南 | nan¹¹ /næ̃˩˩/ | nan¹¹ /næ̃˩˩/ | nan¹¹ /næ̃˩˩/ | nɑ̃¹ /næ̃˩˩/ | nan²⁴ /næ̃˨˦/ | nan⁵⁵ /næ̃˥˥/ | nan³⁵ /nan˧˥/ |
| 北 | peh² /pəʔ˨/ | peh² /pəʔ˨/ | peh² /pəʔ˨/ | peh² /pəʔ˨˩/ | peh⁴³ /pəʔ˦˧/ | beiq⁴ /pɤʔ˦/ | beiq⁵ /peiʔ˥/ |
| 行 | xing¹¹ /ɕiŋ˩˩/ | xing¹¹ /ɕiŋ˩˩/ | xing³⁵ /ɕiŋ˧˥/ | shin¹ /ɕiŋ˩˩/ | xing²⁴ /ɕiŋ˨˦/ | xing⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xing⁵⁵ /ɕin˥˥/ |
| 行 | xang¹¹ /xɒ̃˩˩/ | xang¹¹ /xɒ̃˩˩/ | xang¹¹ /xɒ̃˩˩/ | shɒ̃¹ /xɒ̃˩˩/ | xang²⁴ /xɒ̃˨˦/ | hang⁵⁵ /xæ̃˥˥/ | hang⁵⁵ /xã˥˥/ |
| 来 | lai¹¹ /lai˩˩/ | lai¹¹ /lai˩˩/ | lai¹¹ /lai˩˩/ | lai¹ /lai˩˩/ | lai²⁴ /lai˨˦/ | lai⁵⁵ /læ˥˥/ | lai⁵⁵ /lɛ˥˥/ |
| 去 | qhy⁴⁵ /tɕʰy˦˥/ | qhy⁴⁵ /tɕʰy˦˥/ | qhy⁴⁵ /tɕʰy˦˥/ | tshyh⁴ /tɕʰy˦˥/ | qhy⁴⁵ /tɕʰy˦˥/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ |
| 見 | jie⁴⁵ /tɕie˦˥/ | jie⁴⁵ /tɕie˦˥/ | jie⁴⁵ /tɕie˦˥/ | tsin⁴ /tɕie˦˥/ | jie⁴⁵ /tɕie˦˥/ | jian⁵³ /tɕiẽ˥˧/ | jian⁵¹ /tɕiɛn˥˩/ |
| 聞 | veng¹¹ /vəŋ˩˩/ | veng¹¹ /vəŋ˩˩/ | veng¹¹ /vəŋ˩˩/ | ving¹ /vəŋ˩˩/ | veng²⁴ /vəŋ˨˦/ | wen⁵⁵ /uən˥˥/ | wen³⁵ /uən˧˥/ |
| 食 | seh⁵ /səʔ˥/ | seh⁵ /səʔ˥/ | seh⁵ /səʔ˥/ | seh⁴ /səʔ˦˥/ | seh⁵⁴ /səʔ˥˦/ | siq⁴ /səʔ˦/ | sheq⁵ /ʂəʔ˥/ |
| 飲 | ieng⁵³ /iəŋ˥˧/ | ieng⁵³ /iəŋ˥˧/ | ieng⁵³ /iəŋ˥˧/ | iəŋ⁴ /iəŋ˥˧/ | ieng⁵³ /iəŋ˥˧/ | yin²⁴ /in˨˦/ | yin²¹⁴ /in˨˩˦/ |
| 走 | zeu⁵³ /tsəu˥˧/ | zeu⁵³ /tsəu˥˧/ | zeu⁵³ /tsəu˥˧/ | tseu⁴ /tsəu˥˧/ | zeu⁵³ /tsəu˥˧/ | zou²⁴ /tsɯ˨˦/ | zou²¹³ /tsou˨˩˧/ |
| 坐 | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | tshuo⁴ /tshuo˥˧/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁵¹ /tsuo˥˩/ |
| 立 | lieh⁵ /liəʔ˥/ | lieh⁵ /liəʔ˥/ | lieh⁵ /liəʔ˥/ | lieh⁴ /liəʔ˦˥/ | lieh⁵⁴ /liəʔ˥˦/ | liq⁴ /liʔ˦/ | liq⁵ /liʔ˥/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.