Favorlang
бабуза (фаворланг)
Austronesian (Formosan — Western Plains, Babuza-Taokas) · историческая / скрытая разновидность
Babuza (better known to linguistics as Favorlang, the Dutch missionary name for one of its dialects) was a Western Plains Formosan language of the Babuza-Taokas group, spoken across the central-western plain of Taiwan around modern Changhua County. It is one of the very few Formosan languages whose 17th-century pre-modern form is richly documented: Dutch Reformed missionaries of the VOC produced Gilbertus Happart's c. 1650 Favorlang–Dutch dictionary (published only in 1842 by van der Vlis), Daniel Gravius' 1661 translation of the Gospels of Matthew and John, and a catechism — making Favorlang, alongside Siraya, the best-attested Formosan language of the Dutch Formosa period (1624–1662). Babuza was effectively extinct as a community language by the early 20th century under successive Qing-era Han sinicization and Japanese-era assimilation, though descendant identity is being revived under the broader Pingpu plains-aboriginal movement. Like other Formosan languages it is of major importance to the reconstruction of Proto-Austronesian.
Где на нём говорят
20 основных слов на языке бабуза (фаворланг)
Вода
zalum
/zalum/
Огонь
apoi
/apoi/
Солнце
—
/—/
Луна
zilias
/siliəs/
Мать
tina
/tina/
Отец
tama
/tama/
Есть
maan
/maːn/
Пить
minum
/minum/
Любовь
—
/—/
Сердце
—
/—/
Дерево
kayu
/kaju/
Дом
ruma
/ruma/
Собака
asu
/asu/
Кошка
—
/—/
Рука
rima
/rima/
Глаз
macha
/matʃa/
Привет
—
/—/
Спасибо
—
/—/
Один
nata
/nata/
Хороший
—
/—/
Источники
- Happart, Gilbertus (c. 1650, ms.) Woord-boek der Favorlangsche taal — Dutch East India Company missionary dictionary, MS. preserved at Batavia and later The Hague
- van der Vlis, C. J. (1842) Formosaansche woorden-lijst, volgens een Utrechtsch handschrift. Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap 18:437–488 — publication of Happart's ms.
- Gravius, Daniel (1661) Het Heylige Euangelium Matthei en Johannis ofte Hagnau ka d'llig matiktik ka na sasoulat ti Mattheus ti Johannes appa — Favorlang translation of the Gospels of Matthew and John
- Medhurst, W. H. (1840) Dictionary of the Favorlang Dialect of the Formosan Language. Batavia: Parapattan
- Tsuchida, Shigeru (2000) "Lexical Prefixes and Prefix Harmony in Siraya", in Grammatical Analysis: Morphology, Syntax, and Semantics — Studies in Honor of Stanley Starosta, Pacific Linguistics
- Glottolog: Babuza (babu1240)
- Ethnologue: bzg
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Austronesian (Formosan — Western Plains, Babuza-Taokas)
| Значение | бабуза (фаворланг) | Кавалан | Кулон-пазех | Древнемалайский | Букар-садонг бидаю | бунун | туюка |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | zalum /zalum/ | zanum /zaˈnum/ | dalum /da.lum/ | ayar /ajar/ | piin /piːn/ | danum /danum/ | oko /oko/ |
| Огонь | apoi /apoi/ | ramax /raˈmax/ | hapuy /ha.puj/ | api /api/ | apui /aˈpui/ | sapuz /sapuz/ | pekãbẽ /pekãbẽ/ |
| Солнце | — /—/ | siban /siˈban/ | rizax /ɾi.zax/ | matari /matari/ | biduh /biˈduh/ | vali /vali/ | — /—/ |
| Луна | zilias /siliəs/ | buran /buˈran/ | ilas /i.las/ | bulan /bulan/ | bulan /buˈlan/ | buan /buan/ | — /—/ |
| Мать | tina /tina/ | tina /ˈtina/ | ina /i.na/ | ibu /ibu/ | sindo /sinˈdoʔ/ | tina /tina/ | pakó /pakó/ |
| Отец | tama /tama/ | tama /ˈtama/ | aba /a.ba/ | bapa /bapa/ | samah /saˈmah/ | tama /tama/ | — /—/ |
| Есть | maan /maːn/ | quman /quˈman/ | mekan /mə.kan/ | makan /makan/ | kuman /kuˈman/ | maun /maun/ | — /—/ |
| Пить | minum /minum/ | mimum /miˈmum/ | mimaazip /mi.maː.zip/ | minum /minum/ | ŋinum /ŋiˈnum/ | muqun /muqun/ | sĩdĩ /sĩdĩ/ |
| Любовь | — /—/ | — /—/ | — /—/ | sayang /sajaŋ/ | — /—/ | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ |
| Сердце | — /—/ | — /—/ | baga /ba.ɡa/ | hati /hati/ | — /—/ | is-ang /isaŋ/ | — /—/ |
| Дерево | kayu /kaju/ | kasuy /kaˈsuj/ | kahuy /ka.huj/ | kayu /kaju/ | kayuh /kaˈjuh/ | kahu /kahu/ | yukɨgɨ /jukɨɡɨ/ |
| Дом | ruma /ruma/ | lepaw /ləˈpaw/ | xuma /xu.ma/ | rumah /rumah/ | ramin /raˈmin/ | lumaq /lumaq/ | — /—/ |
| Собака | asu /asu/ | wasu /waˈsu/ | wazu /wa.zu/ | anjing /andʒiŋ/ | kaso /kaˈsoʔ/ | asu /asu/ | diayi /diaji/ |
| Кошка | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | kucing /kutʃiŋ/ | — /—/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ |
| Рука | rima /rima/ | rima /riˈma/ | rima /ɾi.ma/ | tangan /taŋan/ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | ima /ima/ | — /—/ |
| Глаз | macha /matʃa/ | mata /maˈta/ | daurik /da.u.ɾik/ | mata /mata/ | baten /baˈten/ | mata /mata/ | kapea /kapea/ |
| Привет | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| Спасибо | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| Один | nata /nata/ | issa /ˈissa/ | adang /a.daŋ/ | sa /sa/ | isaʔ /iˈsaʔ/ | tasa /tasa/ | sika /sika/ |
| Хороший | — /—/ | — /—/ | — /—/ | baik /baik/ | biis /biːs/ | masial /masial/ | — /—/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.