Taetae ni Kiribati
Quiribatiano
Austronésia (Micronesian)
O gilbertês (Te taetae ni Kiribati) é a língua nacional de Kiribati e possui um inventário consonantal muito reduzido, de apenas cerca de 13 consoantes; no entanto, como o seu sistema de cinco vogais distingue a duração, o total chega a cerca de 23 fonemas. É também a única língua micronésia importante com comunidades de falantes significativas fora da sua área central, com grupos bem estabelecidos na ilha de Rabi, em Fiji (banabanos reinstalados), e em Choiseul, nas Ilhas Salomão. O gilbertês apresenta ordem de palavras VOS e um rico sistema austronésio de pronomes inclusivos/exclusivos e classificadores possessivos.
Onde é falada
31 palavras essenciais em Quiribatiano
Água
ran
/ɾan/
Fogo
ai
/ai/
Sol
taai
/taːi/
Lua
namwakaina
/namʷakaina/
Estrela
itoi
/iˈtoi/
Mãe
tinau
/tinau/
Pai
tamau
/tamau/
Eu
ngai
/ŋai/
Tu
ngkoe
/ŋkoe/
Nome
ara
/ˈara/
Olho
mata
/mata/
Mão
bai
/bai/
Coração
nano
/nano/
Amor
tangira
/taŋiɾa/
Árvore
kai
/kai/
Casa
auti
/auti/
Cão
kamea
/kamea/
Gato
katu
/katu/
Comer
amwarake
/amʷaɾake/
Beber
nima
/nima/
Um
teuana
/teuana/
Dois
uoua
/uˈoua/
Olá
mauri
/mauɾi/
Obrigado
ko rabwa
/ko ɾabʷa/
Bom
raoiroi
/ɾaoiɾoi/
Palavras comparadas
Comparado com línguas Austronesian (Micronesian) relacionadas
| Significado | Quiribatiano | Rapanui | Tuvaluano | Maori das Ilhas Cook | Niueano | Toquelauano | Atoni |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | ran /ɾan/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | oe /oe/ |
| Fogo | ai /ai/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ai /ai/ |
| Sol | taai /taːi/ | raʻā /raʔaː/ | laa /laː/ | rā /raː/ | lā /laː/ | la /la/ | manas /manas/ |
| Lua | namwakaina /namʷakaina/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | fun /fun/ |
| Estrela | itoi /iˈtoi/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | kfu /kfuʔ/ |
| Mãe | tinau /tinau/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | ainaf /ainaf/ |
| Pai | tamau /tamau/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ |
| Eu | ngai /ŋai/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | ngkoe /ŋkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ho /ho/ |
| Nome | ara /ˈara/ | ingoa /iˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | kanan /ˈkanan/ |
| Olho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ |
| Mão | bai /bai/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ |
| Coração | nano /nano/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ |
| Amor | tangira /taŋiɾa/ | hanga /haŋa/ | alofa /alofa/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ |
| Árvore | kai /kai/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ |
| Casa | auti /auti/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ume /ume/ |
| Cão | kamea /kamea/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ |
| Gato | katu /katu/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ |
| Comer | amwarake /amʷaɾake/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ah /ah/ |
| Beber | nima /nima/ | unu /unu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ |
| Um | teuana /teuana/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ |
| Dois | uoua /uˈoua/ | rua /ˈrua/ | lua /ˈlua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | nua /ˈnua/ |
| Olá | mauri /mauɾi/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ |
| Obrigado | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ |
| Bom | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | riva /ɾiva/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.